العىس ايتۋدى ەشقاشان ۇمىتپا

جاپونيادا بىرەۋدىڭ جاساعان جاقسىلىعىن جاي عانا قابىلداپ قويماي، مۇمكىندىگىنشە وعان قايتارىم جاساۋعا تىرىسۋدى ۇيرەنەسىڭ. ءالى جازباعان العىس حاتىڭ ەسىڭدە مە؟ ساتىپ الىپ، بىراق جىبەرمەي قويعان تۋعان كۇن قۇتتىقتاۋىڭ شە؟ جاپونيادا مۇنداي جاعداي سيرەك كەزدەسەدى. العىس ءبىلدىرۋ دەگەنىمىز ءمىنسىز قارىم-قاتىناستىڭ باستى شارتتارىنىڭ ءبىرى.

مۇمكىن، جاپونيادا العىس ءبىلدىرۋدىڭ جولدارى كوپ بولعاندىقتان، ونى جۇزەگە اسىرۋ دا وڭاي شىعار. مىسالى، بىرەۋ ساعان جاڭا ساتىپ العان ديۆانىڭدى ۇيىڭە كىرگىزۋگە كومەكتەسسە، وعان سۋسىن ساتاتىن اۆتوماتتان ءبىر سالقىن سۋسىن الىپ بەرسەڭ دە، ريزاشىلىعىڭدى بىلدىرگەنىڭ. بىرەۋگە جاساعان جاقسىلىعىڭنىڭ ءوزى قۇرمەتكە لايىق.

قايتا كەزدەسكەندە دە العىس ايت

جاپوندىقتار كومەكتەسكەن ادامعا سول ساتتە العىس ايتىپ قانا قويمايدى، كەلەسى كەزدەسكەندە دە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرۋدى ۇمىتپايدى.

بۇل شامادان تىس ادەپتىلىك سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. بىراق بىرەۋ ساعان: «سول كۇنى ديۆاندى كوتەرۋگە كومەكتەسكەنىڭە راقمەت!» دەپ قايتا ايتسا، ءوزىڭدى جاقسى سەزىنەسىڭ.

ادەپتىلىك تەك «وتىنەمىن» مەن «راقمەت» دەۋمەن شەكتەلمەيدى

ادەپتىلىك جاپون مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى. ول ادامداردىڭ ءبىر-بىرىمەن سويلەسۋىنەن، ساتۋشىنىڭ تۇتىنۋشىنى ەسىككە دەيىن شىعارىپ سالۋىنان، مەيرامحاناعا كىرگەندە جىلى جۇزبەن قارسى الۋىنان بايقالادى.

ەگەر ءبىر جەردەن جول سۇراساڭ، ساعان قولمەن سىزىلعان ناقتى كارتا بەرىپ قانا قويماي، كەيدە دۇكەن قىزمەتكەرى ءوز ورنىن تاستاپ، دۇرىس باعىتقا تۇسكەنىڭە كوز جەتكىزگەنشە بىرگە ەرىپ ءجۇرۋى مۇمكىن.

ادەپتى بولۋ دەگەنىمىز وزىمشىلدىكتى ازايتىپ، وزگەنىڭ قامىن ويلاۋ.

وزگەلەردى ءبىرىنشى ورىنعا قوي

ادامعا ونىڭ سەن ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتۋدىڭ ەڭ جاقسى جولى ونى وزىڭنەن جوعارى قويۋ.

دوسىڭا تورتتىڭ ەڭ ۇلكەن بولىگىن بەرۋ، اناڭا مەيرامحاناداعى ەڭ جايلى ورىندى ۇسىنۋ، سۋرەتكە تۇسكەندە قوناعىڭدى ورتاعا ورنالاستىرۋ مۇنىڭ ءبارى جاپونيانىڭ كۇندەلىكتى ومىرىندەگى قۇرمەتتىڭ كورىنىسى.

ءداستۇرلى جاپون ۇيلەرىندە قوناقتارعا ارنايى ورىن بولىنەدى. قوناق توكونومانىڭ الدىنا وتىرعاندا، قابىرعاداعى كالليگرافيا نەمەسە ارنايى قويىلعان گۇل كومپوزيتسياسى سياقتى ونەر تۋىندىلارىنىڭ اياسىندا وتىرادى.

ادامدارعا وزدەرىنىڭ ەرەكشە ەكەنىن نەگە سەزىندىرمەسكە؟

ناۋبايحانادان جاڭا پىسكەن تورت ساتىپ الدىڭ با؟ كورشىلەرىڭە دە بىرەۋىن الىپ بەر. جاپونيادا ادامدار اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋدىڭ وسىنداي ۇساق، بىراق ماعىنالى جولدارى كوپ.

توپتاعى ءار ادامدى نازاردان تىس قالدىرما

كەيبىر ادامدار ساعان ۇناماسا دا، بارىنە كوڭىل ءبولىپ، ورتاق كەزدەسۋگە شاقىرۋعا تىرىس.

تەك جاقىن دوستارىڭمەن سىرا ءىشۋ نەمەسە جۇمىستاعى ارىپتەستەرىڭنىڭ كەيبىرىن عانا شاقىرۋ دەگەن تۇسىنىكتەن اۋلاق بول. بىرەۋ تۋىسىڭ، دوسىڭ نەمەسە جاي عانا سول جەردە جۇرگەن ادام بولسا دا، بىرگە جينالعان ادامداردىڭ ءبارى ورتاق ورتاعا كىرە الۋى كەرەك.

بارلىعىن قامتۋ بىزگە ادامداردى ءوز بولمىسىمەن قابىلداۋدى جانە بىزدەن ەرەكشەلەنەتىن جاندارعا ءتوزىمدى بولۋدى ۇيرەتەدى.

وزگەنىڭ مۇلكىنە قۇرمەتپەن قارا

قازاقتا «تاپقانعا ولجا، جوعالتقانعا وكىنىش» دەگەنگە كەلەتىن ءسوز بار. ال جاپونيادا بوتەن زاتتى وزىڭە قالدىرۋعا بولمايدى.

ەگەر بىرەۋ كوشەدە قول ورامالىن ءتۇسىرىپ السا، ونى جاقىن جەردەگى پوشتا بولىمشەسىنە تاپسىرۋعا بولادى. سوندا يەسى جوعالتقان زاتىن تابا الادى.

ءبىر نارسەنىڭ قاراۋسىز جاتقانى ونى الۋعا بولادى دەگەن ءسوز ەمەس. ار-ۇياتىڭ بولسىن.

ماس بولۋ زورلىق-زومبىلىققا سەبەپ بولماۋى كەرەك

جاپونياعا العاش بارعان ادامنىڭ ءوزى تۇندە، كەيدە ءتىپتى كۇندىز دە كوشەدە ماس ادامداردى ءجيى كەزدەستىرۋى مۇمكىن. بىراق ولاردىڭ دورەكىلىك كورسەتىپ، جانجال شىعارعانىن سيرەك كورەسىڭ.

تۇنگى كلۋبتاردا توبەلەس وتە سيرەك بولادى. جاپوندىقتار ىشىمدىك ىشكەندە كوبىنە كوڭىل كوتەرەدى نەمەسە ۇيىقتاپ قالادى. كەيىن ويانىپ، قايتادان ءىشۋدى جالعاستىراتىندارى دا بار.

بەيبىت ءومىر سانالى تاڭداۋ

قازىرگى جاپونيادا بالالارعا زورلىق-زومبىلىقتىڭ دۇرىس ەمەستىگىن، ال سوعىستىڭ قاجەتسىز ەكەنىن كىشكەنتاي كەزىنەن ۇيرەتەدى.

بەيبىتشىلىككە دەگەن قۇرمەت ءبىلىم بەرۋ ارقىلى جانە جىل سايىن وتكىزىلەتىن ەسكە الۋ شارالارى ارقىلى قالىپتاسادى.

مەملەكەتتىك باسقارۋ كەيدە شىنىمەن جاقسى ناتيجەلەرگە جەتكىزەدى

الەمدىك دەڭگەيدەگى تەمىرجول جۇيەسى، قوعامدىق كولىك، الەمدەگى ەڭ ۇزدىك پوشتا قىزمەتتەرىنىڭ ءبىرى جانە ساپالى ءارى قولجەتىمدى مەديتسينالىق كومەك مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋىنىڭ مىسالدارى.

مۇنداي قىزمەتتەردى جەكە سەكتور بۇدان دا جاقسى ۇيىمداستىرار ەدى دەپ ويلاۋ قيىن.

قاراپايىمدىلىق پەن ۇستامدىلىق باعالى قاسيەتتەر

جاپون قوعامىندا سابىرلىلىق پەن قاراپايىمدىلىق جوعارى باعالانادى.

ادامدار ۇزىن-سونار كەزەكتە شاعىمدانباي تۇرادى. جولدا جۇرگىزۋشىلەر ءبىر-بىرىمەن جانجالداسا بەرمەيدى. داۋسىن كوتەرۋ نەمەسە كوزىن الارتىپ، جاقتىرماعانىن كورسەتۋ دە سيرەك كەزدەسەدى.

جاپوندىقتار كوبىنە بايسالدى، جۇمساق مىنەزدى، كۇندەلىكتى ومىردە تىنىشتىق پەن ۇيلەسىمدىلىكتى باعالايدى.

جاپونيادا كوپتەگەن ءىس قاتاڭ ەرەجەلەرگە سايكەس ورىندالادى. سوندىقتان بىرەۋ سەن ءۇشىن ەرەجەنى بۇزادى دەپ كۇتپەۋ كەرەك.

جاقسى تىڭداي ءبىل

جاپوندىقتار ادەتتە سابىرلى سويلەيدى. ولار كوبىنە ۇياڭ، قاراپايىم ءارى شىدامدى كەلەدى. اڭگىمەگە بىردەن ارالاسىپ كەتپەي، الدىمەن وزگەلەرگە سويلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ولار جاقسى تىڭداۋشىلار.

وزگەلەرگە ويىن اشىق ايتۋعا مۇمكىندىك بەرۋ وتە ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل ادامداردىڭ وزدەرىن ەركىن سەزىنۋىنە جانە ءبىزدىڭ ولاردى تىڭداۋىمىزعا جاعداي جاسايدى.

باسقالاردىڭ كوزقاراسىن تۇسىنۋگە تىرىسقاندا، ءبىز ولاردى ازىراق سىنايمىز. ال پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ، ءبىر-ءبىرىمىزدى جەڭۋگە تىرىسقاننان گورى، سابىرمەن سويلەسكەندە داۋىسىمىزدى باسەڭدەتىپ، اڭگىمەنى ءوز قولىمىزدا ۇستاۋعا ۇمتىلمايمىز.

جاپوندىقتار ۇنسىزدىكتى دە باعالايدى. اڭگىمە اراسىندا ءسال كىدىرىس جاساۋ ءسوزدىڭ سالماعىن ارتتىرا الادى.

شەكتەن تىس ۇلتشىل بولما

ءوز ەلىڭدى شامادان تىس دارىپتەۋدىڭ قاجەتى جوق. ويتكەنى ءار ادام ءوزى تۋىپ-وسكەن جەردى الەمدەگى ەڭ جاقسى مەكەن دەپ سەزىنۋى مۇمكىن.

الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن يمميگرانتتار تۇراتىن جاپونيا سياقتى ەلدە ءومىر سۇرگەندە، سەنىڭ ەلىڭ الەمدەگى ەڭ جاقسى جەر بولماۋى مۇمكىن ەكەنىن تۇسىنەسىڭ. شىن مانىندە، الەمدەگى ەڭ جاقسى ەل دەگەن ۇعىم اركىم ءۇشىن ءارتۇرلى.

«گانبارۋ» - قولىڭنان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساۋ

اعىلشىن تىلىندە بۇل ۇعىمدى ءدال جەتكىزەتىن ءبىر ءسوز جوق دەۋگە بولادى.

كەيدە ءبىر ءىستى ورىنداۋ ءبىز ويلاعاننان الدەقايدا كوپ ۋاقىتتى، اقشانى جانە كۇش-جىگەردى تالاپ ەتەدى. مۇندايدا كوپشىلىگىمىز تەز بەرىلە سالامىز.

ال جاپونيادا بار كۇشىڭدى سالىپ، سوڭىنا دەيىن تىرىسساڭ، ماقساتىڭا جەتە الاتىنىڭا سەنۋ ماڭىزدى.

«گانبارۋ» ۇعىمى جاپوندىقتاردىڭ ويلاۋ جۇيەسى مەن دۇنيەتانىمىنا تەرەڭ سىڭگەن. ول قيىندىققا قاراماستان تاباندىلىق تانىتۋ، قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساۋ جانە بەرىلمەۋ.

ۋادە ماڭىزدى نارسە

جاپونيادا بىرەۋ ءبىر ءىستى ىستەيمىن دەسە، ونى شىن نيەتىمەن ايتادى دەپ تۇسىنەسىڭ. ولار ايتقان ءسوزىن ۇمىتپايدى.

ەگەر قانداي دا ءبىر ءىس-شاراعا شاقىرىلسا، بارۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. بارامىن دەپ ۋادە بەرسە، جاڭبىر نوسەرلەپ جاۋىپ تۇرسا دا، بەلگىلەنگەن جەرگە ۋاقىتىندا جەتۋگە تىرىسادى.

ەگەر شىنىمەن بارا المايتىن بولسا، بۇل تۋرالى الدىن الا حابارلاۋى نەمەسە ءوزىنىڭ ورنىنا باسقا بىرەۋدى جىبەرۋى قاجەت دەپ سانايدى.

جاقسى ازامات بول

2014 جىلى برازيليادا وتكەن فۋتبولدان الەم چەمپيوناتى كەزىندە جاپون جانكۇيەرلەرى وزدەرى وتىرعان ستاديوننىڭ بولىگىن تازالاپ كەتكەن بولاتىن.

ەگەر جاپونيادا بولىپ كورگەن بولساڭ، بۇعان تاڭعالمايسىڭ. ويتكەنى جاپوندىقتار وزدەرى لاستاعان جەردى تازالاپ كەتەدى.

ەگەر ۇيىڭدە كەش ۇيىمداستىرساڭ، قوناقتارىڭنىڭ ءبارى جيناستىرۋعا كومەكتەسەدى دەپ كۇتۋىڭە بولادى. ءتىپتى ىدىستارىڭدى دا جۋىپ بەرۋى مۇمكىن.

جاپوندىقتار ۇيىمدارىنىڭ الدىنداعى جولدى كۇن سايىن سىپىرىپ تازالايدى. سونداي-اق كورشىلەردىڭ ءبارى قاتىسۋعا ءتيىس ورتاق تازالىق جۇمىستارى ءجيى ۇيىمداستىرىلادى.

ولار ءوز مىندەتى بولماسا دا، وزگەلەر لاستاعان جەرلەردى تازالايدى.

ءار ءىستى ادەپپەن ورىندا

ەگەر جاپوندىقتاردى ءبىر سوزبەن سيپاتتاۋ كەرەك بولسا، ول «ادەپتىلىك».

قۇرمەت كورسەتۋ ءۇشىن ءيىلۋ، بىرەۋگە سۇق ساۋساقپەن شۇقشيىپ كورسەتپەي، اشىق الاقانمەن باعىت نۇسقاۋ سياقتى سىپايى ارەكەتتەر قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا كەزدەسەدى.

زاتتى ەكى قولمەن ۇسىنۋ، ۇقىپتى كيىنۋ، ءار اداممەن كۇلىمسىرەپ امانداسۋ وسىنىڭ ءبارى ريزاشىلىقتى، قۇرمەتتى جانە ادەپتىلىكتى بىلدىرەدى.

ۋاقىتتى باعالا جانە كەشىكپە

جاپونيادا ءومىر ءسۇرۋ بارىسىندا ۇيرەنگەن ەڭ ماڭىزدى ساباق تۋرالى ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ ەڭ ءجيى بەرگەن جاۋابى — ۋاقىتتى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى.

ۋاقىتىندا كەلۋ وزگەلەرگە دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى عانا ەمەس. ول ءار ءىستىڭ ءتيىمدى، جۇيەلى ءارى سەنىمدى ورىندالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

ەڭ باستى ساباق: باسقا ادامدارعا قۇرمەتپەن قارا، ۋادەڭدە تۇر، وزگەلەردى تىڭداي ءبىل جانە ءوزىڭ ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامعا پايداڭدى تيگىز. ۇلكەن وزگەرىستەر كوبىنە كۇندەلىكتى ومىردەگى كىشكەنتاي ارەكەتتەردەن باستالادى.

دايىنداعان - امانتاي تويشىبايۇلى

Abai.kz