Beysenbi, 1 Qazan 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Júqtyrghandar — 107979. Jazylghandar — 102937. Qaytys bolghandar — 1725
Alan 5692 35 pikir 21 Qarasha, 2017 saghat 13:46

Adahan Madumarov: Qalmaq bóle almaghan aramyzdy Atambaev bólip jatyr

Qyrghyzdyn ketip bara jatqan basshysy Almasbek Atambaev taghy da tulady. Atambaevtyn ambisiyasy eki eldin resmiy biyligin daulastyrdy. Bakiyev biyligin tónkerip tastap, tizgindi qolyna alghan búl baykemiz beysauat sózderimen qonsylas jatqan qazaq pen qyrghyzdyn ortasyna ot salghan әkki provokator boldy.

Almasbek Sharshenovichtin  qazaq halqynyn jýregine oqtay qadalghan sózi Han Kenenin әruaghyn tildegeni boldy. Sonysymen býtin últtyn keshegi tarihyna týkirdi, ol.

Qyrghyz Preziydenti Almazbek Atambaev Ala-Arsha reziydensiyasynda múghalimderge marapat tapsyru kezinde emosiyagha berilip, Qazaq elinin kóshbasshysyna  taghy da til tiygizdi. Jeke adam retinde, әriyne, qanday oy aytsa da qúqyly edi. Biraq, Almazbek Atambaev kórshi eldin Preziydenti, memlekettin resmiy birinshi adamy emes pe?. Osynday lauazymdy túlghanyn ózin-ózi ústay almauynyn astarynda ne jatyr? Sauatsyzdyq pa, joq әlde syrtqy kýshterdin yqpaly ma?

Ábden mýmkin. Jaqynda ghana Atambaev Resey Preziydenti Vladimir Putinnen arasha týsudi súrady. "Eger sizge EAEO kerek bolsa, onda Qazaqstan men Qyrghyzstannyn arasyndaghy daugha beyjay qaramanyz!" dedi.

2011 jyly qyrghyz taghyna ýmitker bolghan Atambaev Mәskeuge barghan edi. Ol kezde "premierziydent" lauazymynda bolghan Putin Atambaevtyn bir auyz sózin jerge tastamady, qoldau kórsetti. Sóytip Almasbek Preziydent boldy. Batyspen jasaghan kelisimderdi búzyp, Soltýstikpen integrasiya jasady.Odaqqa kirdi. Ortaq qazannan as ishuge maqúl boldy.

Ótkende Atambaevtyn qolyna sharap toly bokaldy ústap túryp: "Men Reseydi sýyemin!" deui sonyn nәtiyjesi.

Kýni keshege deyin (qyrghyzdaghy preziydenttik saylaugha deyin) sәlemi týzu Almasbekti ne týlen týrtti?  Kezinde Almasbektin ózi aghalap-jaghalap, qoltyghyna kirip, kólenkesinen shyqpay jýrgen Preziydent Nazarbaevtyianattap, oghan nebir ókpesin aytyp, aqyrynda kәri sýyek, qubas deuge tili jetti.

Elbasshysyn tildese de Atambaev dúrys aytty degen "tobyr" da tabyldy, qazaqtyn arasynda.

"Eki týye sýykense, arasynda shybyn óledi". Atambaev "týye-sayasatker" emes. Sondyqtan da "atangha" baryp sýykengenin týsinip, eki el arasyndaghy týsinispeushilikti tez joyugha tyrysuy kerek. Kórshi eldin biyligin minbede túryp alyp Otynbaevany, Tekebaevti sókkendey sógu - keshirilmeytin is.

Aytpaqshy, Atambaevtyn aljyghanyn biz týgili tuysqan qyrghyzdyn óz tumalary aytyp jatyr.

Keshegi saylau dodasynda alghashqy ýshtikke kirgen Adahan Madumarov deytin azamat bar qyrghyzda.

Qyrghyz sayasatyndaghy halyqshyl túlgha. Ony qoldaushylar da kóp. Biyliktin әkimshilik resurstardy emin-erkin paydalanyp, dauysty búrmalap qol jetkizgen Jiyenbekovtin jenisin әshkerelegen alghashqy adam da osy - Madumarov. Oshta túryp sóylegende: "Myna júrtty ary tart ta, beri tart qylmayyq. Eger turashyl adam bolsa, men-aq beremin jolymdy. Biraq, júdyryqtay júmylyp, qyrghyzdy ayaqqa túrghyzayyq", degen edi.

Sol Adahan bayke jaqynda qyrghyzdyn "Shyndyq" saytyna súhbat beripti. Biz Adahan myrzanyn qazaqqa qatysty degenderin qazaqshagha qotaryp bergendi jón kórdik.

"Mynau shekarada ondaghan shaqyrymgha sozylghan kósh túr. Qyrghyz diqandarynyn 6 ayghy manday terleri, ónimderi shekarada irip-shirip jatyr. Mine, jana preziydent sheshuge tiyis birinshi mәsele osy boluy kerek! Óytkeni ol jerde 100 millionnyn tauary kýyip jatyr.

Osylardy kóre túra, Jiyenbekovtin "mәseleni sheshemin" deudin ornyna "dosymnyn jolyn jalghaymyn" degeni sorlylyq?!

Sol dosy ketuine 20 kýn qalghanda demalysqa ketti. Aynalayyn, osynsha halyqty qinap qoyyp qalay dem alasyn, sen?!",- deydi Adahan Madumarov.

Shekaradaghy shekteu men Atambaev biyliginin Qazaqstan tarapy úsynghan gumanitarlyq kómekten bas tartuy turaly da aytqan Adahan bayke, "búl qyrghyz biyligine emes, qyrghyz halqyna kerek qarajat edi" deydi.

"Reseydin qalalaryna jetkizilgen jemis-jiydekter qaytarylyp jatyr. Keshe ghana Jana Sibirge jetkizilgen almalar qaytaryldy. Qazaqstan Qyrghyzstannan shyghatyn sýt ónimderine shekteu qoydy. Búnyn barlyghyn eseptese, millionerdin qaltasy kótermeytin qyruar qarajat.

Onyn ýstine Qazaqstan úsynghan gumanitarlyq kómekten bas tartty. Ne,  qaltasyn tesip bara ma, Atambaevtyn? Búl Atambaevqa emes, qyrghyz halqyna kerek aqsha edi!", - deydi "Býtin Qyrghyzstan" partiyasynyn jetekshisi.

"Manasta aytylghanday, "Jaratqan Alla bólmese, basqa eshkim bóle almaghaydy" dep. Bizdin aramyzdy qalmaq ta bóle almaghan.  Qazaq pen qyrghyzdyn arasyn asa zalym dúshpan bóledi. Qazir kimnin bólip otyrghanyn kórip otyrsyzdar!"

Búl-  Adahan Madumarovtyn Atambaev jayly aytqan ashy pikiri. Alyp-qosarymyz joq.Turasyn aytty.

Sózdi Adahan bayke Madumarovtyn myna bir pikirimen týyindegendi jón kórdik.

"Eger de Núrsúltan Ábishúlynyn ornynda basqa bireu bolghanda, tipti, men bolsam da osyny jasar edim. Nege? Bóten eldin adamy menin Memleketimdi mazaq etip, últtyq namysyma tiyse... olardy qanday han basqaryp kelgen, kimder basqaryp kelgen dep, menin elimnin tarihyn tildese, kim bolsa da osylay jasaydy.

Búnda Nazarbaevqa ókpeleuge sebep joq. Namysy bar, reaksiya kórsetti. Biraq, Atambaevqa kórsetken reaksiyasynyn zardabyn halyq tartyp jatyr. Osyghan qapalanamyn.

Núrsúltan Ábishúly, eldin ishinde әrqanday adam bolady. Óziniz aytpaqshy, jetekshi bolu ýshin pildin terisindey teri boluy kerek.

Bizdin balalardyn yryzghysy qiylyp jatyr. Osyghan bir amal qylynyz. Azapty Atambaev tartsyn. Qazir azapty halyq tartyp otyr, dep aytyp em. Qazir taghy aytamyn...".

IYә, Nazarbaev pen Atambaev arasyndaghy daudyn zardaby qazaq-qyrghyz shekarasyndaghy sharua júrtqa әbden tiydi.

Al Atambaev bolsa, aqylgha keler týri joq. Mәskeuge moyyn soza qarap, arasha týspesen bolmay kettinin kerin keltirdi.

Jә, "Betege keter, bel qalar, Bekter keter, el qalar!"  Preziydentter kelip-ketip jatady. Qazaq-qyrghyz jaqyn elmiz. Tatu túruymyz qajet. Bir-birimizben bet jyrtysyp, dýrdaraz bolyp jýrgennin týbi jaqsylyqqa aparmaytynyn biz de, qyrghyzdar da biledi. Sony endi Preziydentter týsinse...

Núrgeldi Ábdighaniyúly

Abai.kz

35 pikir