Düysenbi, 16 Qırküyek 2019
Bäse... 6278 37 pikir 24 Qaraşa, 2017 sağat 09:50

Nwrgülge nwr jausın!

QR Bas prokurorınıñ keñesşisi Nwrgül Qarağoyşina «Ruxani jañğıru – patriotizm negizi» attı vedomstvoaralıq bayqauı turalı ötken brifingte tek memlekettik tilde söylep, jurnalist saualına orıs tilinde jauap beruden bas tarttı, dep xabarlaydı Abai.kz aqparattıq portalı.
«Bügingi taqırıbımız «Ruxani jañğıru» bolğandıqtan men brifingti memlekettik tilde ötkizgim kelip otır. Eger swraqtarıñız orıs tilinde bolsa, biz oğan qazaq tilinde jauap beremiz, keyin onı özderiñiz audarıp alarsızdar. Sebebi: «Ruxani jañğıru» degende mwnıñ artında memlekettik tildiñ müddesi, wlttıq müdde degen taqırıp jatqanın jaqsı tüsinesizder dep oylaymın. Osı şaranı ötkizetin kezde baspasöz qızmeti arqılı bir mäsele aytıluı kerek bolğan. Biz «Ruxani jañğıru» taqırıbın bastağannan keyin ruxani jañğırıp jatqanımızdı däleldeuimiz kerek. Bügingi şaranı sizderdiñ mekemeleriñizde (Ortalıq kommunikaciyalar qızmetinde – avt.) memlekettik tilde ötkizeyik dedik»,– dedi Nwrgül Qarağoyşina.

Ol mwnday şaranıñ OKQ-da birinşi ret ötkizilip otırğanın da jasırmadı. Brifing soñında orıs tildi jurnalist Nwrgül Qarağoyşinadan orıs tilinde jauap beruin swradı. Biraq ol bas tarttı.

«Orıs tilinde ötken şaralardı qazaq jurnalisteri audarıp jürdi, audarıp ta keledi, endi sizder (orıs tildi jurnalister – avt.) qazaq tilinde audarıp körseñizder degen niet boldı. Bwğan deyin til mäselesimen aynalısıp jürgendikten, sizderdiñ äriptesteriñiz bolğandıqtan, xalıqtıñ aldında basqa tilde söylep otıruğa wyalıp twrmın, şınımdı aytsam»,– dedi Nwrgül Qarağoyşina.

Ol Bas prokuraturadağı qızmetkerlerdiñ memlekettik tildi qanşalıqtı meñgergenin ayta ketti.

«Prokuratura – qalıptasıp qalğan organ. Bizge keletin qwjattardı eki tilde de qaray alatın prokurorlar otır. Bügingi tañda bizdiñ prokuraturadağı özgeris basşımızdıñ eki tilde birdey şeşen söyleytininen körinip twrğan şığar dep oylaymın. Talap özgerdi, bwrınğıday bir tildi biletin mamannan göri eki, üş tildi biletin mamanğa tañdau jasalatın boldı. Bäsekelestik zamanında, ärkim jaqsı jerde otırğısı keletin, özin körsetkisi keletin, şen-şekpendi bolğısı keletin zamanda prokuror bolu üşin birinşi kezekte memlekettik tildi bilu – mindet. Prokuratura qızmetkerleriniñ basım köpşiligi, 80%-ı derlik qazaq tilin jaqsı biledi»,- dedi ol.

Sonımen birge QR Bas prokurorınıñ keñesşisi Nwrgül Qarağoyşina prokuraturağa kelip tüsetin qwjattarğa baylanıstı qwjat aynalımı köbine orıs tilinde jüretinin jasırmadı. Mwnıñ sebebi de bar.

«Sebebi arız jazuşı köbine özimizdiñ xalqımız, olar orıs tilinde jazıp äkeledi. Biz özimiz, xalıq bop, wlt bop, talabımızdı özimizdiñ jeke tarapımızdan bastamasaq, jeke şağım, arız, aytatın äñgimemizdi qazaq tilinde aytpasaq, onda jauap ta sonday boladı. Sol üşin baylanıs eki jaqtı bolsın degimiz keldi»,- dep sözin tüyindedi.

 

Tüyin: Nwrgülge nwr jausın! "Nwr" degen magiyalıq qwpiyası, ruhı bar sözdi Nwrgül siyaqtı qızdarımızdıñ ör talabına qarap otırıp aytsaq jarasadı eken. Rasında, osı uaqıtqa deyin memlekettik qwzırlı mekemeler men qoğamdıq wyımdar ötkizip kele jatqan şaralardıñ bärinde jauaptı adamdar orıs tilinde söylep, orıs tilinde jauap beredi. Jiınğa qazaq tildi jurnalister qatısıp otır eken, olardıñ oqırmanı men köreremeni üşin birer auız bolsa da qazaq tilinde söylep, aqparat bereyin deytin pende balası kemde kem. Äytse de, solardıñ auzınan şıqqan sözdi qazaq tildi jurnalister bwzbay-jarmay elge jetkizedi. Al, zäude bir "Memlekettik tilde birer auız pikir bildiriñizşi?" degen minäyi ötinişke şeneunik te, basqası da ıñıranıp, bwtana tolıp, bwğağın salbıratıp, bwrqıldap: "Özderiñ audarıp almaysıñdar ma?", - dep küj ete qaladı. Endi mine... alğaşqılardıñ alğaşqısı bolıp, arada   şirek ğasır ötkende... Bas prokurordıñ keñesşisi jurnalisterge arnalğan jiındı bastan ayaq memlekettik tilde ötkizdi. Söytsek, qiın eşteñesi joq eken. Eşkimniñ ökpesi qara qazanday qabınıp, öti auzına qwyılğan joq. Tıñdadı, tarqadı. Tüsindi. Tärjimaladı. Osı bastama endi dästürli ürdiske  aynaluı kerek. Sonda baspasöz mäslihattarı men brifingterge orıs tildi BAQ-tıñ basşıları qazaqşağa suday qızmetkerlerin jibere bastaydı. Bwl öz kezeginde qazaq tiliniñ aqparat keñistigindegi örisin de keñeyte tüspek. Osını bügingi Ruhani jañğırudıñ ayasında ömir sürip jatqan wlıqtardıñ wğatın kezi keldi emes pe?..

İliyas Aqbay

Abai.kz

37 pikir