حاماس پەن يزرايل اراسىندا اتىستى توقتاتۋ جونىندە كەلىسىم جاسالعانىنا قاراماستان، گازا سەكتورىندا بالالار شابۋىلدار مەن سۋىقتىڭ سالدارىنان ءالى دە قازا تاۋىپ جاتىر.

بۇۇ بالالار قورىنىڭ (يۋنيسەف) وكىلى دجەيمس ەلدەردىڭ مالىمەتىنشە، گازا اۋىر كۇندەردى باستان كەشىرۋدە.

– سىرتتا داۋىلدى جەل سوعىپ تۇر. شاتىرلار قۇلاپ جاتىر. قاتتى جاڭبىر جاۋىپ، بالالار سۋ بولىپ قالدى، جىلىنۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىز وسىنداي جاعدايدا ەكى جارىم جىلدان بەرى ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. اڭگىمە تاماقتانۋ ماسەلەسى بار، يممۋندىق جۇيەسى السىرەگەن وتباسىلار تۋرالى بولىپ وتىر، – دەدى ول.

ونىڭ سوزىنشە، اتىستى توقتاتۋ كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن بەلگىلى ءبىر ىلگەرىلەۋ بايقالعان: گازا سەكتورىنىڭ سولتۇستىگىندە يۋنيسەف-ءتىڭ ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى اشىلىپ، ەكسكلاۆتىڭ ءار وڭىرىندە مەديتسينالىق ورتالىقتار جۇمىسىن باستاعان.

الايدا ەلدەر مۇنىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– گازادا ەكى جارىم جىل بويى باستان وتكەرىلگەن جاعدايدى ەسكەرسەك، قارجىلاندىرۋ ءالى دە جەتكىلىكسىز. (يزرايل) بيلىگى نەگىزگى ءدارى-دارمەك پەن وتباسىلارعا اس دايىنداۋعا قاجەتتى گازدىڭ جەتكىزىلۋىن ءالى دە شەكتەپ وتىر، ال بالالار قازا تابۋىن توقتاتقان جوق. اتىستى توقتاتۋ جاريالانعان ساتتەن بەرى 100 قىز بەن ۇل كوز جۇمدى. ياعني ءبىتىم كەزىندە كۇن سايىن ورتا ەسەپپەن ءبىر قىز نەمەسە ءبىر ۇل قازا تاۋىپ وتىر. دەمەك، اتقارىلار جۇمىس وتە كوپ، ال ەگەر وسى ءبىتىم شارتتارى قاتاڭ ساقتالسا، قاجەتتى قادامداردىڭ كوبى اسا كۇردەلى ەمەس، – دەدى يۋنيسەف وكىلى.

ەلدەر گازادا گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتىپ، ەكسكلاۆتاعى وتباسىلار ءالى دە اۋىر قيىندىقتاردى باستان وتكەرىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

– بىزگە ەڭ ساپالى شاتىرلار قاجەت. بۇل وتباسىلاردىڭ ۇيلەرى بولعان. ءتورت قابىرعاسى بار، ىستىق سۋى بار ۇيلەر ەدى. ەگەر ءبىتىم كەزىندە بالانىڭ كۇنىن قالاي باستاۋ كەرەكتىگىن ويلاساق، ول ەڭ الدىمەن قاۋىپسىز جەردە ۇيىقتاۋعا ءتيىس. جىلى جەردە جاتۋى كەرەك. تاڭەرتەڭ ىستىق سۋسىن ءىشىپ، ازداپ تاماقتانىپ، مەكتەپكە بارۋى قاجەت. ال قازىر بالالار وسى بەس قاجەتتىلىكتىڭ تەك ءبىر-ەكەۋىنە عانا قول جەتكىزىپ وتىر، – دەدى ول.

سونداي-اق ەلدەر پالەستينالىقتاردىڭ سۋ قۇبىرى مەن كارىز جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ۇلكەن كۇش سالىپ جاتقانىن، كوپتەگەن نىساننىڭ قايتا سالىنىپ جاتقانىن ايتتى.

– ءبىز بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمداعى قيراۋدى كورىپ وتىرمىز. فيزيكالىق جانە پسيحولوگيالىق زارداپتان بولەك، اۋرۋحانالار، مەكتەپتەر مەن ۇيلەر قيراعان. سوندىقتان الدەقايدا كوپ جۇمىس ىستەۋ قاجەت، ال بۇل شەكتەۋسىز كولەمدە گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ جەتكىزىلۋىنەن باستالۋعا ءتيىس، – دەدى ول.

پايىمداۋىنشا، يۋنيسەف شامامەن 150 مىڭ بالانىڭ مەكتەپكە قايتا ورالۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن، الايدا قازىر ءار بەس بالانىڭ تەك بىرەۋى عانا وقۋعا بارا الادى.

ەلدەر گازا سەكتورىنداعى قاتتى سۋىققا دا نازار اۋداردى.

– ادامدار مۇنداعى اۋا رايىنىڭ قانشالىقتى سۋىق ەكەنىن ۇمىتىپ كەتكەندەي. شىن مانىندە مۇندا وتە سۋىق ءارى جەلدى، جاعالاۋدا ورنالاسقاندىقتان ىلعالدى دا. بۇگىن كۇنى بويى جەلدىڭ جىلدامدىعى ساعاتىنا 30–40 شاقىرىمعا جەتتى. قاتتى جاڭبىر جاۋىپ، سۇيەكتەن وتەتىن سۋىق بولدى. قالاي جىلىنۋعا بولادى؟ بالالار قالاي جىلىنادى؟ ەسكە سالايىن، گازا تۇرعىندارى ەكى جىل بويى قولدان جاسالعان اشتىق پەن تاماق تاپشىلىعىن باستان وتكەردى. ولاردىڭ يممۋندىق جۇيەسى قاتتى السىرەگەن، – دەدى ول.

يۋنيسەف وكىلى گازا سەكتورىندا گيپوتەرميا سالدارىنان جەتى بالانىڭ قازا تاپقانىن ەسكە سالدى.

– وتكەن اپتادا تاعى دا بىرنەشە بالادان ايىرىلدىق. بۇل جاعداي ەكى جارىم جىل بويى، اسىرەسە قىستىڭ قاقاعان كەزىندە شاتىردا ءومىر ءسۇرۋدىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەنىن كورسەتەدى، – دەدى ەلدەر.

ول ءيزرايلدىڭ گازادا كەيبىر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتىنە تىيىم سالۋ تۋرالى شەشىمىنىڭ سالدارى شامامەن ءبىر ايدان كەيىن ەرەكشە سەزىلەتىنىن ايتىپ، بۇل ونسىز دا اۋىر جاعدايدى ودان ءارى ءۇمىتسىز ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

ەلدەر حالىقارالىق ۇەۇ-لار، سونىڭ ىشىندە «شەكاراسىز دارىگەرلەر» (MSF) يۋنيسەف ءۇشىن اسا ماڭىزدى سەرىكتەستەر ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ايتۋىنشا، MSF سياقتى ۇيىمدار اۋرۋحانالىق شاتىرلار ورناتۋمەن قاتار، پالەستينالىقتارعا مەديتسينالىق جانە پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتىپ كەلەدى.

يۋنيسەف وكىلى ۇيىم وكىلدەرى يزرايلدىك بيلىكپەن گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ كولەمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقانىن حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، اتىستى توقتاتۋ كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن يۋنيسەف گازاداعى ايماققا ارنالعان گۋمانيتارلىق جۇكتىڭ 75 پايىزىن جەتكىزگەن، الايدا قاجەتتىلىك ءالى دە جوعارى كۇيىندە قالىپ وتىر.

– كەيبىر نەگىزگى ءدارى-دارمەكتەر مەن اس دايىنداۋعا ارنالعان گاز جەتىسپەيتىنىن بىلەمىز. وسى ومىرلىك ماڭىزى بار ماتەريالداردى كىرگىزۋگە رۇقسات الۋ ءۇشىن بيلىك وكىلدەرىمەن اپتاسىنا ەكى-ءۇش رەت كەزدەسۋلەر وتكىزىپ وتىرمىز، – دەپ تۇيىندەدى ول.

Abai.kz