ەۆرەي مەملەكەتىنىڭ 80 جىلدان ارتىق ءومىر سۇرمەيتىنى راس پا؟!
«بۇكىل تاريح بويىندا بىردە-ءبىر ەۆرەي مەملەكەتى 80 جىلدان ارتىق ءومىر سۇرگەن ەمەس. سەگىزىنشى ونجىلدىقتىڭ “قارعىسى” قازىرگى ءيزرايلدى دە قۋىپ جەتەتىن سياقتى»
ەحۋد باراك، ءيزرايلدىڭ ەكس-پرەمەر-ءمينيسترى، بۇل سوزدەردى 2023 جىلدىڭ مامىر ايىندا، ەل ءوزىنىڭ 75 جىلدىعىن اتاپ وتكەن كەزدە ايتتى. بيىل 22 ساۋىردە (ەۆرەي كۇنتىزبەسى بويىنشا) يزرايل مەملەكەتى 78 جىلدىعىن اتاپ وتەدى.
ەحۋد باراكتىڭ بۇل سوزدەرى يزرايل قوعامىنداعى ىشكى قايشىلىقتار (اسىرەسە 2023 جىلعى سوت رەفورماسىنا قارسى نارازىلىقتار) كەزىندە ايتىلعان وتە تانىمال جانە قىزۋ تالقىلانعان مالىمدەمە بولدى.
- «80 جىلدىق قارعىس» قانشالىقتى راس؟
باراك ەكى تاريحي كەزەڭدى مىسالعا الادى. ولاردىڭ حرونولوگياسىن ناقتىلايىق:
- ءبىرىنشى عيباداتحانا ءداۋىرى ء(داۋىت پەن سۇلەيمەن پاتشالىعى):
بىرىككەن يزرايل پاتشالىعى ءداۋىت پاتشا تۇسىندا نىعايىپ، سۇلەيمەن تۇسىندا گۇلدەندى. سۇلەيمەن ولگەننەن كەيىن (شامامەن ب.ز.د. 930 ج.) مەملەكەت ەكىگە: يزرايل (سولتۇستىك) جانە يۋدەيا (وڭتۇستىك) بولىپ ءبولىنىپ كەتتى. تاريحشىلاردىڭ ەسەبىنشە، بىرىككەن مەملەكەت شامامەن 75-80 جىل ءومىر سۇرگەن. دەمەك، باراكتىڭ بۇل دەرەگى تاريحي حرونولوگياعا سايكەس كەلەدى.
- ەكىنشى عيباداتحانا ءداۋىرى (حاسمونەيلەر اۋلەتى):
ماككاۆەيلەر كوتەرىلىسىنەن كەيىن تاۋەلسىزدىك العان حاسمونەيلەر مەملەكەتى شامامەن ب.ز.د. 140 جىلدان ب.ز.د. 63 جىلعا دەيىن (ريم قولباسشىسى پومپەي يەرۋساليمدى العانعا دەيىن) دەربەس بولدى. بۇل شامامەن 77-80 جىل. وسىدان كەيىن مەملەكەت ريمگە تاۋەلدى ۆاسسالدىق پاتشالىققا اينالدى. مۇندا دا باراكتىڭ «سەگىزىنشى ونجىلدىق» تۋرالى ءۋاجىنىڭ نەگىزى بار.
- قازىرگى يزرايل مەملەكەتى 1948 جىلى 14 مامىردا جاريالاندى.
- 2024 جىلى يزرايل ءوزىنىڭ 76 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى.
- 2026 جىلى يزرايل 78 جىلدىعىن تويلايدى.
- «سىني نۇكتە» سانالاتىن 80 جىلدىق مەجە 2028 جىلعا تۋرا كەلەدى.
- باراكتىڭ نەگىزگى قاۋپى - سىرتقى جاۋ ما، ىشكى ىرىتكى مە؟
ەحۋد باراكتىڭ (جانە ونى قولدايتىن ساياساتتانۋشىلاردىڭ) باستى ارگۋمەنتى — يزرايل ەشقاشان سىرتقى جاۋدان جەڭىلگەن ەمەس، ول ىشتەن ىرىگەن.
- ءبىرىنشى جاعدايدا - سالىق ساياساتى مەن رۋلار اراسىنداعى ارازدىق ەلدى ەكىگە ءبولدى.
- ەكىنشى جاعدايدا - حاسمونەيلەر اۋلەتىنىڭ ىشىندەگى تاققا تالاس ءريمنىڭ ارالاسۋىنا جول اشتى.
قازىرگى تاڭدا يزرايل قوعامى ليبەرالدار مەن ۋلترا-ورتودوكستار، وڭشىلدار مەن سولشىلدار بولىپ ەكىگە جارىلعان. باراكتىڭ ەسكەرتۋى — وسى الەۋمەتتىك پولياريزاتسيا مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى السىرەتىپ، «ءۇشىنشى مەملەكەتتىڭ» دە سوڭىن قۇردىمعا جىبەرۋى مۇمكىن دەگەن ساياسي مانيفەست.
- ءدىن مەن پايعامبارلىقتار (سۆياششەننىە پيسانيا)
جوعارىداعى «ءۇشىنشى قۋعىن» (ترەتي يسحود) نەمەسە مەملەكەتتىڭ جويىلۋى تۋرالى ماسەلە:
- يۋدايزمدە - كەيبىر ۋلترا-ورتودوكسالدى توپتار (مىسالى، نەتۋرەي كارتو) يزرايل مەملەكەتىنىڭ ءماسيح (مەسسيا) كەلمەي تۇرىپ قۇرىلۋىن كۇنا سانايدى جانە ونىڭ كۇيرەيتىنىنە سەنەدى.
- يسلامدا - كەيبىر تاپسىرشىلەر يسرا سۇرەسىنىڭ باسىنداعى اياتتاردى ءيزرايلدىڭ ەكى رەت كەلەتىن گۇلدەنۋى مەن سوڭىنداعى جەڭىلىسى دەپ تۇسىندىرەدى.
تۇيىندەمە
- ەحۋد باراكتىڭ ءسوزى — فاكت.
ول مۇنى راسىمەن دە ايتتى جانە ونىڭ تاريحي نەگىزى بار (80 جىلدىق تسيكل).
- بۇل «كورىپكەلدىك» ەمەس، قازىرگى ۇكىمەتتىڭ (نەتانياحۋ كابينەتى) ساياساتىنا قارسى باعىتتالعان ساياسي ەسكەرتۋ.
يزرايل ءۇشىن قازىرگى تاڭدا گازاداعى سوعىس پەن يرانمەن تەكەتىرەس قانشالىقتى قاۋىپتى بولسا، ەل ىشىندەگى دەموكراتيالىق قۇندىلىقتار مەن ءدىني فاناتيزم اراسىنداعى كۇرەس تە سونداي ماڭىزدى بولىپ تۇر.
ءومىر شىنىبەكتىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىنان
Abai.kz
