سوڭعى كۇندەرى مەنىڭ بايقاعانىم — وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا اقپاراتتىق شابۋىل باستالدى.

نەگە ونى «اقپاراتتىق شابۋىل» دەپ باعالايمىن؟

كادىمگى سىن ايتقاننان بۇل بولەك نارسە. مەن دە سىنايمىن، ماعان دا كەيبىر شەشىمدەرى ۇنامايدى.

سوڭعى قوعامدىق كەڭەس وتىرىسىندا (وتكەن اپتادا) جەكە بالاباقشا ماسەلەسى بويىنشا قاتى سىنادىم. دوس جىلاتىپ ايتادى دەگەن قاعيدامەن…

بىراق تاراپ جاتقان «ۇجىمدىق حات» مىس كوپياسى وتە كۇدىكتى. سەبەبى، ول حات ءماتىنىنىڭ اۆتورى كىم ەكەنى تۇسىنىكسىز، رەسمي مەملەكەت باسشىسىنا جولدانعانى تۋرالى مالىمەت جوق، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قولدارىنا قالاي تيگەنى بەلگىسىز.

جانە مەنىڭ ءوزىمنىڭ بايلانىستارىم ارقىلى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە بۇنداي حات تۇسپەگەنى تۋرالى اقپارات الدىم. سوندا بۇل حات ەگەر پرەزيدەنتكە جەتپەسە، بىراق پرەزيدەنتكە جولدانعان حات قالاي بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىدەگى ازاماتتارعا جەتەدى؟

جالپى بۇل حات بار ما، جوق پا؟ بۇل حاتتىڭ ءوزى «فەيك» ەمەس پە؟

جانە بۇل حات ەگەر پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جەتپەسە، ول حات جولدانباسا، مۇمكىن بۇل حاتتىڭ اۆتورلارى جاسىرىن ادام با، جوق شىنىمەن بار ما؟

نەگە بۇل حاتتى بىرنەشە بلوگەرلەر ، باسىلىمدار ءبىر مەزەتتە شىعارىپ جانە ول «پرەزيدەنتكە جولدانعان حات» دەپ، ءوزى ءبىر رەسمي اپ عا جەتكىزىلگەن دالەلى بار سياقتى ايتىلادى؟

سوندا ماقسات پرەزيدەنتكە شاعىم جەتكىزۋ مە، الدە تەك قوعامدا تەرىس پىكىر تۋعىزۋ ما؟

ءبىز قول قويدىق دەپ حاتتا كورسەتىلگەن ارىزدانۋشىلار اۆتورلار ەكەنىن مويىنداعانىن كورمەدىم.

ال كەلەسى سۇراقتار:

بۇل ۇجىمدىق ارىز ( مىس ) نەگىزگى ماقساتى قانداي؟

بۇل حاتتىڭ نەگىزگى ءۋاجى — ءبىر قاتار ادام وسى ۋاقىتقا دەيىن قىزمەتتەن كەتۋى.

جالپى ءبىلىم جۇيەسى وتە ۇلكەن سالا، مىسالى، كەمىندە 1 ميلليونعا جۋىق قىزمەت اتقاراتىن ازاماتتار بار.

سونىڭ ىشىندە تەك 600 مىڭى عانا مەكتەپتە جۇمىس ىستەيدى. ودان باسقا بالاباقشا ، كوللەدجدە، قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ، وقىتۋ ورتالىقتارى كوپتەگەن ۇجىمدارىندا جۇمىس ىستەيتىندەرى بار، ءارتۇرلى جەرگىلىكتى جانە ورتالىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەرى بار.

سوندا 1 ملن ادام اراسىندا 20-30 شاقتى ادام، وسى جارتى جىلدا قىزمەتتەن بوساپ، اۋىسقان بوساپ جاتسا، بۇل ءبىر ەرەكشە جاعداي دەپ مەن ايتا المايمىن.

كەز كەلگەن ءمينيستردىڭ كەزىندە، ول ءوزى باستاما جاساماسا دا، ونداي ادامدار قىزمەتكە كەلەدى، كەتەدى. ول ءبىر تاڭعالاتىن جاعداي ەمەس.

جالپى قىزمەتتەن كەتۋ، كەلۋ — ول تەك قانا ءبىر نەگاتيۆتى ماقساتپەن نەمەسە ءبىر ماجبۇرلەۋمەن ەمەس. كەيبىر ادامدار وزدەرى كەتەدى، جوعارىلايدى، باسقا قىزمەتكە كەتەدى، ءوز قىزمەتىن اتقارا الماي كەتەدى. كەيبىرەۋلەرى شىنىمەن دە سىن ايتىلىپ نەمەسە ءوز جۇمىسىنىڭ دۇرىس جاعىن كورسەتە الماي، ءوز ارەكەتىمەن شىعىپ كەتكەندەر بار.

سولاردىڭ اراسىندا ءمينيسيىردىڭ تالابىمەن كەتكەندەر بولۋى ابدەن مۇمكىن.

بۇل جەردە، مىسالى، وسى ءتىزىمنىڭ ىشىندە بىرەۋىن «قۋدالاپ شىعاردى» دەگەن بىردە-ءبىر دالەلدەۋ جازىلماعان. ءبىر ادام بۇلاردىڭ ىشىندە سوتقا بەرمەگەن. ەگەر بۇل ادامدار ءوز ەركىمەن كەتكەن بولسا، وندا بۇل ارىزدىڭ ىشىنە تۇسۋىنە قانداي سەبەپتەر بار؟

جانە مەن وسى ءتىزىمنىڭ ىشىندەگى بىرنەشە اداممەن ءوزىم سويلەستىم. بۇل ادامدار: «جالپى ەشكىمگە رەنىشىم جوق، مەن ءوز ەركىممەن بۇل جۇمىستان كەتتىم»، — دەپ ايتقاندارى بار.

سوندا بۇلاردى بارلىعىن حاتقا، تىزىمگە سىرتتان قوستى ما، جوق بارلىعى ءوز كەلىسىمىمەن بەردى مە دەگەن سۇراق تۋىندايدى.

مۇمكىن كەيبىرەۋى ءوزىنىڭ جۇمىسىنداعى كەمشىلىكتى ءبىلىپ، بۇل ادامداردى سىرتتان بۇل تىزىمگە كىرگىزىپ، وزدەرىن قورعاۋ ءۇشىن باسقالارمەن اتىن جامىلۋ ءۇشىن جاسالعان جوق پا؟

ال شىنايى ايتسام، مەن ءوز تاجىريبەمنەن قاراسام، بۇنداي حاتتار كوپ جاعدايدا ءبىر ادامداردىڭ ءوز كەمشىلىگىن جاسىرۋ ءۇشىن جاسالادى. كوپتىن ورتاسىنا ءوز فاميلياسىن قوسپاۋ دا مۇمكىن. ءمينيستىردى “حاتپەن” قورقىتىپ كادرلارعا تيىسپەيتىندەي جاعدايدى ورناتامىن دەپ.

مينيستىرلىكتە اۋىس ءتۇيىس جاسايتىن نەگىز بار

جالپى سوڭعى جىلدارى ورتا ءبىلىم سالاسىندا بىلىقتار ، قارجىنى جىمقىرۋ، تۇسىنىكسىز رەفورمالار جاساۋ فاكتىلەرى وتە كوپ.

پرەزيدەنت سول ءۇشىن جاڭا مينيستر تاعايىندادى - ونى بارلىعى بىلەدى.

وتكەن جىلعى 24 جەلتوقساندا استاناداعى جينالىستا بۇرىنعى سالا باسشىلارىنىڭ بىلىعىن ايتىپ زاڭ بۇزۋشىلىقتى توقتاتۋدى تاپسىردى.

جۇزدەگەن ميليارد تەڭگە ۇرلانعان فاكتىلەرىن تەرگەۋ دالەلدەدى.

سول تاپسىرمانى ورىندايمىن دەپ ءبىلىم سالاسىنداعى قازىر جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا مينيستر بولىپ بارىپ، قازىر ءتارتىپ ورناتىپ جاتقانى راس.

ەڭ ءبىرىنشى — ول مىناۋ جەكە مەكتەپ، بالاباقشالاردا ۇرلىق اقشانى توقتاتۋ.

ەكىنشى ماسەلە — كەزىندەگى وقۋ باعدارلاماسىنا جاسالعان كوپ كەمشىلىكتەردى ورنىنا كەلتىرۋ، وقۋ باعدارلامالارى ەشقانداي نەگىزسىز قوسىلعان پاندەردى نەمەسە سول پاندەرگە قاتىستى وقۋلىقتاردى دايىنداماۋى — كوپتەگەن پروبلەمالار بار.

مىسالى فيزيكا حيميا مەن بيولوگيانى ءبىر پانگە قوسۋ ۇلكەن قاتەلىك. ءدال سولاي الگەبرا گەومەتريا ينفورماتيكا. قازاقستان گەوگرافياسى مۇلدەم جوق. قانشا بالا ساپالى ءبىلىم الا الماي قالدى؟ مۇعالىمدەردىڭ ساعاتتارى قىسقاردى.

ءۇشىنشى ماسەلە — زاڭسىز تۇردە مەكتەپتەرگە، بالاباقشالارعا ليتسەنزيالار بەرۋ، سونى باقىلاۋ.

ءتورتىنشى ماسەلە — مەملەكەتتىك ۇيىمداردا مەملەكەتتىڭ قارجىسىن پايدالانىپ، مەملەكەتتىك ۇيىمداردىڭ باسشىلارى ءوز ايلىعىنان قوسا، قوسىمشا تولەمدەر الۋ. مەكەمە باسشىسى ، ورىنباسارلارى ءوز-وزىنە شارۋاشىلىق شارتپەن تاپسىرىس بەرىپ، قوسىمشا ءوز تاپسىرماسى ورىندالعانى تۋرالى ەسەپ جاساۋ، ءوز قولىمەن وزىنە دوگوۆومەن اقشا تولەۋ. ايلىعىنىڭ ۇستىنەن بىرنەشە ايلىق تولەگەن.

بۇل قىلمىس قوي!

سوندا بۇنىڭ بارلىعىن كورە تۇرا نە ءۇشىن جۇمىستان بوساتپاۋ كەرەك؟

وسى ماعىنادا بۇل “جاسىرىن حاتتى” قاراۋىمىز كەرەك.

مەن ءوزىم جۇلدىز دوسبەرگەنقىزىن تولىق قولدايمىن!

ءوزى قاراپايىم ورتادان شىققان، مۇعالىمنەن باستاعان، جاستايىنان مەكتەپ ديرەكتورىنا دەيىن ءوز بەلسەندىلىگىمەن جەتكەن ءبىلىم سالاسىنا جانى اشيتىن تۇلعا!

تەك العا ءبىلىمدى دە ، ىسكەر دە، باتىل دا قارىنداسىم!

كوپشىلىك قوعام ءسىزدى قولدايدى !

مۇرات ابەنوۆ

Abai.kz