تۇركى مەملەكەتتەرى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ حالىقارالىق باقىلاۋشىلارى الماتىداعى التى سايلاۋ ۋچاسكەسىنە باردى. ميسسيا وكىلدەرى ازاماتتاردىڭ بەلسەندىلىگىن، داۋىس بەرۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن، سايلاۋ كوميسسياسى مۇشەلەرىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى دايىندىعى مەن ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدارعا سايلاۋدا جاقسى جاعداي جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. باقىلاۋشىلار بارعان ۋچاسكەلەردە زاڭ بۇزۋشىلىق تىركەلمەگەن.

الماتىدا جۇمىس ىستەگەن توپتىڭ قۇرامىنا تۇركيا، ازەربايجان مەن قىرعىزستان پارلامەنتىنىڭ وكىلدەرى كىردى. ولاردىڭ قاتارىندا تمپا-نىڭ قۇقىقتىق ماسەلەلەر مەن حالىقارالىق قاتىناس جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى، تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى فيليز كىلىچ; تمپا-نىڭ ءبىلىم، مادەنيەت، الەۋمەتتىك جانە گۋمانيتارلىق ماسەلە جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى، ءازىربايجان ميللي ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى حيكمەت مامەدوۆ; تمپا-نىڭ ءبىلىم، مادەنيەت، الەۋمەتتىك جانە گۋمانيتارلىق ماسەلە جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ توراعاسى مىندەتىن اتقارۋشى، قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوگوركۋ كەنەشىنىڭ دەپۋتاتى ۇلىقبەك كارىبەك ۋلۋ مەن تمپا باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى مىندەتىن اتقارۋشى بەكتۋر بازاكەچەۆ بار.

فيليز كىلىچتىڭ ايتۋىنشا، سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە تىنىش ءارى قولايلى جاعداي قالىپتاسىپ، كوميسسيا قىزمەتكەرلەرى ءوز مىندەتىن جاقسى مەڭگەرگەن.

«سايلاۋ ۋچاسكەلەرى وتە جاقسى دايىندالعان. اسىرەسە كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان جانە مۇگەدەكتىگى بار باسقا دا ادامدار ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعدايدى جاساعانى كورىنىپ تۇر. جاۋاپتى تۇلعالار سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىن جاقسى بىلەدى ەكەن، جوعارى دەڭگەيدە دايىندالعان»، – دەيدى فيليز كىلىچ.

ول مۇنداي جۇمىستىڭ تۇركيادا دا جۇرگىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. الايدا قازاقستاننىڭ داۋىس بەرۋگە قولجەتىمدى جاعداي جاساۋ تاجىريبەسى ەرەكشە نازار اۋدارۋعا لايىقتى ەكەنىن ايتتى. تۇركيا وكىلى ءوتىپ جاتقان سايلاۋدى بۇكىل تۇركى الەمى ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا دەپ اتاپ، قۇرىلتايدىڭ جاڭا قۇرامىنا سايلاناتىن دەپۋتاتتارعا ساتتىلىك تىلەدى.

«بۇل سايلاۋ قازاق حالقىنا، قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن بۇكىل تۇركى الەمىنە يگىلىك اكەلسىن دەپ تىلەيمىن. باۋىرلاس قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىعىمىز ودان ءارى نىعايا تۇسەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن»، – دەپ اعىنان جارىلدى ول.

ءازىربايجان ميللي ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى حيكمەت مامەدوۆ ساياسي باسەكەلەستىككە جانە سايلاۋعا جەتى پارتيانىڭ قاتىسىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءارتۇرلى ساياسي كۇشتەر سايلاۋدا ەلدىڭ دامۋىنا قاتىستى ءتۇرلى كوزقاراستى، دۇنيەتانىم مەن ءتاسىلدى بىلدىرەدى.

«سايلاۋعا جەتى پارتيانىڭ قاتىسۋىنىڭ ءوزى – دەموكراتيا. بۇل – دەموكراتيا مەرەكەسى، ويتكەنى مۇندا جەتى ءتۇرلى پىكىر، جەتى ءتۇرلى دۇنيەتانىم مەن جەتى ءتۇرلى ساياسي كوزقاراس ۇسىنىلعان. جالپى، قۇرىلتاي ءداستۇرى بارلىق تۇركى حالىقتارىنا تاريحي تۇرعىدان جاقىن. ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز ماڭىزدى مەملەكەتتىك شەشىمدى ءدال وسىنداي جيىندا قابىلداعان. سوندىقتان قازاقستاننىڭ بۇل قوعامدىق ديالوگ فورماسىن قايتا جاڭعىرتىپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىز. بۇل – ءيسى تۇركىگە ورتاق تاريحي مۇرا»، – دەدى حيكمەت مامەدوۆ.

داۋىس بەرۋ كۇنىنە دەيىن ميسسيا وكىلدەرى ساياسي پارتيالارمەن كەزدەسىپ، سايلاۋ ناۋقانىنىڭ بارىسىن تالقىلادى. باقىلاۋشىنىڭ ايتۋىنشا، كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار سايلاۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن ەشنارسەنى بايقاماعان.

حيكمەت مامەدوۆ جاڭا ءبىر پالاتالى قۇرىلتايدىڭ قۇرىلۋى ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدايتىن ۇلتتىق داستۇرگە سايكەس كەلەتىنىن دە اتاپ ءوتتى. ول قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنە قۇرمەت ءبىلدىرىپ، جەڭىستى سايلاۋشىلار قولداعان پارتيا يەلەنۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

قىرعىزستان وكىلى ۇلىقبەك كارىبەك ۋلۋ باقىلاۋشىلاردىڭ التى سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارعانىن حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، داۋىس بەرۋ ۇلتتىق زاڭناما مەن دەموكراتيالىق ستاندارتقا سايكەس ۇيىمداستىرىلعان.

باقىلاۋشىلار داۋىس بەرۋ قۇپياسىنىڭ ساقتالۋىنا، كوميسسيالاردىڭ جۇمىسىنىڭ اشىقتىعى مەن ازاماتتاردىڭ بەلسەندىلىگىنە نازار اۋداردى. ۋچاسكەلەردە ءار جاستاعى سايلاۋشىلار، ونىڭ ىشىندە جاستار مەن اعا بۋىن وكىلدەرى بولدى. دەمالىس كۇنى بولعانىنا قاراماستان، تۇرعىندار داۋىس بەرۋگە كەلىپ، باقىلاۋشىلار بارعان ۋچاسكەدە بەلسەندىلىك جوعارى بولعان.

بەكتۋر بازاكەچەۆ ميسسيا وكىلدەرىنىڭ الماتى قالاسىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىمەن، ساياسي پارتيالارمەن جانە سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ باسقا دا قاتىسۋشىلارىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزگەنىن ايتتى. بۇل كەزدەسۋلەر ۋچاسكەلەردىڭ دايىندىعى مەن داۋىس بەرۋدى ۇيىمداستىرۋ بارىسى تۋرالى اقپارات الۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.

«سايلاۋشىنىڭ ۋچاسكەگە كەلۋىنەن باستاپ بيۋللەتەندى جاشىككە سالۋىنا دەيىنگى بۇكىل ۇدەرىستىڭ اشىق، جاريا ءارى ەشقانداي قىسىمسىز ءوتىپ جاتقانىن كوردىك»، – دەدى ول.

باقىلاۋ داۋىس بەرۋ اياقتالىپ، بيۋللەتەندەر سانالعانعا دەيىن جالعاسادى. وسىدان كەيىن ميسسيا ءوزىنىڭ قورىتىندى ەسەبىن ۇسىنادى.

23 تامىزداعى سايلاۋ جاڭا ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىن سايلاۋ جونىندەگى العاشقى سايلاۋ بولدى. ونىڭ قۇرامىنا بىرىڭعاي جالپى ۇلتتىق سايلاۋ وكرۋگى بويىنشا پارتيالىق تىزىمدەرمەن سايلاناتىن 145 دەپۋتات كىرەدى. دەپۋتاتتىق ماندات ءۇشىن جەتى ساياسي پارتيا باق سىناپ جاتىر.

Abai.kz