Еуразиялық экономикалық одақ аясында сырт көзге сезіле бермейтін, бірақ геосаяси әрі экономикалық салмағы өте ауыр үлкен текетірес қызып тұр.

Еуразиялық экономикалық комиссия (ЕЭК) Ресей Федерациясына ашықтан-ашық ультиматум тастады: «Тізбекті үзбеңдер! Бағалы металл сынықтарының (лом) транзитін тез арада бұғаттан шығарыңдар, болмаса дау ЕАЭС Сотына дейін жетеді!»

Проблеманың түп-тамыры неде?

Кедендік одақ пен ортақ нарық туын көтерген ұйымның ішінде Ресей тарапы құнды металл сынықтарының транзитіне шектеу қойып, іс жүзінде жабық бөгет (барьер) жасап отыр. Бұл — одаққа мүше басқа елдердің, оның ішінде Қазақстанның отандық өндірісі мен металлургия секторының мүддесіне ұрылған ауыр соққы. Егер ортақ экономикалық кеңістікте «еркін транзит» қағидасы сақталмаса, ЕАЭС-тің басты миссиясы қайда қалды?

Талдау: Оқиға қалай өрбуі мүмкін?

Ресей шегініс жасай ма? Ресейлік зауыттар шикізат тапшылығын жабу үшін өгоистік шешімдерге барып отырғаны жасырын емес. Олар транзитті ашса, өз нарығындағы бақылауды босатып аламыз ба деп қауіптенеді.

ЕАЭС Соты не шешеді? Егер іс сотқа жетсе, бұл — Одақ тарихындағы прецедентті прецедент болмақ. ЕЭК-тің бұл қадамы ұйым ішіндегі шиеленістің шегіне жеткенін көрсетеді.

Қазақстанға әсері: Біздің зауыттар мен экспорттаушылар үшін бұл — транзиттік тәуелсіздік пен әділ бәсекелестік мәселесі.

Көршінің кедергісі қашанға дейін созылмақ? ЕАЭС-тің құқықтық тетіктері Кремльдің шешімін өзгертуге қауқарлы ма?

Abai.kz