يراننىڭ ورمۋز بۇعازىن قورشاۋعا الۋى جاھاندىق دۇربەلەڭ تۋعىزىپ، ەۋروپا ءۇشىن ەنەرگەتيكالىق تاۋەكەلدەردى كۇشەيتتى.

«بۇل جاعداي شۇعىل شەشىمدەردى تالاپ ەتەدى. قاقتىعىس مۇناي باعاسىنا اسەر ەتۋ شەڭبەرىنەن شىعىپ، الەمدىك ەكونوميكاعا جۇيەلى قاۋىپ توندىرەتىن جانە جاھاندىق ءتارتىپتىڭ وسال تۇستارىن اشكەرەلەيتىن دەڭگەيگە جەتتى. وسى ورايدا ەۋروپا ءۇشىن ستراتەگيالىق مۇمكىندىك — كاسپي ءدالىزىن دامىتۋ پەرسپەكتيۆاسى اشىلىپ وتىر»، - دەپ حابارلايدى نەمىستىڭ «Focus» جۋرنالى.

ماقالادا ەۋروپانىڭ بۇعان دەيىنگى ەنەرگەتيكالىق داعدارىستى ەڭسەرمەگەنى، تەك ونى كەيىنگە شەگەرىپ كەلگەنى ايتىلادى. ەندى ول سىرتقى سوققىلارعا بۇرىنعىدان دا بەيىم بولىپ وتىر. ەۋروپاعا ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار جەتكىزۋ كوزدەرىن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار كولىك باعىتتارىن دا ءارتاراپتاندىرۋ قاجەت. ءدال وسى جەردە ترانسادرياتيكالىق قۇبىرى (TAP) مەن ورتا ءدالىز (Middle Corridor) ءبىرىنشى پلانعا شىعادى.

ازەربايجان 2025 جىلى ەۋروپاعا شامامەن 13 ملرد تەكشە مەتر گاز جەتكىزدى، ال ينفراقۇرىلىمنىڭ كەڭەيۋىمەن جەلىگە قازىردىڭ وزىندە 16 ەۋروپالىق مەملەكەت قوسىلعان.

«كەلەسى قادام ايقىن: جەتكىزۋ كولەمى جىلىنا شامامەن 20 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن ارتۋى مۇمكىن. ءازىربايجاننىڭ ءرولى كەزدەيسوق ەمەس. پرەزيدەنت اليەۆتىڭ تۇسىندا باكۋ ءوزىن سەنىمدى ەنەرگەتيكالىق سەرىكتەس جانە وڭتۇستىك كاۆكازداعى تۇراقتاندىرۋشى كۇش رەتىندە تانىتتى. 2025 جىلدىڭ تامىزىندا اقش-تىڭ ارااعايىندىعىمەن قول قويىلعان ارمەنيامەن بەيبىت كەلىسىم قاراباق ءۇشىن كوپجىلدىق قاقتىعىسقا نۇكتە قويىپ، جاڭا ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەر اشتى. ەندى ارمەنيا ءازىربايجاننان ەنەرگيا رەسۋرستارىن يمپورتتايدى — بۇل باعانى تومەندەتىپ، ءوزارا تاۋەلدىلىكتى ارتتىرادى جانە رەسەي مەن يراننىڭ ىقپالىن ازايتادى»، — دەپ اتاپ وتەدى جۋرنال.

سونداي-اق ماقالادا بۇل تۇرعىدا ورتالىق ازيانىڭ، سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ ماڭىزدىلىعى ەرەكشە اتاپ كورسەتىلگەن:

«ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى مۇناي ءوندىرۋشى ەل رەتىندە قازاقستان ەۋروپانىڭ ەنەرگەتيكالىق ستراتەگياسى ءۇشىن بارعان سايىن ماڭىزدى بولىپ كەلەدى. 2025 جىلى قازاقستان مۇنايىنىڭ گەرمانياعا ەكسپورتى 44%-عا ءوسىپ، 2,1 ملن توننادان استى. بۇل كورسەتكىشتى ودان ءارى ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا».

وقيعالاردىڭ بۇلاي ءوربۋى ەو مەن ورتالىق ازيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋىن تۇسىندىرەدى. 2025 جىلعى سامارقاند سامميتىندە ەنەرگەتيكا، ينفراقۇرىلىم جانە شيكىزات رەسۋرستارى سالاسىنداعى ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول جەتكىزىلدى. بەرلين مەن بريۋسسەل ءۇشىن بۇل ناقتى قورىتىندىعا اكەلەدى: ورتا ءدالىز بۇدان بىلاي ەكىنشى دارەجەلى جوبا بولا المايدى.

«كاسپي ءدالىزى بۇل باعىتتا ناقتى مۇمكىندىك بەرەدى. بىراق ەۋروپا مۇنى پايدالانىپ، ءارتاراپتاندىرۋدىڭ تاڭداۋ ەمەس، باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ساقتاۋ جانە بولاشاقتا ەكونوميكالىق پوزيتسيالاردى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق قاجەتتىلىك ەكەنىن ءتۇسىنۋى ءتيىس»، — دەلىنگەن ماقالادا.

Abai.kz