قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ مىرزانىڭ نازارىنا!

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلگە جوعارى بىلىكتى مامانداردى، ينۆەستورلاردى جانە تالانتتاردى تارتۋعا باعىتتالعان «كوشى-قون ساياساتىن جەتىلدىرۋ شارالارى تۋرالى» جارلىققا قول قويدى. قۇجات اۋقىمدى تسيفرلىق رەفورمانى كوزدەيدى»، - دەپ حابارلادى BAQ.KZ.

BAQ.KZ سايتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، «كوشى-قون ساياساتىن جەتىلدىرۋ شارالارى تۋرالى» جارلىقتا «التىن ۆيزا» ەنگىزىلەتىنى ايتىلىپتى.

«التىن ۆيزانىڭ» يەلەرى مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنەن جەكە تابىس سالىعى (جتس), مۇلىك جانە جەر سالىعى الىنىپ تاستالادى ەكەن. ءتىپتى، تابىستى جالپى دەكلاراتسيالاۋدان دا بوساتۋ كوزدەلىپتى...

مەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل شەشىمىن قۋانا-قۋانا قۇپتايمىن!

وسى جەردە پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2023— 2027 جىلدارعا ارنالعان كوشى-قون ساياساتى تۇجىرىمداماسىندا قاراستىرىلعان «اتا جولى» كارتاسى ەسكە تۇسەدى.

وسى «اتا جولى» كارتاسى ارقىلى دا الىس-جاقىن شەتەلدەردە تۇراتىن ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ ىشىندەگى جوعارى بىلىكتى مامانداردى، ينۆەستورلاردى جانە تالانتتاردى قازاقستانعا تارتۋ قاراستىرىلعانى ءمالىم.

بۇگىنگى پرەزيدەنت جارلىعىمەن بەكىتىلگەن «كوشى-قون ساياساتىن جەتىلدىرۋ شارالارى تۋرالى» قۇجاتتىڭ اۋقىمى «اتا جولى» كارتاسىنا قاراعاندا الدەقايدا كەڭ سەكىلدى كورىندى ماعان.

سول «اتا جولى» كارتاسىن، وكىنىشكە وراي، ۇكىمەت جۇزەگە اسىرا المادى.

سەنات كوشى-قون ءۇردىسىن رەتتەۋگە ارنالعان زاڭ جوباسىن ماقۇلداعان كەزدە «اتا جولى» كارتاسىن ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن بەكىتپەي كەتكەن.

سونىڭ كەسىرىنەن اتالعان كارتا قاناتى جوق قۇسقا اينالىپ، قالا بەردى.

كەيىن وسى ماسەلە بويىنشا سالعان سۇراۋىمىزعا سەنات دەپۋتادى الشەر ساتۆالديەۆ مىرزا جاۋاپ بەرىپ: «اۋىت مۇقيبەك، ءسىزدىڭ «اتا جولى» كارتاسىنا قاتىستى حاتىڭىزدى قاراستىرىپ، قولدانىستاعى زاڭ نورمالارىندا «اتا جولى» كارتاسىن العان ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى بەكىتىلمەگەنىن حابارلايمىز»، - دەدى.

ودان كەيىنگى ۋاقىتتا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وسى كارتانى جەتىلدىرۋگە بارىن سالىپ باقتى. سوڭعى 4-5 جينالىسىنا مەنى دە شاقىرىپ، ۇسىنىستارىمدى تالقىعا سالدى.

بىراق، وزگە مينيسترلىك وكىلدەرى تىرسەكتەرىنە ءسيىپ، «اتا جولى» كارتاسى تاعى جولدا قالعان بولاتىن.

سول كەزدەگى ۆيتسە-مينيستر اسقاربەك ەرتاەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن جينالىستا كوشى-قون ساياساتىمەن ۇزاق جىلدان بەرى تىنباي اينالىسىپ كەلە جاتقان اسا بەلسەندى ازامات، تاجىريبەلى مامان رەتىندە «اتا جولى» كارتاسىنىڭ الەۋەتىن ويداعىداي ەتىپ جەتىلدىرۋ ءۇشىن، تومەندەگى بەس جوبانى ۇسىنعان ەدىم.

ءبىرىنشى, «اتا جولى» كارتاسى يەگەرلەرى ەتنيكالىق قازاقتارمەن شەتەلمەۋى ءتيىس. «اتا جولى» كارتاسى ەتنيكالىق قازاقتارمەن بىرگە، تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلىمىزدەن وزگە شەتەلدەرگە قونىس اۋدارىپ، شەتەل ازاماتتىعىن العان قازاقتارعا دا بەرىلۋى كەرەك. ياعىني، «اتا جولى» كارتاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى بولىپ تابىلمايتىن ۇلتى قازاق ادامدارعا دا بەرىلۋى كەرە;

ەكىنشى، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ينۆەستورلىق ۆيزا (ا5, ا6), ىسكەرلىك ۆيزا (ۆ1, ۆ2, ۆ3) دەگەن سەكىلدى، «اتا جولى» كارتاسىنىڭ يەگەرلەرى مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە ون جىلعا بەرىلەتىن ەتىپ، ارنايى «اتا جولى» ۆيزاسىن جولعا قويۋ كەرەك;

ءۇشىنشى، ۇكىمەت ايقىنداعان وڭىرلەردەن كاسىپورىن اشقىسى كەلەتىن «اتا جولى» كارتاسىنىڭ يەگەرلەرىنە ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتاردان  جەر تەلىمدەرىن كونكۋرسسىز، اۋكتسيونسىز بەرۋ ءتارتىبىن ەنگىزۋ كەرەك;

ءتورتىنشى، «اتا جولى» كارتاسىنىڭ يەگەرلەرى قازاقستاننان كاسىپورىن اشۋعا  ارنالعان مۇلكىن اكەلگەن جاعدايدا، ولاردىڭ مۇلكىن ءبىر رەتكى كەدەندىك تولەمدەردەن تولەۋدەن بوساتۋ كەرەك;

بەسىنشى، «اتا جولى» كارتاسىنىڭ يەگەرلەرىن بەس جىلعا سالىقتان بوساتۋ كەرەك!

ءبىر كەرەمەتى، «كوشى-قون ساياساتىن جەتىلدىرۋ شارالارى تۋرالى» پرەزيدەنتتىڭ كەشەگى جارلىعىنان مەنىڭ سول «اتا جولى» كارتاسىنا ۇسىنعان ەكى جوبامنىڭ كورىنىس تاپقانىن كورىپ، قاتتى قۋاندىم.

مەن «اتا جولى» ۆيزاسىن ەنگىزۋدى ۇسىنعام، پرەزيدەنت جارلىعىندا «التىن ۆيزا» ەنگىزۋ تاپسىرىلىپتى.

مەن «اتا جولى» كارتاسىنىڭ يەگەرلەرىن بەس جىلعا سالىقتان بوساتۋدى ۇسىنعام.

جوعارىدا ايتتىم، پرەزيدەنت جارلىعىنا ساي، «التىن ۆيزانىڭ» يەلەرى مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنەن جەكە تابىس سالىعى (جتس), مۇلىك جانە جەر سالىعى الىنىپ تاستالاتىن بولىپتى...

تاماشا شەشىم!

مەن ءۇشىن بۇل – زور ماقتانشى!

قۇتتى بولسىن!

***

ەندى وسى جەردە ۇكىمەت مىنا ءبىر ماسەلەنى ەستەن شىعارماۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن!

مەملەكەت كىلەڭ جوعارى بىلىكتى مامانداردان، ينۆەستورلاردان جانە تالانتتاردان تۇرمايدى.

مەملەكەت ءۇشىن «شەتەلدىكتەردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات الۋى ءۇشىن سۇرانىسقا يە كاسىپتەردىڭ تىزبەسىن جانە ونى قالىپتاستىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ 2023 جىلعى 20 اقپانداعى № 49 بۇيرىعىندا كورسەتىلگەن ماماندىق يەلەرىمەن قاتار، ماماندىعى جوق، بىراق ومىرلىك تاجىريبەسى مول مامانداردىڭ دا اۋاداي قاجەت ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارا الماسا كەرەك!

ۇلى كوشتى دوعارىپ قويىپ، شەتتەن وڭكەي جوعارى بىلىكتى مامانداردى، ينۆەستورلاردى جانە تالانتتاردى جيىپ الساق، وندا مالدى كىم باعادى، ەگىندى كىم سالادى، كوشەنى كىم سىپىرادى؟!!

مالدى كىم باعادى دەگەننەن شىعادى، اشىق اقپارات كوزدەرىندەگى اقپاراتقا سەنسەك، 2025 جىلعى مالىمەت بويىنشا، قازاقستاندا ءىرى قارا مال (ىقم): 8 ملن 490,7 مىڭنان 8,8 ملن باسقا دەيىن; جىلقى: 4,7 ملن باس; ۇساق مال (قوي/ەشكى): 21,5 ملن باس ەكەن.

ۇكىمەت مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىنىڭ جوباسىن ماقۇلداپ، ءىرى قارا مال سانىن 7,9 ملن-نان 12 ملن باسقا جانە ۇساق مال سانىن 20,2 ملن-نان 28 ملن باسقا دەيىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ قويىپتى.

سونداي-اق، اتالعان باعدارلاما ەت ءوندىرىسىنىڭ 1,2 ملن-نان 1,8 ملن تونناعا دەيىن وسۋىنە ىقپال ەتەدى دەپ وتىر ەكەن…

وسى ماسەلەگە بايلانىستى، جاقىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيستىرى ايداربەك ساپاروۆ مىرزانىڭ اتىنا ارنايى حات جازىپ، ەلىمىزدەگى مالشى قاۋىمنىڭ جوعارى ءبىلىم العانى تۋرالى ديپلومى بار-جوعىنا سۇراۋ سالدىم.

اتالعان سۇراققا اتالعان مينيسترلىكتىڭ ۆيتسە-ءمينيسترى ا. بەردالين مىرزا جاۋاپ بەرىپ، «...شوپان (قويشى)  ماماندىعى  جۇمىسشى كاسىپتەر قاتارىنا جاتاتىنىن، ياعني ول بىلىكتىلىگى جوعارى تالاپ ەتىلمەيتىن  جۇمىسشى ماماندىعى ەكەنىن اتاپ وتەمىز. بۇل قىزمەتتە تاجىريبەلىك داعدىلار، مالمەن جۇمىس ىستەۋ ماشىعى، جايىلىمداردى  ءبىلۋدى  جانە مال ۇستاۋ جاعدايلارىن ءبىلۋ ەسەپكە الىنادى»، - دەپتى.

اشىعىن ايتۋىمىز كەرەك، قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىنگى اناۋ توقىراۋ جىلدارىندا اۋىل حالقى جاپپاي قالاعا ۇدىرە كوشىپ، ەلدىمەكەندەردە مال باعاتىن ادام قالماي، مال باسى كۇرت ازايىپ كەتكەن  بولاتىن.

تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتە كورەگەندىكپەن ەرتە جولعا قويعان كوشى-قون ساياساتىنىڭ ارقاسىندا، اتاجۇرتىنا ورالعان قانداستارىمىز، اسىرەسە قىتاي مەن ماڭعوليادان كەلگەن اعايىندارىمىز سول بوستىقتى تولتىرىپ، ەلىمىزدىڭ مال شارۋاشىلىعىن توقىراۋ مەن قاۋىپتەن امان الىپ شىقتى.

بۇگىندە ءتورت تۇلىكتى مىڭعىرتىپ، قازاقستاندىقتاردىڭ اۋزىنان اق ماي اعىزىپ وتىرعانداردىڭ باسىم بولىگى – سول اعايىندار ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى!

دەمەك، قانداس – قاۋىپ ەمەس، قايتا قاۋىپسىزدىكتىڭ كەپىلى!

ۇكىمەت مۇنى ەكى دۇنيەدە دە ۇمىتپاۋى جانە تەرەڭ ءتۇسىنۋى كەرەك!

حالىق ءالى دە وڭىرلەردەن ءىرى قالالارعا تىنباي قونىس اۋدارىپ جاتىر. بىلتىرعى جىلدىڭ ون ايىنداعى مالىمەت بويىنشا، قالا حالقىنىڭ سانى 13 ملن 13 مىڭ ادامعا جەتكەن.

ال، اۋىل حالقىنىڭ سانى – 7 ملن 465 مىڭ 800 ادام بولعان.

پرەزيدەنت: «ەندى مال شارۋاشىلىعىنا باسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. بايتاق دالامىزدىڭ بارلىق ايماعىندا جىل ون ەكى اي بويى مال باعۋعا بولادى. وسى مۇمكىندىكتى دۇرىس پايدالانۋ قاجەت. ارينە، مالدى باعىپ، ءوسىرۋ، ونىڭ سانىن كوبەيتۋ – وڭاي شارۋا ەمەس، وتە كۇردەلى جۇمىس...»،-دەپ وتىر.

اتاجۇرتىنا ورالعان ەتنيكالىق قازاقتار، باسقا بولماسا دا، سول بوس قالعان اۋىلدى ساقتاپ، قاسىم-جومارت كەمەلۇلى ايتقان مال شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋگە اۋاداي قاجەت!

ءوزىنىڭ تۋعان حالقىن «بىلىكتى» - «بىلىكسىز»، «ساۋاتتى» - «ساۋاتسىز»،-دەپ سورتقا بولەتىن مەملەكەت – ءبىزدىڭ قازاقستان عانا بولسا كەرەك!

زاڭداردىڭ تورەسى سانالاتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك تاۋەلسiزدiگi تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ (1991 جىلعى 16 جەلتوقسان) 8-بابىندا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسى رەسپۋبليكا شەگiنەن تىس جەرلەردە تۇراتىن قازاقتاردىڭ ۇلتتىق-مادەني، رۋحاني جانە تiلدiك قاجەتتەرىن قاناعاتتاندىرۋعا قامقورلىق جاسايدى، ولار ازاماتى بولىپ وتىرعان مەملەكەتتەرمەن جاسالعان شارتتار نەگiزiندە بۇل ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرiن قورعايدى»، - دەپ جازۋلى تۇر.

ەگەر، قازاقستان – شىن مانىندەگى دەموكراتيالىق، زايىرلى، قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت بولسا، مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى قۇندىلىعى – شىنىمەن دە ادام مەن ونىڭ ءومىرى، قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى بولسا، وندا قازاق بيلىگى ءوز قانداستارىن كەۋدەسىنەن يتەرمەي، ولاردىڭ اتاجۇرتىنا ورالۋىنا ءتىپتى دە داڭعىل جول اشۋى ءتيىس!

سوندىقتان، ۇكىمەت 14 اقپاننان بەرى قولدانىسقان ەنگىزىلىپ، اتاجۇرتىنا ورالعان ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ قۇجاتتانۋىن بارىنشا قيىنداتىپ وتىرعان «قانداس مارتەبەسىن بەرۋ نەمەسە ۇزارتۋ» مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرى بويىنشا پيلوتتىق جوبانىڭ كۇشىن تەز ارادا جويىپ، الىستان ورالعان اعايىندىڭ قۇجاتتانۋىنا جول اشۋى كەرەك!

اۋىت مۇقيبەك،

«ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ،

«قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.

Abai.kz