Tramp Ayatolla biyligine soghys ashty...
Amerika Qúrama Shtattary men Izraili senbide (28 aqpan) Irangha әskery shabuyl jasaytynyn mәlimdedi. Artynan Irannyng birneshe qalasynda jarylystar estildi. Tramp senbi kýni Amerika Qúrama Shtattary Irangha qarsy «iri әskery operasiya» bastaghanyn jariyalady. Áleumettik jelilerde jariyalanghan beyne ýndeuinde ol Iran Islam Respublikasynyng zymyrandyq mýmkindikterin «jonggha» jәne Irannyng әskeriy-teniz kýshterin «tolyqtay joygha» uәde berdi. Ol AQSh operasiyasynyng maqsaty «Tegerannan tuyndaytyn qauipti joy» ekenin mәlimdedi. Ol sonday-aq Iran halqyna: «Sizderding bostandyqtarynyz kóz alda», - dep ýndeu tastady.
Izraili Qorghanys ministrligi búghan deyin «Izraili memleketine tóngen qauipti joigha» baghyttalghan «aldyn alu soqqysyn» jariyalaghan bolatyn.
Ministrlik «Izraili memleketine jәne onyng beybit túrghyndaryna zymyran jәne dron shabuyldary jaqyn arada bolady dep kýtilude» dep mәlimdedi, sondyqtan býkil el boyynsha «arnayy jәne dereu kýshine enetin tótenshe jaghday» jariyalandy. Sonymen qatar, Izraili Kólik ministrligi «Izraili әue kenistigining jabylghanyn jәne barlyq azamattyq reysterding toqtatylghanyn» mәlimdep, sayahatshylardy «kelesi habarlamagha deyin әuejaylargha barmaugha» shaqyrdy. IYerusalimdegi mektepter dýisenbi kýni GMT boyynsha keshki saghat 6-gha deyin jabyq bolady.
Tegerandaghy AFP tilshisi eki qatty jarylys estigen. Kóp úzamay astananyng ortalyghy men shyghys bóligining ýstinde aspangha eki qong qara týtin kóterilgen. Iran studentterining janalyqtar agenttigining habarlauynsha, Tegerannyng ortalyghyndaghy Paster audany, Irannyng Jogharghy kósemi Hameneiyding reziydensiyasy men preziydent sarayy ornalasqan aimaqqa soqqy jasalghan.
Irannyng resmy aqparat agenttigi Densaulyq saqtau ministrligining ókili Hosseyn Kermanpurgha silteme jasay otyryp, jarylystardan keyin Tegeran qalasynyng ortalyghyna jedel jәrdem kólikteri jiberilgenin jәne auruhanalar joghary dayyndyqta bolghanyn habarlady. Zardap shekkender sany men naqty zaqymdalghan aumaqtar rastalghannan keyin jariyalanady. Irannyng Fars aqparat agenttigi jarylystar Isfahanda, qasiyetti Qúm qalasynda, Karadjda (Tegerannyng batysynda) jәne batys Kermanshah qalasynda da bolghanyn habarlady. Agenttik «jarylys týri zymyran shabuyly boluy mýmkin ekenin kórsetedi» dep mәlimdedi, biraq qosymsha mәlimetter bermedi.
2025 jyldyng mausymynda Izraili men Iran arasynda 12 kýndik soghys boldy. Búl qaqtyghys Izrailiding búryn-sondy bolmaghan shabuylynan tuyndady, ol bastapqyda Irannyng әskery basqaru qúrylymdaryna, zymyran úshyru qondyrghylaryna jәne yadrolyq baghdarlamasyna qatysty nysandargha baghyttalghan. Keyinnen Amerika Qúrama Shtattary әskery әreketterge qosylyp, Irannyng ýsh yadrolyq nysanyna soqqy berdi.
Qantar aiynda Irandaghy narazylyq aksiyalaryna jappay qysym jasalghannan keyin shiyelenis qaytadan ushyghyp ketti. Tramp Iran halqyna «kómektesuge» uәde bergen bolatyn.
AQSh Irangha shabuylyn bastamas búryn, AQSh diplomatiyalyq arnalargha basymdyq bere otyryp, әskery qysymdy saqtap qaldy. Vashington Parsy shyghanaghyna ýlken әue jәne әskeriy-teniz kýshterin ornalastyrdy jәne әlemdegi eng iri USS Gerald R. Ford úshaq tasyghyshyn Jerorta tenizine jiberdi. Degenmen, Tramp júma kýni Omandaghy deldaldardyng «progresske qol jetkizildi» dep mәlimdegenine qaramastan, aqpan aiynyng basynan beri jýrgizilip jatqan kelissózderge kónili tolmaytynyn mәlimdedi.
AQSh Irandy yadrolyq qaru jasau niyetin jasyrdy dep aiyptap, urandy bayytugha tolyq tyiym saludy talap etedi, al Iran azamattyq yadrolyq energiyany damytu qúqyghyn saqtap qaludy atap qalaydy. Sonymen qatar, Vashington Irannyng ballistikalyq zymyran baghdarlamasyna shekteuler engizudi talap etti, biraq Tegeran búl mәseleni talqylaudan bas tartty.
Abai.kz