«ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن!» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى مۇشەلەرىنىڭ وڭىرلەرگە ساپارى جالعاسۋدا. ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ باستاعان دەلەگاتسيا شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇرعىندارىمەن بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزدى. عالىمدار، ەڭبەك ۇجىمدارى، مادەنيەت جانە سپورت سالالارىنىڭ وكىلدەرى، كوممۋنالدىق سالا قىزمەتكەرلەرى اتا زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن جانە ونىڭ قازاقستان بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزىن تالقىلادى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن: ءالي عالىم.

م. اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىندە عىلىمي قاۋىمداستىقپەن، وقىتۋشىلارمەن جانە ستۋدەنتتەرمەن كەزدەسۋ ءوتتى. وعان 300-دەن استام ادام قاتىستى. ءوز سوزىندە ەرلان قوشانوۆ ۇلتتىڭ زياتكەرلىك ىرگەتاسىن قالىپتاستىراتىن ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنداعى ورتانىڭ ايرىقشا ءرولىن اتاپ ءوتىپ، ءدال وسى ورتا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ نوۆەللالارىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنا بەلسەندى ارالاسۋعا ءتيىس ەكەنىن مالىمدەدى.

«ءبىز بيىك مۇراتقا باستاعان، ۇلى ماقساتتارعا بەت العان ۇلتپىز. الدىمىزدا اۋقىمدى، ىرگەلى ىستەر كۇتىپ تۇر. ءبىز تەك ادىلەتتىك سالتانات قۇرعاندا عانا بيىك بەلەستى باعىندىرامىز. زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىك قۇرعاندا عانا دەگەنىمىزگە جەتەمىز. جاستارىمىز ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ، يننوۆاتسيا مەن تەحنولوگيانىڭ ءتىلىن تولىق يگەرسە عانا وزىق ەلگە اينالامىز. وعان مىڭجىلدىق تاريحىمىزبەن، ءتول مادەنيەتىمىزبەن جەتەمىز. وسىنىڭ ءبارى جاڭا كونستيتۋتسيادا تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىس تاۋىپ وتىر»، – دەدى ول.

ءماجىلىس سپيكەرى جاڭا كونستيتۋتسياداعى ءبىلىمنىڭ، عىلىمنىڭ، يننوۆاتسيانىڭ جانە تەحنولوگيالاردىڭ باسىمدىعى تۋرالى نورمالار عالىمدارعا، ۇستازدارعا جانە جاستارعا كورسەتىلگەن تىكەلەي قولداۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ولار جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى. بۇل – زياتكەر ۇلت قالىپتاستىرۋ باعىتىندا جاسالعان ماڭىزدى قادام. سولاي بولا تۇرا، كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋى – بۇل تەك باستاماسى عانا. الداعى ۋاقىتتا ءتيىستى زاڭدار قابىلدانىپ، قاجەتتى رەسۋرستار مەن قارجى بولىنەدى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن: ءالي عالىم.

تالقىلاۋ بارىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمولياكوۆا جاڭا كونستيتۋتسيادا ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق تاريحىنىڭ مادەني كودى بار ەكەنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، جاڭا كونستيتۋتسياداعى ءبىلىمنىڭ، عىلىمنىڭ جانە يننوۆاتسيانىڭ قۇندىلىقتارى تۋرالى نورمالار وسى سالالاردى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋدى نەگىزسىز قىسقارتۋدان قورعايدى.

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن زەرتتەۋ ورتاسى ءۇشىن مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جاڭا باسىمدىقتارىن قالىپتاستىرۋعا جول اشاتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا، جاڭا كونستيتۋتسياداعى عىلىمنىڭ ءرولى مەملەكەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ نەگىزىنە اينالادى.

وڭتۇستىك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى بارشاگۇل يسابەك كەز كەلگەن قۋاتتى مەملەكەتتىڭ تاعدىرى ونىڭ زاڭدارىمەن، تاريحي ساباقتاستىعىمەن جانە حالىقتىڭ اسقاق رۋحىمەن ايقىندالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ول جاڭا كونستيتۋتسيا پرەامبۋلاسىنداعى ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق تاريحىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاۋ تۋرالى نورمالار اتا-بابا اماناتىنا ادالدىقتى بىلدىرەتىنىن جانە قاسىم حاننىڭ «قاسقا جولىنان»، ەسىم حاننىڭ «ەسكى جولىنان»، تاۋكە حاننىڭ «جەتى جارعىسىنان» باستاۋ الاتىن دالا دەموكراتياسى ءداستۇرىنىڭ جالعاسى ەكەنىن ايتتى. قۇجات ەلىمىزدىڭ ۋنيتارلىق سيپاتىن جانە شەكاراسىنىڭ تۇتاستىعىن بەكىتەدى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن: ءالي عالىم.

Auezov University ساياساتتانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ارداق مونتاەۆ پارلامەنتتىك رەفورما ماسەلەسىنە توقتالىپ، حالىقارالىق تاجىريبەگە نازار اۋداردى. ونىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، الەمدەگى 190 مەملەكەتتىڭ 110-ىندا ءبىر پالاتالى پارلامەنت بار. ول زاڭداردى جەدەل قابىلداۋعا جانە باسى ارتىق بيۋروكراتياعا رەسۋرس جۇمساماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ناتيجەسىندە زاڭ شىعارۋشى بيلىك اناعۇرلىم اشىق ءارى ءتيىمدى بولا تۇسەدى.

بۇدان سوڭ كواليتسيا مۇشەلەرى «ەڭبەكشى» كوممۋنالدىق كاسىپورنىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنىڭ ماماندارى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ، ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدا قورعاۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. جاڭا كونستيتۋتسيادا ەڭبەك ادامىنا دەگەن قۇرمەت قوعام دامۋىنىڭ ماڭىزدى قاعيداتى رەتىندە بەكىتىلگەنى اتاپ ءوتىلدى.

«پەتروقازاقستان ويل پروداكتس» جشس مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا وتكەن كەزدەسۋدە زاڭ مەن ءتارتىپ، ادىلدىك پەن جاۋاپكەرشىلىك سىندى قۇندىلىقتارعا نازار اۋدارىلدى. كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرى ادامداردىڭ ەڭبەك ەتۋگە دەگەن قۇقىعىن قورعاۋعا، ءادىل جالاقى تولەنۋىنە جانە قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايى قامتاماسىز ەتىلۋىنە باعىتتالعان كونستيتۋتسيالىق نورمالاردىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ەكولوگيالىق مادەنيەت پەن قورشاعان ورتاعا جاناشىرلىقپەن قاراۋ ماسەلەلەرىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ولار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ۇزاق مەرزىمگە نەگىزدەلگەن باسىم باعىتتارى رەتىندە بەكىتىلۋدە. 

سۋرەتتى تۇسىرگەن: ءالي عالىم.

شىمكەنت جاستار تەاترى الاڭىندا مادەنيەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن مازمۇندى پىكىرتالاس ءوربىدى. كواليتسيا مۇشەلەرى ارتىستەر مەن شىعارماشىلىق ماماندىق وكىلدەرىنىڭ كونستيتۋتسيانىڭ ناقتى نورمالارىنا قاتىستى قويعان سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا مادەنيەت قايراتكەرلەرى اتا زاڭنىڭ پرەامبۋلاسىندا مادەنيەتتىڭ، ءبىلىمنىڭ جانە رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزى ايقىندالعانىن اتاپ ءوتتى. تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ، ۇلتتىق مادەنيەتكە قولداۋ كورسەتۋ، زياتكەرلىك مەنشىكتى قورعاۋ جانە كوركەم شىعارماشىلىق ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ نورمالارى العاش رەت كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلۋدە. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اتالعان نوۆەللالار ەلىمىزدەگى مادەنيەت سالاسىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەرىنە سەنىم ءبىلدىردى.

وسى كۇنى كواليتسيا مۇشەلەرى سپورتشىلارمەن جانە جاتتىقتىرۋشىلارمەن دە كەزدەستى. سپورتشىلار قاۋىمىنىڭ وكىلدەرى جاڭا كونستيتۋتسيادا ءاربىر سپورتشىنىڭ جانىنا جاقىن ادال باسەكەلەستىك، ەڭبەككە جانە ناتيجەگە قۇرمەت سىندى قاستەرلى قۇندىلىقتار كورىنىس تاپقانىن ايتتى. جاتتىقتىرۋشىلار ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنا بەلسەندى اتسالىسىپ، جاستاردىڭ زاڭعا جانە ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىككە دەگەن قۇرمەتىن قالىپتاستىرۋعا دايىن ەكەندەرىن جەتكىزدى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن: ءالي عالىم.

كەزدەسۋلەر قورىتىندىسىندا شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇرعىندارى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى قوعام سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرەتىنىن، مەملەكەتتىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن نىعايتىپ، ازاماتتاردىڭ ءوزىن دامىتۋىنا قاجەت جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشاتىنىن اتاپ ءوتتى. ءىس-شارالارعا قاتىسۋشىلار 15 ناۋرىزدا رەفەرەندۋمعا كەلىپ، قۋاتتى، ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستان قۇرۋعا باعىتتالعان جاڭا اتا زاڭدى قولداۋعا دايىن ەكەندەرىن ءبىلدىردى.

ەسكە سالا كەتەيىك، «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن!» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى بيىل 13 اقپاندا قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا 5 ساياسي پارتيا مەن شامامەن 300 قوعامدىق ۇيىم كىردى. ولار 5 ميلليونعا جۋىق قازاقستاندىق ازاماتتى بىرىكتىرۋدە.

«AMANAT» پارتياسى» قب قاراجاتىنان تولەندى

Abai.kz