جەكسەنبى, 1 ناۋرىز 2026
الاساپىران 214 0 پىكىر 1 ناۋرىز, 2026 ساعات 11:18

يراننىڭ رۋحاني كوسەمى ءالي حامەنەي وپات بولدى

سۋرەت: ۆۆس سايتىنان الىندى

يراننىڭ رۋحاني كوسەمى ءالي حامەنەي 28 اقپاندا تاڭەرتەڭ اقش پەن ءيزرايلدىڭ تەگەرانعا سوققىسى سالدارىنان قازا بولعان. ونىڭ قازاسىن جەكسەنبىگە قاراعان ءتۇنى يران بيلىگى رەسمي تۇردە راستادى. ەلدە 40 كۇن ازا تۇتۋ – قارالى كۇن جاريالاندى.

يراندى ەندى پرەزيدەنت جانە سوت توراعاسىنان قۇرالعان كەڭەس ۋاقىتشا باسقاراتىن بولدى

يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيان، سوت بيلىگىنىڭ جەتەكشىسى جانە كونستيتۋتسيا ساقشىلار كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى يراندى ۋاقىتشا باسقارادى.

اياتوللا باتىس باق جازعانداي جەر استىنا تىعىلماعان. كەرىسىنشە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جينالىسىنا قاتىناسقان. بۇل تۋرالى يران رەسمي اقپاراتى ونىڭ جۇمىس ورنىندا قازا تاپقانىن باسا ايتتى. ونىمەن بىرگە اسكەري باس قولباسشى، ساقشى كورپۋسىنىڭ باسشىسى، قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ اقىلشىسى قاتارلى لاۋازىم يەلەرى قازا تاپقان. ونىڭ قىزى مەن كۇيەۋ بالاسى دا وپات بولعان.

سايد ءالي حامەنەي 1939 جىلى يراننىڭ قاسيەتتى قالاسى مەشحەدتە ءداستۇرلى ءدىني وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ول العاشقى جىلدارى جۇيەلى يسلام ءبىلىمىن الىپ، كەيىننەن يسلام رەۆوليۋتسياسىن باسقارعان اياتوللا حومەينيدىڭ باسشىلىعىمەن قۇم تەولوگيالىق سەمينارياسىندا وقىعان. 1960 جانە 70 جىلدارى ول ۇكىمەتكە قارسى ارەكەتتەرگە قاتىسقانى ءۇشىن التى رەت تۇتقىندالىپ، تۇرمەگە جابىلعان.

يران يسلام رەۆوليۋتسياسى كەزىندە حامەنەي رەۆوليۋتسيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى بولىپ تاعايىندالدى. پەحلەۆي اۋلەتى قۇلاتىلعاننان كەيىن ول قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى جانە قىسقا مەرزىمگە رەۆوليۋتسيالىق گۆارديانىڭ قولباسشىسى قىزمەتىن اتقاردى. كەيىنىرەك ول تەگەراندا جۇما نامازىنىڭ جەتەكشىسى بولىپ بەلگىلەندى.

1981 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ول ءسوز سويلەۋ كەزىندە قاستاندىق ارەكەتىنەن امان قالدى، بىراق وڭ قولى ءبىرجولا سال بولىپ قالدى. سول جىلدىڭ قازان ايىندا ول يران پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى جانە 1989 جىلعا دەيىن قىزمەت ەتتى. پرەزيدەنت رەتىندە ول ەلدى يران-يراك سوعىسى كەزىندە باسقاردى.

1989 جىلدىڭ ماۋسىمىندا حومەيني قايتىس بولدى. حامەنەي ونىڭ ورنىنا ساراپشىلار كونفەرەنتسياسى ۇسىنعان جوعارعى كوشباسشى بولدى. ول قورعانىس جانە يادرولىق باعدارلامالاردى دامىتۋدى جاقتادى جانە يراننىڭ گەوساياسي ىقپالىن كەڭەيتۋ ءۇشىن تاياۋ شىعىستىڭ بىرنەشە ەلىندە «قارسىلاسۋ مايداندارىن» قولدادى. قاتاڭ حالىقارالىق سانكتسيالار مەن ىشكى ەكونوميكالىق قىسىمعا تاپ بولعان ول ۇلتتىق ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋگە قول جەتكىزۋگە تىرىسىپ، «قارسىلاسۋ ەكونوميكاسى» ستراتەگياسىن ۇسىندى.

Abai.kz

0 پىكىر

ۇزدىك ماتەريالدار