جاڭا كونستيتۋتسيالىق رەفورما ازامات قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتەدى
قولعا الىنعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ماقساتى – حالىقارالىق تاجىريبەنى، سونداي-اق ەلىمىزدىڭ جاڭا داۋىرگە قادام باسقانىن ەسكەرىپ، ەل ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ مەن وعان كەپىلدىك بەرۋ.
بۇل تۋرالى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى كونستيتۋتسيالىق جانە ازاماتتىق قۇقىق كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى، زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جامالادەن يبراگيموۆ ايتىپ بەردى.
ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل جوبانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – كونستيتۋتسيا نورمالارىنىڭ ازاماتتارعا قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى بەرىپ قانا قويماي، وعان كەپىلدىكتى دە قوسا بەرۋى.
«بۇل جەردە مەملەكەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى ايتۋ كەرەك. ءاربىر ادام مىندەتتى تۇردە مەملەكەتتەن جاۋاپكەرشىلىك كۇتەدى. وسى جوباداعى ءاربىر باپقا ءۇڭىلىپ قارايتىن بولساق، ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتاردىڭ ارتىندا مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن ونىڭ سول قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى قورعاۋعا بەرگەن كەپىلدىكتەرى تۇر»، دەيدى پروفەسسور.
سونىمەن بىرگە ج.يبراگيموۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ وزىق تۇستارىنا توقتالا كەلە، ەڭ الدىمەن پرەامبۋلاسىن تىلگە تيەك ەتتى.
«مۇندا ەلىمىزدىڭ سان جىلدىق ەۆوليۋتسيالىق دامىعان مەملەكەت ەكەنى، ۇلى دالاداعى ۇلىق مەملەكەتتەردىڭ ءىزباسارى ەكەنى، قورشاعان ورتاعا اياۋلى كوزقاراسپەن قاراپ، قورعايتىنى، الدىنا ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋدى ماقسات ەتىپ قوياتىنى، وعان «زاڭ جانە ءتارتىپ» يدەولوگياسىمەن جەتەتىنى، سونداي-اق ادامداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعايتىن قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋدى ماقسات رەتىندە العا قويعانى تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان»، دەيدى ساراپشى.
سونداي-اق ج.يبراگيموۆ ادامداردىڭ تسيفرلىق جەكە دەرەكتەرى مەن زياتكەرلىك مەنشىگىنىڭ قورعالۋىنا قاتىستى ويىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، نەگىزگى زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن شىعارماشىلىق ەركىندىككە داڭعىل جول اشىلىپ، ءار عالىمنىڭ، ءاربىر الەۋەتى بار قازاق ازاماتىنىڭ ويلاپ تاپقان تۋىندىسىنا دەگەن اۆتورلىق قۇقىعى كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە قورعالماق.
بۇعان قوسا، زاڭگەر كونستيتۋتسيا جوباسىنا ميراندا ەرەجەسىنىڭ ەنۋىنە نازار اۋداردى.
«بۇل – الەمدىك قۇقىقتىق كەڭىستىكتەگى ەڭ جوعارى ەرەجە. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كەز كەلگەن ازاماتتى كۇدىكتى رەتىندە ۇستاسا، وعان ءوزىنىڭ قۇقىقتارىن مىندەتتى تۇردە تۇسىندىرۋگە ءتيىس. بۇل ەرەجە ءۇش تاعاننان تۇرادى. ءبىرىنشىسى، ءسىزدىڭ ۇندەمەۋگە قۇقىعىڭىز بار. ەكىنشىسى – ءسىز ايتقان ءسوز تەرگەۋ بارىسىندا وزىڭىزگە قارسى ايعاق بولۋى مۇمكىن. ءۇشىنشىسى – ءسىزدىڭ ادۆوكات الۋىڭىزعا قۇقىعىڭىز بار. ياعني كەز كەلگەن ازامات تۇتقىنعا الىنعاندا ءوز قۇقىقتارىن ءبىلۋى كەرەك»، دەپ اتاپ ءوتتى زاڭگەر.
Abai.kz
