مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى، زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، دوتسەنت ماقسات ەلىكبايدىڭ ايتۋىنشا، جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ جوباسى قولدانىستاعى كونستيتۋتسيامەن سالىستىرعاندا مەملەكەتتىڭ قۇقىقتىق بولمىسىن، بيلىك تارماقتارىنىڭ قۇرىلىمىن جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن جاڭاشا كوزقاراس تۇرعىسىنان قايتا قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى.

«قولدانىستاعى كونستيتۋتسيانىڭ 1-بابىندا ەلىمىز دەموكراتيالىق، زايىرلى، قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە سيپاتتالىپ، ادام، ونىڭ ءومىرى مەن قۇقىقتارى ەڭ جوعارى قۇندىلىق دەپ تانىلادى. ال جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ 1-بابىندا وسى قاعيدا ودان ءارى ناقتىلانىپ، مەملەكەتتىڭ باستى قۇندىلىعى – ادام ەكەنى ايقىن ءارى ناقتى تۇجىرىمدالادى. بۇل جەردە مەملەكەت ءوز ماقساتىن ادامنىڭ يگىلىگىمەن بايلانىستىراتىن، ونىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى نەگىزگى مىندەت رەتىندە ايقىندايتىن مودەلگە كوشەتىنى بايقالادى»، دەيدى ساراپشى.

ونىڭ ايتۋىنشا، جەكە ومىرگە قول سۇقپاۋشىلىق ماسەلەسىندە دە ايتارلىقتاي جاڭالىقتار بار. اتاپ ايتقاندا، قولدانىستاعى رەداكتسيادا بۇل قۇقىق ءداستۇرلى بايلانىس قۇرالدارىنىڭ قۇپياسىمەن شەكتەلسە، جاڭا جوبادا ول تسيفرلىق كەڭىستىككە تولىققاندى تارالادى.

«جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ، ولاردى زاڭسىز جيناۋ مەن پايدالانۋعا جول بەرمەۋ، ەلەكتروندىق اقپارات الماسۋدىڭ قۇپيالىلىعىن ساقتاۋ كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلەدى. بۇل – قازىرگى تەحنولوگيالىق دامۋ جاعدايىندا ازاماتتىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ وزەكتى ءارى زاماناۋي تەتىگى»، دەپ ويىن ءبىلدىردى ساراپشى.

سونىمەن قاتار، م.ەلىكباي جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنداعى ەلەۋلى وزگەرىستىڭ ءبىرى – ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ مەن پرەزيدەنت وكىلەتتىگىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلۋى جاعدايىنداعى بيلىكتى بەرۋ ءتارتىبىن جاڭاشا ايقىنداۋعا نازار اۋداردى.

«قولدانىستاعى كونستيتۋتسيادا مۇنداي لاۋازىم قاراستىرىلماعان. پرەزيدەنت ءوز وكىلەتتىگىن جۇزەگە اسىرا الماي قالعان جاعدايدا، ونىڭ فۋنكتسيالارى الدىمەن سەنات توراعاسىنا، كەيىن ءماجىلىس توراعاسىنا، ودان سوڭ پرەمەر-مينيسترگە وتەدى. ال جاڭا جوبا بۇل مودەلدى وزگەرتەدى. 49-باپتا ۆيتسە-پرەزيدەنت دەربەس كونستيتۋتسيالىق لاۋازىم رەتىندە بەكىتىلەدى. ول پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنۋىمەن تاعايىندالىپ، كۇرىلتايدىڭ كوپشىلىك داۋسىمەن ماقۇلدانادى. سونىمەن بىرگە ۆيتسە-پرەزيدەنتكە بىرقاتار شەكتەۋلەر قويىلادى: ول دەپۋتات بولا المايدى، كاسىپكەرلىكپەن اينالىسپايدى، وزگە اقى تولەنەتىن قىزمەت اتقارمايدى جانە وكىلەتتىگى كەزەڭىندە ساياسي پارتيا قۇرامىندا بولمايدى»، دەپ ءتۇسىندىردى سپيكەر.

ونىڭ ايتۋىنشا، وسىلايشا، بيلىك ساباقتاستىعىنىڭ قۇرىلىمى قايتا جۇيەلەنىپ وتىر. بۇل ءتاسىل بيلىك اۋىسۋ مەحانيزمىن الدىن الا ايقىندالعان تۇلعاعا جۇكتەپ، باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

«شىن مانىندە، ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر تەك جەكەلەگەن نورمالاردى جەتىلدىرۋمەن شەكتەلمەيدى. بۇل باستاما – ەلدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق جانە قۇقىقتىق نەگىزدەرىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ، مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن قايتا قۇرۋعا باعىتتالعان كەشەندى قادام. سونىڭ ناتيجەسىندە مازمۇنى مەن رۋحى جاڭارعان، تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدا وزگەشە سيپاتقا يە جاڭا كونستيتۋتسيالىق قۇجاتتىڭ كەلبەتى ايقىندالدى»، دەيدى ول.

م.ەلىكباي جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيا جوباسىندا تاۋەلسىزدىگىن نىعايتىپ، بولاشاققا سەنىمدى قادام باسقان ەلىمىزدىڭ بەرىك مەملەكەت رەتىندەگى قۇندىلىقتارى، ستراتەگيالىق باسىمدىقتارى مەن دامۋ باعدارلارى كورىنىس تاۋىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. بۇل – قوعام سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرەتىن، زاماناۋي سىن-قاتەرلەردى ەسكەرەتىن قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرۋ تالپىنىسى ەكەنىن ايتتى.

Abai.kz