بالقاشتىقتار قالا كۇنىن اۋقىمدى ەكولوگيالىق اكتسيامەن اتاپ ءوتتى
بۇگىن بالقاش قالاسىنا 89 جىل تولدى. مەرەكەلىك كۇن ەكولوگيالىق شارالارمەن باستالدى. تاڭسارىدەن «جاستار» گۇلزارىندا ەرەسەكتەر مەن بالالار جينالىپ، وسىندا قالا كۇنىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان جانە «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «بالقاش — تازا قالا» اكتسياسى باستاۋ الدى.
گۇلزار ءبىر ساتكە ەكولوگيالىق يدەيالاردىڭ اشىق الاڭىنا اينالدى. شەبەرلەر قايتا وڭدەلگەن ماتەريالداردان جاسالعان بۇيىمداردىڭ كورمەسىن ۇسىندى. قالا تۇرعىندارىنا رەسۋرستاردى قايتا وڭدەۋ مەن قايتا پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرى تانىستىرىلدى.
تۇراقتى دامۋ جولىنداعى زاماناۋي شەشىمدەردىڭ ءبىرى رەتىندە گيدروپوندىق قوندىرعىلار ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىردى.
«تابيعاتتى ايالا» حورەوگرافيالىق قويىلىمى مەن جاس تابيعات قورعاۋشىلاردىڭ ۇگىت بريگاداسىنىڭ ونەر كورسەتۋى شاراعا ەرەكشە اتموسفەرا سىيلادى.
بالقاش قالاسىنىڭ اكىمى ساپار ساتاەۆ تۇرعىنداردى قۇتتىقتاپ، ەڭ ۇزدىك اۋلا مەن كاسىپورىندى انىقتاۋعا ارنالعان قالالىق بايقاۋلارعا باستاۋ بەردى.
وسى جەردەن «بالقاشتىقتار تازا قالا ءۇشىن» اتتى اۋقىمدى ەكولوگيالىق شەرۋ دە جولعا شىقتى. قالانىڭ ورتالىق كوشەلەرىمەن مىڭداعان ادام — وقۋشىلار، ستۋدەنتتەر، ەڭبەك ۇجىمدارى جانە بەيجاي قارامايتىن تۇرعىندار ءجۇرىپ ءوتتى. بىرنەشە كۆارتالعا سوزىلعان كولوننا تازا قالا — بارشاعا ورتاق جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ەسكە سالدى.
ءىس-شارا جالپىقالالىق سەنبىلىكپەن جالعاستى، ول «دوستىق» ساياباعىندا ءوتتى. مۇندا دا جۇزدەگەن بالقاشتىق جينالدى. قۇرال-سايماندارىن قولعا العان قاتىسۋشىلار اللەيالاردى رەتكە كەلتىرىپ، اۋماقتاردى قوقىستان تازالاپ، بىرگە جايلى قالالىق ورتا قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوستى.
قوعام بەلسەندىسى انار ادامبەكوۆا جەرلەستەرىنە ءۇن قاتىپ، بارشا تۇرعىنداردى «تازا قازاقستان» باعدارلاماسىنا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى:
— قالانىڭ تازالىعى — بارشامىزعا ورتاق جاۋاپكەرشىلىك. ءار ادام وزىنەن باستاۋى ءتيىس: قوقىس تاستاماۋ، وزىنەن كەيىن جيناۋ، تابيعاتقا جانە تۋعان قالاسىنا ۇقىپتى قاراۋ. بالقاشتى بىرگە شىن مانىندە تازا، جايلى ءارى كورىكتى قالاعا اينالدىرايىق — ءوزىمىز ءۇشىن دە، كەلەشەك ۇرپاق ءۇشىن دە.
اقساقال جۇمابەك يگەمباەۆ تا جاستارعا تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى، ەڭبەككە قۇرمەتتى جانە تازالىق مادەنيەتىن ءسىڭىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بۇگىن قوعامدىق كولىكتەردە جانە ادامدار كوپ جينالاتىن ورىنداردا قالاعا تانىمال بالقاش جولبارىسى ماسكوتىن كەزدەستىرۋگە بولادى. ول تۇرعىندارعا پاراقشالار تاراتىپ، تازالىق اركىمنەن باستالاتىنىن ەسكە سالادى.
مەرەكەلىك باعدارلاما مۇنىمەن اياقتالعان جوق. جاعالاۋدا جاس سۋرەتشىلەر فەستيۆالى وتەدى. م. حامزين اتىنداعى مادەنيەت سارايىندا «كىتاپ وقيتىن ۇلت» جوباسىنىڭ قالالىق كەزەڭىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ، ەڭ كوپ كىتاپ وقىعان تۇرعىندار ماراپاتتالادى. كەشكە بالقاشتىقتار مەن قالا قوناقتارى «جاستار» سكۆەرىندە وتەتىن مەرەكەلىك كونتسەرت پەن جاستار ديسكوتەكاسىنا شاقىرىلادى.
بالقاش قالاسىنىڭ تۋعان كۇنى 11 ساۋىردە اتاپ وتىلەدى. ءدال وسى كۇنى، 1937 جىلى، پريبالحاشستروي جۇمىسشى كەنتى رەسمي تۇردە بالقاش قالاسىنا اينالدى.
Abai.kz