مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىمدى دامىتۋ جانە جاس زەرتتەۋشىلەردى قولداۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ساياسات اياسىندا عىلىم قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي 10 جاس عالىمعا پاتەر كىلتىن تابىستادى. تۇرعىن ۇيلەر الماتى جانە استانا قالالارىنان وتەۋسىز نەگىزدە بەرىلدى.

بۇگىندە الماتى قالاسىندا باسپانا العان جاس عالىمدار تولىق جابدىقتالعان پاتەرلەرگە قونىستانىپ ۇلگەردى. قونىس يەلەرى جاسالعان قولايلى جاعدايلاردىڭ عىلىمي جانە كاسىبي قىزمەتكە الاڭسىز كوڭىل بولۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. جاس زەرتتەۋشىلەر وزدەرىنىڭ شىنايى قۋانىشتارى مەن مەملەكەتكە دەگەن ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.

عالىمداردى ماراپاتتاۋ راسىمىندە مەملەكەت باسشىسى عىلىمنىڭ الەۋەتى ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جانە حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلىن نىعايتۋدىڭ نەگىزگى فاكتورىنا اينالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، عىلىم مەن بىلىمگە ينۆەستيتسيا سالعان مەملەكەتتەر الەمدە الدىڭعى قاتاردان كورىنەدى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت وتاندىق عىلىمنىڭ بولاشاعى جاڭا يدەيالار ۇسىنىپ، ەل دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن دارىندى، ماقساتشىل ءارى زياتكەر جاس بۋىننىڭ قولىندا ەكەنىنە توقتالدى.

قازىرگى تاڭدا 600-دەن استام جاس عالىم باسپانامەن قامتىلدى. بۇدان بولەك، ولار ءۇشىن ارنايى گرانتتار قاراستىرىلعان، سونداي-اق بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىندا تاعىلىمدامادان ءوتۋ مۇمكىندىكتەرى بار.

جاڭا پاتەر يەلەرىنىڭ قاتارىندا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى عىلىمي ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى بار.

ع.داۋكەەۆ اتىنداعى الماتى ەنەرگەتيكا جانە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتى جىلۋەنەرگەتيكا جانە فيزيكا كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، PhD مادينا قۇمارعازينا Scopus حالىقارالىق بازاسىندا جاريالانعان عىلىمي ەڭبەكتەرءدىڭ اۆتورى، سونداي-اق قازاقستاننىڭ 10-نان استام جانە ءبىر ەۋرازيالىق پاتەنتتىڭ تەڭ اۆتورى. ونىڭ زەرتتەۋلەرى ەنەرگيا ءتيىمدىلىگى تەحنولوگيالارىن دامىتۋعا جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋعا باعىتتالعان.

«مۇنداي باستامالار بولاشاققا سەنىم ۇيالاتىپ، عىلىمي قىزمەتكە، جاڭا تەحنولوگيالار ازىرلەۋگە جانە بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا دەن قويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەپ مادينا باقىتجانقىزى كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتءتى.

ق.ي. ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى فيزيكا-تەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى، ەلەكتروحيميا جانە ءۆاناديلى اعىندى باتارەيالار زەرتحاناسى مەڭگەرۋشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ارمان ومىرزاقوۆتىڭ عىلىمي ەڭبەك ءوتىلى 15 جىلدى قۇرايدى.

ول حالىقارالىق رەتسەنزيالاناتىن جۋرنالداردا جاريالانعان 20-دان استام عىلىمي ەڭبەكءتىڭ اۆتورى، سونداي-اق قازاقستاننىڭ 8 پاتەنتىنىڭ تەڭ اۆتورى. عالىمنىڭ زەرتتەۋلەرى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردى، سونىڭ ىشىندە وتىن ەلەمەنتتەرى، ميكروباتارەيالار جانە فوتوكاتاليتيكالىق ماتەريالداردى قامتيدى.

نەگىزگى عىلىمي باعىتتاردىڭ قاتارىندا جۇقا قابىقشالى قاتتى وكسيدتى وتىن ەلەمەنتتەرىن زەرتتەۋ، سونداي-اق Nazarbayev University بازاسىندا ليتي-كۇكىرتتى ميكروباتارەيالاردى ازىرلەۋ بار. سونىمەن قاتار عالىم ءۆاناديلى اعىندى باتارەيالاردىڭ ەلەكتروليتتەرىن جانە سۋدى تازارتۋ مەن سۋتەگى وندىرۋگە ارنالعان فوتوكاتاليتيكالىق ماتەريالداردى زەرتتەۋمەن اينالىسادى.

زەرتتەۋشى Erasmus+ باعدارلاماسى اياسىندا پورتۋگالياداعى اۆەيرۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە تاعىلىمدامادان ءوتىپ، حالىقارالىق عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسادى.

فيلوسوفيا، ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ الەۋمەتتانۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى، اعا عىلىمي قىزمەتكەرءى, PhD شىرىن تءىلەنشيەۆا مەملەكەتتىك قولداۋ عىلىمي قىزمەتكە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن اتاپ ءوتتى.

«جەكە باسپانانىڭ بولۋى – بۇل تەك ماڭىزدى الەۋمەتتىك قولداۋ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار عىلىمي زەرتتەۋلەردى جالعاستىرۋعا جانە وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋعا زور ىنتالاندىرۋ»، - دەدى ول.

شىرىن مۇراتقىزىنىڭ عىلىمي ەڭبەك ءوتىلى 13 جىل، ول Scopus جانە Web of Science بازالارىنا ەنگەن جاريالانىمداردى قوسا العاندا 9 عىلىمي ماقالانىڭ اۆتورى، وقۋ قۇرالىنىڭ تەڭ اۆتورى جانە اۆتورلىق قۇقىق يەگەرى. عالىم حالىقارالىق جانە ۇلتتىق عىلىمي جوبالارعا، سونىڭ ىشىندە «جاس عالىم» باعدارلاماسى اياسىندا قاتىسقان. سونىمەن قاتار ول International Society for Quality-of-Life Studies ۇيىمىنىڭ ءبىلىم بەرۋ گرانتىنىڭ يەگەرى جانە 2021-2025 جىلدارى وسى ۇيىمنىڭ مۇشەسى بولدى.

پرەزيدەنت باستاماسىمەن جۇرگىزىلىپ وتىرعان جاس عالىمداردى قولداۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى جانە ەلدىڭ عىلىمي الەۋەتىن تۇراقتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى سانالادى.

Abai.kz