مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ داۋىس بەرۋىنە قولايلى جاعداي جاسالعان – سەردار مۋتتا
بۇگىن – قازاقستان تاريحىنداعى العاشقى قۇرىلتاي سايلاۋ كۇنى. داۋىس بەرۋ بارىسى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن ارالاپ، سايلاۋ پروتسەسىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىمەن تانىسىپ جۇرگەن حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ قاتاڭ باقىلاۋىمەن ءوتىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا تۇركيا جوعارى سايلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى سەردار مۋتتا دا بار. ول قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە ورنالاسقان سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارىپ، داۋىس بەرۋدىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا قاتىستى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
سەردار مۋتتانىڭ ايتۋىنشا، تۇركيا دەلەگاتسياسى قازاقستاندا ەكى كۇننەن بەرى ءجۇر. ءبىر كۇن بۇرىن حالىقارالىق بايقاۋشىلار ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى جانە مۇشەلەرىمەن كەزدەسكەن. كەزدەسۋ بارىسىندا ولارعا ەلدىڭ سايلاۋ جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن داۋىس بەرۋ ءتارتىبى تۇسىندىرىلگەن.
«ازاماتتاردى اقپاراتتاندىرۋدا ەشقانداي كەمشىلىك جوق ەكەنىن كوردىك. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بۇل جۇمىستى كاسىبي دەڭگەيدە جۇرگىزىپ جاتىر»، – دەدى سەردار مۋتتا.
حالىقارالىق بايقاۋشى ازاماتتاردىڭ قاي سايلاۋ ۋچاسكەسىندە داۋىس بەرە الاتىنىن الدىن الا ءبىلۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. قاجەتتى اقپارات ەلەكتروندىق سەرۆيستەر، باق جانە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ارقىلى قولجەتىمدى.
سەردار مۋتتا سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارعان كەزدە كوميسسيانىڭ جۇمىسىمەن، بيۋللەتەندەردى بەرۋ تارتىبىمەن جانە ازاماتتارعا جاسالعان جاعدايمەن تانىستى
«ءبىز داۋىس بەرۋ بارىسىن تىكەلەي باقىلادىق. سايلاۋشىلار جەكە كۋالىگىن كورسەتىپ، بيۋللەتەن الادى، جابىق كابيناعا كىرىپ، تاڭداۋىن جاساعاننان كەيىن تولتىرىلعان بيۋللەتەندى جاشىككە سالادى»، – دەدى ول.
تۇركيا جوعارى سايلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا دا بارلىق مۇمكىندىك جاسالعانىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا، سايلاۋ ۋچاسكەسىندە كورۋ جانە ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان سايلاۋشىلارعا ارنالعان جەكە كابينا مەن ارنايى جۇيە قاراستىرىلعان.
سەردار مۋتتانىڭ پىكىرىنشە، قولجەتىمدى ورتانىڭ قالىپتاسۋى ازاماتتاردىڭ سايلاۋعا قاتىسۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن توسقاۋىلداردى جويىپ، ولاردىڭ دەموكراتيالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەدى.
«مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ داۋىس بەرۋىنە قولايلى جاعداي جاسالعانىن كوردىك. بۇل ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتىنا ايرىقشا ءمان بەرەتىنىن كورسەتەدى»، – دەدى ول.
ەلدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى وزگەرىستەرگە توقتالعان سەردار مۋتتا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وكىلدەرى بايقاۋشىلارعا كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر مەن قازىرگى سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى اقپارات بەرگەنىن جەتكىزدى.
ول دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردى دامىتۋ ۇنەمى جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىن ساباقتاستىققا نەگىزدەلگەن پروتسەسس ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى.
«دەموكراتيانىڭ دامىپ، كۇن سايىن جاڭا تەتىكتەرمەن تولىعىپ، جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلە جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. بۇل ۇدەرىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى دەپ ۇمىتتەنەمىز»، – دەدى سەردار مۋتتا.
حالىقارالىق بايقاۋشىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانداعى سايلاۋ قالىپتى جاعدايدا ءارى مەرەكەلىك كوڭىل كۇيدە ءوتىپ جاتىر. ول ازاماتتاردىڭ داۋىس بەرۋگە قاتىسۋىن ەلدىڭ دەموكراتيالىق دامۋىنىڭ ماڭىزدى بولىگى دەپ اتادى.
ءسوز سوڭىندا سەردار مۋتتا قازاقستان حالقىنا ىزگى تىلەگىن ءبىلدىرىپ، ەكى ەل اراسىنداعى تاريحي جانە مادەني بايلانىستىڭ تەرەڭدىگىنە ايرىقشا ءمان بەردى.
«ءبىز قازاقستان حالقىن دوس ءارى باۋىرلاس حالىق دەپ قابىلدايمىز. قازاقستان دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا كۇن سايىن تاعى ءبىر قادام العا باسا بەرسىن دەپ تىلەيمىن»، – دەدى ول.
تۇركيا جوعارى سايلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى تۇركىستاندى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسى دەپ اتاپ، قوجا احمەت ياساۋي مۇراسىنىڭ قازاقستان مەن تۇركيا حالىقتارى ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزعا يە ەكەنىن ايتتى.
سەردار مۋتتانىڭ ساپارى قازاقستاندا ءوتىپ جاتقان سايلاۋدى حالىقارالىق بايقاۋ اياسىندا جۇزەگە استى. داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا حالىقارالىق بايقاۋشىلار سايلاۋ پروتسەسىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا قاتىستى ءوز باعالارى مەن قورىتىندىلارىن ۇسىنادى.
Abai.kz