جاڭا تەحنولوگيا، كادرلىق ترانسفورماتسيا جانە سارباز ءومىرىنىڭ قۇنى

سوڭعى بەس جىلدا 270 ساربازدىڭ قازا تابۋى — بۇل جاي عانا ستاتيستيكا ەمەس، جالپى ۇلتتىق قاسىرەت. وسى وقيعالاردان كەيىن قورعانىس سالاسىنداعى باسشىلىقتىڭ اۋىسۋى تەك كادرلىق اۋىس-ءتۇيىس ەمەس، تۇتاس اسكەري دوكترينا مەن ارميانىڭ ىشكى فيلوسوفياسىن قايتا قاراۋعا سەبەپ بولۋى ءتيىس.

ماسەلەنىڭ بارشا ءتۇپ توركىنى زاماناۋي سوعىس فورماسىنىڭ وزگەرۋىندە دە، اسكەردى باسقارۋدىڭ ادامي جانە تەحنيكالىق تاسىلدەرىندە دە جاتىر.

سوعىس سيپاتىنىڭ وزگەرۋى: دوكترينا مەن تەحنولوگيالىق رەفورما

رەسەي-ۋكراينا قاقتىعىسى كورسەتكەندەي، XX عاسىرداعى ءداستۇرلى سوعىس تاسىلدەرى (اۋىر ارتيللەريا، ۇزىن-سونار بروندى تەحنيكالار كولونناسى، تانكتەر) ءوزىنىڭ بۇرىنعى تيىمدىلىگىن جوعالتتى. بۇگىنگى تاڭدا ۇرىس دالاسىن جاساندى ينتەللەكت (جي) پەن ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى (دروندار) بيلەپ تۇر.

دروندار اسكەرىن جەكە كۇش رەتىندە ءبولۋ: اسحات قاسەنعالي اتاپ وتكەندەي، قازاقستانعا قۇرلىق، اۋە جانە تەڭىز كۇشتەرىنەن بولەك، دروندار اسكەرىن جەكە اسكەري قۇرىلىم رەتىندە قالىپتاستىرۋ قاجەت. بۇل قۇرىلىم تەك درون ساتىپ الۋمەن شەكتەلمەي، وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋدى، راديوەلەكتروندى كۇرەستى (رەك) كۇشەيتۋدى، روبوتتى پلاتفورمالاردى ەنگىزۋدى جانە مىڭداعان كاسىبي وپەراتورلاردى دايارلاۋدى قامتۋى ءتيىس.

تۇراقتى اداپتاتسيا جانە تالداۋ ورتالىقتارى: جاڭا تەحنولوگيالار بيىلعى وزەكتى ءتاسىلدى كەلەسى جىلى جارامسىز ەتەدى. سول سەبەپتى، ۋكراينا مەن ناتو تاجىريبەسىندەگىدەي (JATEC سياقتى), ءاربىر اسكەري جاتتىعۋدان كەيىن قاتەلىكتەردى ساراپتاپ، زاماناۋي سوعىس تاكتيكاسىن جۇيەلى تۇردە ەنگىزىپ وتىراتىن اناليتيكالىق ورتالىقتار قاجەت.

كادرلىق يدەولوگيا جانە باسقارۋ جۇيەسىن «دەكولونيزاتسيالاۋ»

ەرجان ەسىمحانوۆ ءوز ماقالاسىندا اسكەردى باسقارۋداعى ەڭ باستى دەرت — سوۆەتتىك/رەسەيلىك ۆوەنششينانىڭ كونسەرۆاتيۆتى يدەولوگياسى «اسكەردەگى الىمجەتتىلىك» ەكەنىن اشىق ايتادى.

سارباز ءومىرىنىڭ قۇندىلىعى: اسكەري كادرلاردى دايارلاۋداعى «ادام ماتەريالى» رەتىندە قاراۋ تاسىلىنەن ارىلۋمىز كەرەك. سارباز ءومىرىن قۇنسىز سانايتىن جۇيەدەن باس تارتىپ، باتىس ارميالارىنداعىداي ءاربىر وفيتسەر مەن ساربازدىڭ ءومىرى مەن قاۋىپسىزدىگىن ءبىرىنشى ورىنعا قويۋ — باس باستى شارت.

باتىستىق جانە زاماناۋي ءبىلىمدى پايدالانۋ: باتىستىڭ ۇزدىك اكادەميالارىن (West Point, Bundeswehr Command and Staff College, ت.ب.) ءبىتىرىپ كەلگەن جەرگىلىكتى مامانداردىڭ الەۋەتى ءالى كۇنگە دەيىن دۇرىس پايدالانىلماي كەلەدى. ولارعا اۋدارماشى ەمەس، ستراتەگيالىق شەشىم قابىلدايتىن ورىندار بەرىلۋى ءتيىس. اسكەرگە جاڭا كوزقاراس، «جاڭا قان» جانە جاس رەفورماتورلار اۋاداي قاجەت.

ءتوتالدى تسيفرلاندىرۋ: بيۋروكراتيا مەن جابىق جۇيەنى تسيفرلىق باقىلاۋ ارقىلى جويۋ — ىشكى تارتىپسىزدىك پەن «الىمجەتتىكتى» (دەدوۆششينا) ازايتۋدىڭ باستى تەتىگى.

رەزەرۆتىك اسكەر جانە ارميانىڭ بەدەلى

گەوگرافيالىق اۋماعىمىز ۇلكەن، ال حالىق سانى شەكتەۋلى قازاقستان سياقتى مەملەكەت ءۇشىن بەرىك قورعانىستىڭ نەگىزى — شاعىن، بىراق جوعارى تەحنولوگيالى ارميا مەن دايارلانعان كاسىبي رەزەرۆ.

سكانديناۆيالىق مودەل (فينليانديا تاجىريبەسى): رەزەرۆتەگى ازاماتتاردى تەك قاعاز جۇزىندە تىركەپ قويۋ جەتكىلىكسىز. سكانديناۆ ەلدەرىندەگىدەي 40-تان اسقان رەزەرۆيستەردى دە مەزگىل-مەزگىل جيناپ، زاماناۋي درونداردان قورعانۋدى، جاڭا بايلانىس قۇرالدارىن جانە اۋماقتىق قورعانىس (تەروبورونا) تاكتيكاسىن ۇيرەتۋ كەرەك.

اسكەردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ: جاستار ءۇشىن اسكەرگە بارۋ «ءبىر جىل ۋاقىتتى جوعالتۋ» نەمەسە ومىرگە قاۋىپ توندىرەتىن ورتا بولماۋى ءتيىس. ول فيزيكالىق، كاسىبي جانە ازاماتتىق تۇرعىدان وسەتىن ترامپلينگە اينالۋى قاجەت.

ءسوز ءتۇيىنى: قورعانىس ءمينيسترىنىڭ اۋىسۋى نەمەسە ارنايى كوميسسيالاردىڭ قۇرىلۋى — رەفورمانىڭ باسى عانا. قازاقستان ارمياسى قاعاز جۇزىندەگى ەسەپتەردەن، ەسكىرگەن دوكترينالاردان جانە ادامي كاپيتالعا نەعۇرلىمسىز قاراۋدان ارىلماسا، سىرتقى قاۋىپ-قاتەرلەرگە دە، ىشكى سەنىمسىزدىككە دە قارسى تۇرا المايدى.

بىزگە بۇگىن بىزگە كەرەگى: تولىق تسيفرلاندىرۋ + باتىستىق/زاماناۋي ءبىلىمى بار جاس كادرلار + جي مەن دروندارعا نەگىزدەلگەن جاڭا اسكەري دوكترينا. مەملەكەتتىڭ تىرەگى سانالاتىن اسكەردەگى جاۋاپكەرشىلىك ءسوز جۇزىندە ەمەس، ءىس جۇزىندە ءبىرىنشى ورىنعا شىعۋعا ءتيىس.

ءابىل-سەرىك الىاكبار

Abai.kz