ءابۋ-دابيدەگى كەلىسسوزدەر اياقتالدى: تۇتقىن الماسۋ جونىندە كەلىسىم بار، ال اۋماق ماسەلەسى ەڭ كۇردەلى ءتۇيىن بولىپ قالدى. 

مەدينسكي نە دەدى؟

رەسەي دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير مەدينسكيدىڭ مالىمدەۋىنشە:

* رەسەي مەن ۋكراينا اسكەري تۇتقىندار الماسۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلدى.

* كەزدەسۋدى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن ءباا باسشىلىعىنا العىس ايتتى.

* ۋكرايناداعى سوعىس ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ وتە ناشار جۇمىس ىستەيتىنىن كورسەتتى.

* رەسەي قاقتىعىس ءسوزسىز اياقتالعاننان كەيىن ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن قازىردەن تالقىلاۋ قاجەت دەپ سانايدى.

"بۇكىل اعزانى ەمدەۋ كەرەك، مۇندا جاپسىرما تاڭعىشپەن قۇتىلا المايسىڭ" دەپ، الەمگە جاڭا ءارى ادىلەتتى قاۋىپسىزدىك جۇيەسى قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى.

* ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جۇيەسى كەلىسسوزدەردىڭ نەگىزگى تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى بولعانىن، كەيبىر ماسەلەلەر بويىنشا ءوزارا تۇسىنىستىككە قول جەتكىزىلگەنىن ايتتى.

* مەدينسكيدىڭ سوزىنشە، ءابۋ-دابيدە ەۋروپالىقتارمەن ەشقانداي بايلانىس بولماعان، ولاردىڭ بۇل ۇدەرىستەگى مارتەبەسى دە بەلگىسىز.

* ونىڭ ايتۋىنشا، ەۋروپالىق وداقتان ناقتى ۇسىنىستار تۇسپەگەندىكتەن، رەسەيدىڭ ەو-مەن نەنى تالقىلاي الاتىنى ازىرگە تۇسىنىكسىز.

* مەدينسكي ەۋروپانى بەيبىت تۇرعىنداردىڭ جاپپاي قازا تابۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر دەپ ايىپتاپ، ۋكراين حالقىنا قاتىستى "ۇجىمدىق الداۋمەن" اينالىسىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

"ەۋروپانىڭ ار-ۇياتى ويانعان كەزدە عانا ول بەيبىت كەلىسسوزدەرگە قاتىسۋشى بولا الادى", – دەدى ول.

* سونىمەن بىرگە ۋكراينا ەۋروپالىق وداققا كىرە الادى، بىراق ناتو-عا مۇشە بولماۋى كەرەك دەگەن رەسەي ۇستانىمىن قايتالادى.

* ترامپتىڭ ارنايى وكىلدەرىن ول شىنايى، ءتيىمدى ءارى ناتيجەگە باعىتتالعان ادامدار دەپ باعالادى. ونىڭ پىكىرىنشە، رەسەيدىڭ ولارعا قالاي قارايتىنى ەمەس، كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەسىندە قانشا ادامنىڭ امان قالاتىنى ماڭىزدى.

* مەدينسكي كەلىسسوزدەردىڭ ناقتى مازمۇنى تۋرالى تۇپكىلىكتى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەنشە ەشتەڭە ايتىلمايتىنىن جەتكىزدى.

"كەيبىر ماسەلەلەردە تۇسىنىستىككە قول جەتكىزدىك، كەيبىرىندە كەلىسە المادىق. بۇل اڭگىمە مىندەتتى تۇردە جالعاسادى", – دەدى ول.

ءابۋ-دابيدەن كەيىن اقش دەلەگاتسياسى پۋتينمەن كەزدەسۋ ءۇشىن ماسكەۋگە ۇشادى.

كۋشنەر نە دەدى؟

ترامپتىڭ ارنايى وكىلى جارەد كۋشنەر كەزدەسۋدى ناتيجەلى دەپ باعالادى.

ونىڭ نەگىزگى مالىمدەمەلەرى:

* بەيبىت كەلىسىمگە كەلۋ وڭاي ەمەس، بىراق وعان قاجەتتى بارلىق قۇرامداس بولىكتەر بار. ەندىگى مىندەت – سولاردى ءبىر كەلىسىمگە بىرىكتىرۋ.

* كەلىسسوزدەر فورماتىنا ەۋروپانى دا قوسۋعا تىرىسىپ جاتىر.

* ەگەر ەۋروپا ءوز اتىنان كەلىسسوز جۇرگىزەتىن ءبىر ادامدى تاڭداي السا، بۇل رەسەيدى ەۋروپامەن كەلىسسوزگە ماجبۇرلەۋدەن دە ۇلكەن جەتىستىك بولار ەدى.

* ەڭ قيىن ماسەلە – اۋماقتىق ماسەلەلەر بويىنشا كەلىسىمگە كەلۋ.

* قازىر ەكى تاراپتىڭ اراسىندا ءوزارا سەنىم جوق.

* سوعىستان كەيىنگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

* ۋكرايناعا قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرىن بەرۋ باعىتىندا جاقسى ىلگەرىلەۋ بار.

* كۋشنەر پۋتين مەن زەلەنسكيدىڭ جەكە كەزدەسۋى جاقسى ناتيجە بولار ەدى دەپ سانايدى. الايدا رەسەي تاراپى كوشباسشىلار كەزدەسۋىنە دەيىن كەلىسسوزدەردە ءالى دە ىلگەرىلەۋ بولۋى قاجەت ەكەنىن ايتقان.

* ماسكەۋدەن كەيىن اقش دەلەگاتسياسى زەلەنسكيمەن سويلەسۋ ءۇشىن دۋبلينگە ۇشپاق.

قىسقاشا قورىتىندى:

ديپلوماتيالىق ۇدەرىس باياۋ بولسا دا، العا جىلجىپ كەلەدى.

اسكەري تۇتقىندار الماسۋ جونىندەگى كەلىسىم – ازىرگە كەلىسسوزدەردىڭ ناقتى ناتيجەسى.

ۋكراينا اۋماقتارىن بەرۋ ماسەلەسىندە شەگىنۋگە كەلىسپەي وتىر.

ەڭ كۇردەلى ءتۇيىن – اۋماقتىق تالاپتار مەن سوعىستان كەيىنگى قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى.

ەۋروپانى كەلىسسوزدەر فورماتىنا قوسۋ ماسەلەسى ءالى شەشىلگەن جوق.

اقش دەلەگاتسياسىنىڭ ماسكەۋ مەن دۋبلينگە ساپارى ديپلوماتيالىق ارنالاردىڭ ءالى دە جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كورسەتەدى.

باستى قايشىلىق وزگەرگەن جوق: امەريكا رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى كەلىسىمدى تەزدەتۋگە تىرىسقانىمەن، كەلىسسوزدەردەگى قازىرگى تەپە-تەڭدىك رەسەيگە تيىمدىرەك بولىپ تۇرعانداي، ياعني اقش-تىڭ ۋكرايناعا قاراعاندا رەسەيدىڭ مۇددەسىنە كوبىرەك قۇلاق اسىپ وتىر.

قۋانىش ەدىلحانتەگى

Abai.kz