بەرەكە جۇماقاەۆا: ماسىلدىق سانانى جەڭەتىن - ەڭبەك قانا!
![](https://abai.kz/content/uploads/2024/07/aff199f2-67d3-4ee6-a196-1c2e1a04e672.jpeg)
«ۇستازدىق جولى - دارا جول» دەمەكشى، بەرەكە جۇماقاەۆا 30 جىلدان استام عۇمىرىن ۇستازدىققا ارناعان جان. العاشقى جۇمىسىن الماتى قالاسىنداعى ءبىلىم وردالارىنىڭ بىرىنەن باستاعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى سوڭعى جىلدارى رەسپۋبليكالىق اباي مەكتەپ ينتەرناتىندا تالماي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. اbai.kz ءتىلشىسى بىلىكتى ۇستازبەن سۇحباتتاسىپ، قوعامداعى پاتەرناليستىك كوڭىل-كۇي مەن ماسىلدىق سانانى ازايتۋ تۋرالى وي-پىكىرىن سۇرادى.
- بەرەكە حانىم، تاجىريبەسى مول مامان رەتىندە ءسىزدىڭ ويىڭىزدى بىلگىمىز كەلىپ وتىر: قوعامداعى پاتەرناليستىك كوڭىل-كۇي مەن ماسىلدىق سانادان ارىلۋدىڭ جولى بار ما؟ ەڭ الدىمەن وتباسىنا، ءتىپتى قوعامعا پايدا كەلتىرگىسى كەلمەي جاندار قايدان شىعادى؟
- ارينە، بۇل بۇگىنگى كۇنى وزەكتى تاقىرىپ. ونى ءار ادام ارقالاي ءتۇسىنۋى مۇمكىن. دەگەنمەن ءوز ويىمدى ايتاتىن بولسام، ەڭبەكسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ ءار ادامنىڭ وتباسىنان باستالادى. قازىرگى قوعامدى قاراساق ەڭبەك ەتپەسەڭ ياعني جۇمىس ىستەمەسەڭ نانسىز قالاسىڭ. كەيدە مەن كوشەدە جۇمىس ىسدەپ ءتىزىلىپ وتىرعان تەپسە تەمىر ۇزەتىن جىگىتتەردى كورگەندە جۇرەگىم اۋىرادى. ارينە ول سول ءبىر رەتتىك جۇمىسقا شىعىپ، وتباسىن اسىراۋعا شىعىپ وتىر. بىراق مەن سول كوشەدە وتىرعان ۋاقىتتى ايايمىن. ودان دا تۇراقتى جۇمىس ىستەپ، تۇراقتى تابىس تابۋدى كوزدەگەن دۇرىس. قازىر مەن جوعارى سىنىپتارعا ساباق بەرەمىن. ولارعا ماماندىق تاڭداۋدا قاتەلەسپەۋ كەرەك ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ وتىرامىن. سەبەبى بولاشاق ماماندىعىڭ ول سەنىڭ-نانىڭ. كەيبىر وقۋشىلار مەكتەپ بىتىرگەنشە بولاشاقتا كىم بولاتىنىن بىلمەيدى. ءار سالانى ءبىر ايتادى. ول دۇرىس ەمەس، ماماندىق جۇرەك قالاۋى. ەرتەڭ ول ماماندىقتى ىشتەي قالاماساڭ وكىنەسىڭ. ماسىلدىق پسيحولوگيا دەپ ءجۇمىس ىستەگىسى كەلمەيتىن، قارىم-قابىلەتى بولا تۇرا ەڭبەك ەتۋگە قۇلقى جوق ادامدى ايتار ەدىم. ال وسىنداي ادامدار ءبىزدىڭ قوعامىمىزعا زيان.
- ءسوزىڭىز اۋزىڭىزدا، بۇگىندە «مەنى مەملەكەت اسىراسىن» دەگەن تۇسىنىكپەن ءومىر سۇرەتىندەر بار . ونداي جاندارعا نە ايتار ەدىڭىز؟
- ارينە قازىر بايقايمىز مەملەكەتتەن بولىنەتىن الەۋمەتتىك تولەممەن كۇن كورىپ وتىرعان وتباسىلار بار. بۇل بەلگىلى ءبىر ساناتتارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ. ول ءبىر اسا كوپ قارجى دەپ ايتا المايمىن. دەگەنمەن ءبىر وتباسىنىڭ كەيبىر قاجەتتىلىگىن جابۋى مۇمكىن. مەملەكەت اسىراسىن دەگەن تۇسىنىكپەن ءومىر ءسۇرۋ دۇرىس ەمەس دەپ ويلايمىن. ويتكەنى ادام ول قارجىعا قاراپ قالماۋى كەرەك. جۇمىس جوق دەپ سىلتاۋ ايتاتىنداردى دا تۇسىنە المايمىن. سەبەبى جۇمىس ىستەيمىن دەگەن ادامعا، بارلىق جول اشىق. تەك نيەت كەرەك. ءوز ويىم — جاستاردى ماسىلدىق سانادان قالايدا ارىلتۋ كەرەك. سول جاعىنا اسا ءمان بەرسەك دەيمىن. قازىر جاستار اقىلدى، العىر ولارعا باعىت-باعدار كورسەتسەڭ بولدى، ءارى قاراي ءوزى الىپ كەتەدى. ءدال قازىرگى قوعامدا جۇمىس جوق دەپ تۇكسىز وتىرۋدى دۇرىس سانامايمىن. مەملەكەت تاراپىنان جۇمىسپەن قامتۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى باعدارلامالار بار. كەز كەلگەن ادام قالاعان جۇمىسىن تاۋىپ، قالاعان كاسىپتى يگەرۋىنە مۇمكىندىگى مول. ءبىز كىشكەنتاي كەزىمىزدەن ەڭبەككە ەرتە ارالاستىق. بارلىق جۇمىستى ۇل دەمەي، قىز دەمەي دوڭگەلەتە بەرەتىنبىز. ال قازىر شە؟ قازىر بالالاردا بارلىعى بار. ءتىپتى ءبىر تۇيمەنى باسساڭ تاماعىڭ دا الدىڭا كەلەدى. قازىرگى بالالاردا قيمىل-قوزعالىس جوق. مەن سودان قورقامىن. قولداى سمارتفون سولاردى جالقاۋ ادامعا اينالدىرىپ جاتقانداي كورىنەدى.
- جوعارىدا جاستار ەڭ الدىمەن ماسىلدىق سانادان ارىلۋ كەرەك دەدىڭىز. وسىنى تارقاتىپ ايتىپ بەرسەڭىز.
- سۇحباتىمىز قوعامداعى ماسىلدىق سانانى ازايتۋ، ونىڭ سەبەبىمەن كۇرەسۋ تاقىرىبىنا قاتىستى دەگەندە كوپ ويلاندىم. تەرەڭدە جاتقان تاقىرىپ ەكەن. وسىنى جان-حاقتى زەردەلەپ، تارقاتىپ ايتىپ بەرگىم كەلىپ وتىر. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر بۇرىندارى بارلىعى ديپلوم الۋعا اسىعاتىن. ديپلوم بولماسا جۇمىس جوق، جۇك كوتەرۋشى نەمەسە اۋلا سىپىرۋشى سىندى مامان بولاسىڭ دەگەن تۇسىنىك قالىپتاستى. ال قازىر ول ءۇردىس مۇلدەم جوق. قازىر قارىم-قابىلەت الدىڭعى ورىنعا شىقتى. ءتىپتى تەلەفون ارقىلى ۇيرەنگىڭ كەلگەن كاسىپتى لەزدە مەڭگەرە الاسىڭ. ەڭ باستىسى ادامدار ەڭبەكتەنۋدەن قاشپاۋى كەرەك. ديپلومى جوق بولسا دا جۇمىس ىستەپ، وتباسىن اسىراپ وتىرعان قانشاما ادامدى بىلەمىن. تاعىدا قايتالايمىن بۇل جەردە ەڭ ماڭىزدىسى ەڭبەك ەتۋ. ەڭبەكتەنۋ ارقىلى عانا قوعامنان ءوز ورنىڭدى تاباسىڭ.
Abai.kz