ماسكەۋدىڭ وداقتاسى بولا تۇرا، استانا رەسەيشىل Z-ارتيستەردى ءتيىمدى تۇردە ىعىستىرىپ شىعارىپ ۋكرايناعا قارسى اگرەسسيانى قولدايتىندارعا الاڭدى بەرمەي وتىر. فرانتسۋز Le Monde گازەتى قازاقستاننىڭ رەسەيدىڭ اسكەري كۇن ءتارتىبىن ءوزىنىڭ ىشكى ىستەرىنەن ۇنەمى جانە قاتاڭ تۇردە الىپ تاستاپ وتىرعانى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى ماقالا جاريالادى.

رەسمي تۇردە ماسكەۋدىڭ وداقتاسى بولىپ قالا بەرگەنىمەن، ءىس جۇزىندە استانا كرەملدەن الشاقتىعىن رەسەيلىك انشىلەردىڭ كوپشىلىك الدىندا ونەر كورسەتۋىنە شەكتەۋ قويۋ ارقىدى جەتكىزىپ كەلەدى. قازاقستان ەندى ءتىپتى پوپ فورماتىندا دا رەسەيدىڭ ۇگىت-ناسيحات الاڭى بولعىسى كەلمەيدى.

مۇندا «Z-ارتىستەردى» قوش كەلدىڭىزدەر دەپ قابىلدامايدى

2023 جىلى تەك پۋتين رەجيمىن جاقتاۋشىلار قاتىسقان «جارا» فەستيۆالى توقتاتىلدى. 2025 جىلى رەسەيلىك ءانشى اكمالدىڭ ساحنادا ۋكرايناعا قارسى مالىمدەمەلەر جاساعاننان كەيىن گاسترولدىك ساپارىنا تىيىم سالىندى.

ونىڭ بارلىق كونتسەرتتەرى توقتاتىلدى، ال ۇيىمداستىرۋشى ونداعان مىڭ ەۋرو كولەمىندە شىعىنعا ۇشىرادى. ءتىپتى كرەملگە ادال ورىنداۋشىلارعا دا ەندى قوش كەلدىڭىزدەر دەپ ايتىلمايدى. قازاقستان سوعىستىڭ مادەني تىلىنا اينالعىسى كەلمەيدى.

تىيىمسىز تسەنزۋرا قالاي جۇمىس ىستەيدى؟

فورمالدى تۇردە ەشكىم ەشتەڭەگە تىيىم سالمايدى. بىراق ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ جەرگىلىكتى مادەنيەت دەپارتامەنتتەرىنەن رۇقسات الۋى سيرەپ بارادى. سەبەپتەرى بەيتاراپ بولىپ كورىنەدى: «تەحنيكالىق قيىندىقتار»، «زالداردى جوندەۋ»، «تالاپتاردى ساقتاماۋ».

ءىس جۇزىندە، ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ وزدەرى مويىنداعانداي، بيلىك ارتىستەردى، ولاردىڭ مالىمدەمەلەرىن، الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جازبالارىن جانە ءتىپتى ءان ماتىندەرىن تەكسەرىپ جاتىر. ۋكراينانى قولداۋ نەمەسە سوعىستى سىناۋ تۋرالى كەز كەلگەن بەلگى بەرىلسە، كونتسەرت وتپەيدى.

اشىق تۇردە كرەملدى جاقتايتىن ارتىستەر دە شەكتەۋلەرگە ۇشىرايدى. قازاقستان ساياسي جانجال تۋدىرۋى مۇمكىن كەز كەلگەن تاراپتىڭ قاتىسۋىنا جول بەرمەۋگە تىرىسۋدا. ناتيجەسىندە، ساحنا رەسەيدىڭ اسكەري كۇن تارتىبىنەن تولىعىمەن تازارتىلدى.

قازاقستان كرەملدىڭ يمپەرلىق ريتوريكا مەن سوعىسىنان شارشاعانىن كورسەتىپ كەلەدى. سونعى باليدەگى ءبىر وقيعا، ءبىر قاراعاندا قاراپايىم بولىپ كورىنگەنىمەن، قازىرگى جاعدايدىڭ ناقتى ايناسىنداي كورىندى. مۋزىكا، سويلەۋ ۇستانىمى جانە تىيىم سالۋدىڭ ەسكى ادەتى – ءبارى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسەدى.

سوعىستار مەن يمپەرلىق كومپلەكستەردەن الىس ارالداعى مەيرامحانادا رەسەيلىك بلوگەر كارينا فادەەۆا مەن قازاقستاندىق مودەل گۇلسەزىم التايبەكوۆا قاقتىعىستى. الدىمەن دورەكى سوزدەر ايتىلدى. سودان كەيىن زورلىق-زومبىلىق باستالىپ، پوليتسيا ارالاستى. بىراق بۇل وقيعانى شىنىمەن دە رەزونانس تۋدىرعان نارسە جاراقاتتار مەن حاتتامالار ەمەس، ونىڭ بولعان جاعدايى بولدى.

الەۋمەتتىك جەلىلەردە كەڭ تارالعان نۇسقاعا سايكەس، قاقتىعىس ۋكراين مۋزىكاسىنان تۋىنداعان. ءبىر توپ قازاق ۋكراين اندەرىن تىڭداپ وتىرعان – قازىرگى كەزدە ولار تەك مادەني فون عانا ەمەس، بوستاندىقتىڭ، قارسىلىقتىڭ جانە ءوز تاڭداۋ قۇقىعىنىڭ سيمۆولى. كۋاگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، رەسەيلىك بلوگەر ولاردان توقتاتۋدى تالاپ ەتكەن.

كلاسسيكالىق «مەن تىيىم سالامىن» دەگەن قيمىل – يمپەرلىق پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە تىم تانىس، مۇندا باسقالارعا نە ىستەي الاتىنىن جانە نە ىستەي المايتىنىن ايتۋ ادەتى كەيبىر رەسەيلىكتەر ءۇشىن ءالى دە قالىپتى جاعداي رەتىندە قابىلدانادى. جاۋاپ «سلاۆا ۋكراينە!» بولدى – بۇل ءسوز تىركەسى ۇران شەڭبەرىنەن شىعىپ كەتكەن.

كەيبىرەۋلەر ءۇشىن بۇل سوعىستى باستان كەشىرىپ جاتقان حالىقپەن ىنتىماقتاستىقتى بىلدىرەدى; باسقالارى ءۇشىن بۇل الەمنىڭ ەندى باعىنۋعا دايىن ەمەستىگىنىڭ تىتىركەندىرگىش بەلگىسى. ءدال وسى ساتتە قاراپايىم كورىنىس قاراپايىم بولۋدان قالدى. قاقتىعىستىڭ ساياسي سەبەبى ءالى رەسمي تۇردە راستالعان جوق: يندونەزيا بيلىگى تەرگەۋدى جالعاستىرۋدا.

بىراق زاڭدى ءماتىن بولماسا دا، نەگىزگى ماسەلە ايقىن: مۇنداي كورىنىستەر «مۇمكىن ەمەس» دەگەن ەسكى مودەل جاڭا شىندىقپەن سوقتىعىساتىن جەردە مۇمكىن بولادى. الەم وزگەردى، ال رەسەيدەن تىس جەرلەردە ادامدار «ءتارتىپ» دەگەن جاسىرىن تىيىم سالۋ رەڭكىنە شىداۋعا دايىن ەمەس. كەيىنگى ەسكالاتسيا كەنەتتەن بولدى. فادەەۆانىڭ ايتۋىنشا، وعان اۋىر زات لاقتىرىلعان، ناتيجەسىندە باسىنان جاراقات الىپ، اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعان.

وسىدان كەيىن پوليتسياعا حاتتاما تولتىرىلدى، ال قازاقستاندىق مودەل تەرگەۋ اياسىندا ۇستالدى. تەرگەۋشىلەر مەن سوت زاڭدى باعانى انىقتايدى، بىراق سيمۆوليكالىق تۇرعىدان بۇل وقيعا ادىلەتتىك كىمنىڭ جاعىندا ەكەنىن كورسەتتى.

قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا - ۋكراينانى قولداۋ قىلمىس ەمەس جانە تاڭداۋ ەركىندىگى بار ەگەمەندى ەل. ءتىپتى بالي كۋرورتىندا دا مىنالار انىق بولدى: بوستاندىق ءانىن وشىرۋگە تىرىسۋعا بولادى، بىراق بوستاندىقتى وشىرۋگە ەشكىمنىڭ كۇشى جوق جانە جول جوق!

كەرىمسال جۇباتقانوۆ

Abai.kz