بۇگىندە ەلىمىزدە 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان بالالارى» تۇجىرىمداماسى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرىلۋدا. بۇل قۇجات بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە، ىقتيمال قاۋىپتەردىڭ الدىن الۋعا جانە بالالارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. تۇجىرىمداما اياسىندا جاڭا جۇيەلىك تاسىلدەر ەنگىزىلىپ، تسيفرلىق قۇرالدار كەڭىنەن قولدانىلىپ، بالالاردى قورعاۋ مەن قولداۋ تەتىكتەرى جەتىلدىرىلەدى.

رەسپۋبليكادا 6,2 ملن وتباسى بار، ونىڭ شامامەن 3 ميلليونى - بالالى وتباسىلار. وتباسىلارعا كەشەندى قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ەل بويىنشا 131 وتباسىنى قولداۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل باعىتتاعى شارالار وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋعا ىقپال ەتۋدە.

تۇجىرىمداما اياسىندا وتباسىنى قولداۋدىڭ جاڭا باعىتتارى دا قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا، نەكەگە دەيىنگى كەڭەس بەرۋ، ata.ana.kz پلاتفورماسىندا جاۋاپتى اتا-انا بولۋ مادەنيەتىنە ارنالعان ينتەراكتيۆتى كۋرستار، «اتا-انالار اكادەمياسى» جوباسىن كەڭەيتۋ، اتا-انالاردىڭ بالانىڭ مەكتەپ ومىرىنە قاتىسۋىن زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىتۋ، سونداي-اق اليمەنتتىك قاتىناستاردى جەتىلدىرۋ جانە تۋىستاردىڭ ۋاقىتشا قامقورلىعىن رەتتەۋ جوسپارلانعان.

سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدە بالالاردى قورعاۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي وڭ وزگەرىستەر بايقالادى. ماسەلەن، 10 جىل ىشىندە جەتىم بالالار ۇيىمدارىنداعى تاربيەلەنۋشىلەر سانى 54%-عا ازايىپ، ينتەرنات ۇيىمدارىنىڭ جەلىسى 24%-عا قىسقاردى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شامامەن 3 مىڭ جەتىم بالا وتباسىلارعا ورنالاستىرىلدى.

بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا بىرقاتار جاڭا باستامالار قولعا الىنۋدا. سونىڭ ءبىرى - ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا قاۋىپسىزدىكتى باقىلاۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ. بۇل جۇيە اگرەسسيا، جانجال نەمەسە بۋللينگ سياقتى قاۋىپ تۋدىرۋى مۇمكىن جاعدايلاردى ەرتە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قوسىمشا قۇرال رەتىندە قاراستىرىلادى.

قازىرگى ۋاقىتتا بىرقاتار وڭىردە جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى بەينەاناليتيكالىق جۇيەنى ەنگىزۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. اتاپ ايتقاندا، 2025-2026 وقۋ جىلىندا استانا قالاسىنداعى №107 مەكتەپتە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى بار پيلوتتىق كامەرالار ورناتىلدى. بۇگىندە مۇنداي جۇيەلەر 46 مەكتەپ پەن 8 بالاباقشادا قولدانىلادى.

سونىمەن قاتار زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەن بالالاردى قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. وسى ماقساتتا ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە بالالارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان كومەك كابينەتتەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن اشۋ جوسپارلانعان. بۇل كابينەتتەردە قىزمەت «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا كورسەتىلەدى.

بالاعا قولايلى ورتادا العاشقى پسيحولوگيالىق كومەكتەن باستاپ سوت-مەديتسينالىق ساراپتامادان وتۋگە جانە بەيىندى مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن ساۋالناما الۋعا دەيىنگى بارلىق قاجەتتى قىزمەتتەر ءبىر جەردە ۇسىنىلادى. بۇل بالالاردىڭ ءتۇرلى مەكەمەلەرگە قايتا-قايتا جۇگىنۋ قاجەتتىلىگىن ازايتىپ، ولاردىڭ پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قايتا جاراقات الۋىنا جول بەرمەيدى. جىل سوڭىنا دەيىن ءار وڭىردە كەمىندە ءبىر وسىنداي كابينەت اشۋ جوسپارلانىپ وتىر.

بۇدان بولەك، مەكتەپتەردە ەرەكشە نازاردى قاجەت ەتەتىن بالالاردى پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. ءاربىر بالا ءۇشىن پەداگوگتەر، مەكتەپ پسيحولوگتارى جانە اتا-انالاردىڭ قاتىسۋىمەن جەكە پروفيلاكتيكالىق جۇمىس جوسپارى ازىرلەنەدى. بۇل شارا تاۋەكەل توبىنا جاتاتىن وقۋشىلاردى ەرتە انىقتاپ، ولارعا ۋاقتىلى پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان.

سونىمەن قاتار بالالار جاراقاتىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «بالالار قاۋىپسىزدىگى تەرەزەسى» اتتى رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق اكتسيا وتكىزىلەدى. اكتسيا بالالاردىڭ تەرەزەدەن قۇلاپ كەتۋ جاعدايلارىنىڭ الدىن الۋعا جانە اتا-انالاردىڭ تۇرمىستا بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن تسيفرلاندىرۋ اياسىندا mGov پلاتفورماسىندا «بالانىڭ جولى» اتتى تسيفرلىق جۇيەنى ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جۇيە بالالارعا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن ءبىر جۇيەگە بىرىكتىرىپ، ءتۇرلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەدى.

ەسكە سالا كەتەيىك، 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان بالالارى» تۇجىرىمداماسى بيىل قاڭتار ايىندا ۇكىمەتتىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلدى. اتالعان تۇجىرىمداما بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا، قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ولاردىڭ جان-جاقتى دامۋىنا باعىتتالعان العاشقى بىرىڭعاي ستراتەگيالىق قۇجات بولىپ تابىلادى. وندا 158 ءىس-شارا مەن 10 نەگىزگى ينديكاتور كوزدەلگەن.

Abai.kz