2026 جىلدىڭ مامىرىندا جاھاندىق ينتەرنەت-مادەنيەتتىڭ باعىتى كۇتپەگەن جەردەن وزگەردى. X (Twitter) پلاتفورماسىنداعى @ciscaucasian قولدانۋشىسىنىڭ ءبىر عانا جازباسى سيرەككەزدەسەتىن اسەرگە يە بولدى: ول قازاقستاننىڭدالا ەستەتيكاسىن باتىس اۋديتورياسى ءۇشىن جاپپاي قىزىعۋشىلىق نىسانىنا اينالدىردى. «نەردتەر جاپونيانى جاقسى كورۋ ەندى نيشالىق ەمەس ەكەنىن ءتۇسىندى, سوندىقتان ولار قازاقستانعا اۋىستى» دەگەن وي بىرنەشە ساعات ىشىندە ميلليونداعان قارالىم جيناپ, مەمدەر, ەستەتيكالىق توپتامالار جانە «ازياتتىق» بولاشاق تۋرالى پىكىرتالاستار تولقىنىن باستادى.

جاڭا ترەندتىڭ نەگىزگى ۇعىمى «Kazakh-boo» (قازاقبۋ) تەرمينى بولدى — بۇل جاپون پوپ-مادەنيەتىنىڭ فاناتتارىن بىلدىرەتىن weeabooسوزىنەن شىققان. الايدا جاپونيا الدەقاشانجاھاندىق مەينستريمگە اينالسا, قازاقستان باتىسينتەرنەتى ءۇشىن «جاڭا جاپونيا» رەتىندەقابىلدانۋدا — از زەرتتەلگەن, قاتالداۋ جانە سولسەبەپتى ەرەكشە تارتىمدى. بۇل قوزعالىستىڭسيمۆولىنا ءوزىن «كەن-مىرزا» دەپ اتايتىنامەريكالىقتىڭ ۆيرۋسقا اينالعان مانيفەسىاينالدى. ول ءوز اۋلاسىندا كيىز ءۇي تىگىپ, الپامىسباتىر مەن قىز جىبەك تۋرالى ەپوستاردى ۇيرەنىپ, ساداق اتۋ جاتتىعۋلارىن جاساپ, استاناعا كوشىپبارىپ اۆانگارد ساۋلەتشى بولۋدى ارماندايتىنىنجازادى.

پايدالانۋشىلار قازاقستاننان بايقاعان«Wasian» ەستەتيكاسى (West + Asian) دا ەرەكشەقىزىعۋشىلىق تۋدىردى. استانانىڭ فۋتۋريستىكعيماراتتارىنىڭ شەكسىز دالا فونىمەن كونتراست جاساۋى «كوشپەلى كيبەرپانك» وبرازىنقالىپتاستىردى. تابيعات پەن تەحنولوگيانىڭوسىنداي ۇيلەسىمى باتىس اۋديتورياسى ءۇشىن تىڭءارى اسەرلى كورىندى. مۋزىكا دا ترەندتىڭ ءبىربولىگىنە اينالدى: دومبىرا, كۇي جانە كومەيمەنايتۋ ەلەمەنتتەرى ەلەكتروندى مۋزىكامەنارالاسىپ, ءداستۇرلى ازيالىق پوپ-مادەنيەتكەبالاما رەتىندە قابىلدانا باستادى. پوستكەڭەستىكبرۋتاليزم مەن ۇلتتىق ويۋ-ورنەكتەردىڭ ۇيلەسىمىۆيزۋالدى ستيل رەتىندە «جاڭا» ءارى سيرەككەزدەسەتىن باعىتقا اينالدى.

قازاقستانعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋىونىڭ ۇزاق ۋاقىت بويى باتىس نازارىنان تىسقالعانىمەن بايلانىستى. جاپونيا, وڭتۇستىككورەيا جانە قىتاي مادەنيەتتەرى ۇزاق جىلداربويى ۇستەمدىك ەتكەننەن كەيىن ينتەرنەت-اۋديتوريا جاڭا مادەني باعىت ىزدەي باستادى. قازاقستان ولارعا «جاڭا لور» ۇسىندى — باتىرلار ەپوستارى, دالا كەڭىستىگى جانەبەلگىسىزدىك سەزىمى. سونىمەن قاتار, بۇل انتي-مەينستريمنىڭ ءبىر تۇرىنە اينالدى: قازاقستانعاقىزىعۋ ارقىلى پايدالانۋشىلار وزدەرىنىڭ«ەرەكشە تالعامىن» كورسەتكىسى كەلەدى.

قازاقستاننىڭ ءوز ىشىندە بۇل ترەندكە دەگەنرەاكتسيا ەكىۇشتى بولدى. ءبىر جاعىنان, بۇل ەل مادەنيەتىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتقانىجانە ەسكى ستەرەوتيپتەردىڭ السىرەگەنى رەتىندەقابىلدانادى. ەكىنشى جاعىنان, بەلگىلى ءبىردەڭگەيدە فەتيشيزاتسيا سەزىمى بايقالادى — ياعنيكۇندەلىكتى ءومىر سىرت كوزگە ەستەتيكالىق وبرازعااينالىپ كەتكەندەي اسەر قالدىرادى. كوپشىلىكمۇنى يرونيامەن قابىلداپ, شىنايىلىق پەن ينتەرنەتتەگى بەينەنىڭ اراسىنداعىايىرماشىلىقتى اتاپ وتۋدە.

قازاقستاننىڭ ينتەرنەتتەگى تانىمالدىعىجاساندى تۇردە ەمەس, تابيعي تۇردە قالىپتاستى — ونىڭ مادەني جانە ۆيزۋالدى ەرەكشەلىكتەرىنىڭارقاسىندا. الەمدىك مادەنيەت ءجيى قايتالاناتىنجانە بولجامدى بولىپ كورىنەتىن كەزەڭدە «دالا ۆايبى» جاڭا ءارى تارتىمدى قۇبىلىس رەتىندەقابىلداندى. ول ارحايكالىق پەن فۋتۋريستىكەلەمەنتتەردىڭ ەرەكشە ۇيلەسىمىن ۇسىنىپ, جاھاندىق اۋديتوريانىڭ نازارىن وزىنە اۋداردى.

Abai.kz