توقاەۆ Nvidia ۆيتسە-پرەزيدەنتىمەن كەزدەستى: الەمدىك تەحنولوگيا الىبى قازاقستاندا قانداي جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر؟

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ Nvidia كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى رەۆ لەبارەديانمەن كەزدەستى. مەملەكەت باسشىسى Nvidia-نىڭ الەمدىك جاساندى ينتەللەكت يندۋسترياسىنداعى رولىنە توقتالىپ، كومپانيامەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ءبىلدىردى.

بۇگىندە Nvidia – جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ەڭ ىقپالدى تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ ءبىرى. قازاقستاندا دا ونىڭ تەحنولوگيالارى نەگىزىندە بىرنەشە ءىرى جوبا قولعا الىنعان. ولاردىڭ قاتارىندا سۋپەركومپيۋتەرلەر مەن ەكىباستۇزدا سالىناتىن «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى القابى» بار.

قازاقستان مەن Nvidia نەنى تالقىلادى؟

كەزدەسۋ 1 قازاندا ءوتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ جاساندى ينتەللەكتىنى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ باسىم سالالارىنا كەڭىنەن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

قازىردىڭ وزىندە قازاقستاندا Nvidia تەحنولوگيالارىنا نەگىزدەلگەن ەكى سۋپەركومپيۋتەرلىك كلاستەر جۇمىس ىستەيدى. كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار وسى باعىتتاعى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋمەن قاتار، ەكىباستۇزداعى «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى القابى» جوباسىن، ماماندار دايارلاۋ جانە تەحنولوگيالىق ورتانى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

رەۆ لەبارەديان Nvidia-نىڭ اتالعان جوبانىڭ كەلەسى كەزەڭىنە قاتىسۋ جوسپارى بار ەكەنىن ايتتى.

رەۆ لەبارەديان كىم؟

رەۆ لەبارەديان Nvidia كومپانياسىندا Omniverse پلاتفورماسى مەن مودەلدەۋ تەحنولوگيالارىنا جاۋاپ بەرەتىن ۆيتسە-پرەزيدەنت قىزمەتىن اتقارادى. ول كومپانياعا 2002 جىلى كەلگەن.

بۇعان دەيىن Warner Brothers Digital جانە Disney Dream Quest Images ستۋديالارىندا جۇمىس ىستەپ، كەيىن جەكە كومپانياسىن قۇرعان. كومپيۋتەرلىك گرافيكا سالاسىندا 30 جىلدان استام تاجىريبەسى بار.

قازىر لەبارەديان Nvidia-نىڭ Omniverse پلاتفورماسىن دامىتاتىن كوماندالاردى باسقارادى. بۇل تەحنولوگيا ناقتى الەمدەگى نىساندار مەن ۇدەرىستەردىڭ تسيفرلىق كوشىرمەسىن جاساپ، سول ورتادا روبوتتار مەن جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىن ۇيرەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

Nvidia نەسىمەن تانىمال؟

Nvidia 1993 جىلى اقش-تىڭ كاليفورنيا شتاتىندا قۇرىلعان. كوپشىلىك ونى باستاپقىدا كومپيۋتەرلىك ويىندارعا ارنالعان ۆيدەوكارتالار ءوندىرۋشىسى دەپ تانىدى.

الايدا كەيىن كومپانيانىڭ گرافيكالىق پروتسەسسورلارى نەيروجەلىلەردى وقىتۋعا دا ءتيىمدى ەكەنى بەلگىلى بولدى. جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى قارقىندى دامىعان سايىن Nvidia چيپتەرىنە سۇرانىس كۇرت ءوستى. قازىر الەمدەگى ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىندا Nvidia پروتسەسسورلارى كەڭىنەن قولدانىلادى.

Fortune دەرەگىنە سايكەس، كومپانيانىڭ نارىقتىق قۇنى 5 تريلليون دوللاردان اسادى. ال قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانى شامامەن 42 مىڭ ادامدى قۇرايدى.

Visual Capitalist ساراپشىلارى الەمدەگى ەڭ ءىرى كومپانيالاردىڭ ءاربىر 100 دوللار كىرىستەن قانشا تازا پايدا تاباتىنىن سالىستىرعان. وسى ەسەپ بويىنشا Nvidia-نىڭ ۇلەسىنە 55,6 دوللاردان كەلەدى. بۇل Fortune Global 500 تىزىمىندەگى 30 ءىرى كومپانيانىڭ اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.

كومپانيانىڭ جىلدىق تابىسى 65 پايىزدان استام ءوسىپ، تازا پايداسى شامامەن 120 ملرد دوللارعا جەتكەن.

ايتالىق، Microsoft ءاربىر 100 دوللار كىرىستەن 36,1 دوللار تازا پايدا تابادى. Alphabet پەن Meta-دا بۇل كورسەتكىش 30 دوللاردان اسادى. ال ءوندىرىس پەن ساۋدا سالاسىنداعى كومپانيالاردا پايدا مارجاسى الدەقايدا تومەن. ماسەلەن، Toyota ءاربىر 100 دوللار كىرىستەن 7,6 دوللار پايدا كورەدى.

مۇنداي ايىرماشىلىق بيزنەس مودەلىنە بايلانىستى. تسيفرلىق ونىمدەردى كەڭەيتۋگە كەتەتىن شىعىن سالىستىرمالى تۇردە از بولسا، ءوندىرىس پەن ساۋدا سالاسىندا شيكىزات، تاۋار، لوگيستيكا جانە باسقا دا شىعىنداردىڭ ۇلەسى جوعارى.

قازاقستانداعى Nvidia تەحنولوگيالارىنا نەگىزدەلگەن سۋپەركومپيۋتەرلەر

قازاقستاندا Nvidia تەحنولوگيالارىن پايدالاناتىن ەكى ءىرى سۋپەركومپيۋتەرلىك كلاستەر ىسكە قوسىلعان.

سونىڭ ءبىرى – Alem.Cloud. ونى ىسكە قوسۋ راسىمىنە مەملەكەت باسشىسى دا قاتىسقان. جۇيە Nvidia H200 ۇلگىسىندەگى 512 گرافيكالىق پروتسەسسوردان تۇرادى.

Alem.Cloud الەمدەگى ەڭ قۋاتتى سۋپەركومپيۋتەرلەردىڭ TOP-500 رەيتينگىنە ەنىپ، 86-ورىنعا تۇراقتاعان. ونىڭ ەسەپتەۋ قۋاتىن مەملەكەتتىك ورگاندار، جوعارى وقۋ ورىندارى، عىلىمي ۇيىمدار مەن جەكە كومپانيالار پايدالانا الادى.

ەكىنشى كلاستەر – AI-Farabium. ونى «قازاقتەلەكوم» Digital Bridge 2025 فورۋمى اياسىندا پرەزيدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن ىسكە قوستى. بۇل ەسەپتەۋ قۋاتتارى قازاقستاندىق KazLLM جانە AlemLLM تىلدىك مودەلدەرىن ۇيرەتۋگە پايدالانىلىپ جاتىر.

ەكىباستۇزدا ءىرى داتا-ورتالىقتار القابى سالىنادى

قازاقستاننىڭ Nvidia-مەن ىنتىماقتاستىعىنداعى اۋقىمدى باعىتتاردىڭ ءبىرى – ەكىباستۇزداعى «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى القابى».

جوبا اياسىندا باستاپقىدا قۋاتى شامامەن 300 مۆت بولاتىن ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ كوزدەلگەن. كەيىن ونىڭ قۋاتىن 1 گۆت-قا دەيىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلىپ وتىر.

بيىل ماۋسىم ايىندا جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى Firebird جانە Nvidia كومپانيالارىمەن 10 ملرد دوللار كولەمىندەگى كەلىسىمدەرگە قول قويدى. وسى كەزەڭدە پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ رەۆ لەبارەديانمەن جانە Firebird كومپانياسىنىڭ قۇرىلتايشىلارىمەن كەزدەسكەن.

كەلىسىمگە سايكەس، قازاقستان جوباعا قاجەتتى اۋماقتى، ەنەرگيا مەن بازالىق ينفراقۇرىلىمدى قامتاماسىز ەتەدى. ال Firebird بولاشاق كلاستەردىڭ تەحنولوگيالىق جابدىقتالۋىنا جاۋاپ بەرەدى. العاشقى دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىن 2027 جىلى سالۋ جوسپارلانعان.

قازاقستان بيلىگى بۇعان دەيىن «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى القابىنا» شامامەن 30 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارى بار ەكەنىن مالىمدەگەن.

قاسىم-جومارت توقاەۆ Nvidia جانە Firebird كومپانيالارىمەن جاسالعان كەلىسىمدەر اتالعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال رەۆ لەبارەديان قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋ قارقىنىنا جوعارى باعا بەردى.

وسىلايشا، Nvidia-مەن ارىپتەستىك قازاقستان ءۇشىن تەك جاڭا تەحنولوگيا ساتىپ الۋمەن شەكتەلمەيدى. سۋپەركومپيۋتەرلەردى ىسكە قوسۋ، وتاندىق تىلدىك مودەلدەردى دامىتۋ، ماماندار دايارلاۋ جانە ءىرى داتا-ورتالىقتار سالۋ ەلدە جاساندى ينتەللەكتكە قاجەتتى تولىققاندى ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.

Abai.kz