سەنبى, 8 مامىر 2021
«سوقىر» فەميدا 4517 7 پىكىر 20 اقپان, 2018 ساعات 09:49

«365 info.kz» قازاق تىلىنە قارسى ما؟

نەگە ەكەنى بەلگىسىز، بىزدە انا ءتىلىمىزدىڭ بۇگىنگى ءوز ءۇيىنىڭ ەسىگىنەن سىعالاعانداي عانا كۇي كەشىپ جۇرگەندىگى جايلى ءسوز قوزعاماق تۇگىلى، ءسال جاناشىرلىق تانىتپاق  بولساڭ، پالەگە قالاسى. ءاپ دەگەننەن ورىس ءتىلدى ءباسپاسوز ورە تۇرەگەلەدى. ەلىمىزدە ەكى ءتىلدىڭ تەڭ قولداناتىندىعى، ياعني ەكىنشى سوزبەن ايتقاندا تەڭ ەكەندىگىن ءبىر قاداپ وتەدى. سوسىن مەملەكەتىمىزدىڭ كوپ ۇلتتى ەكەندىگىن ەسكە سالىپ وتەدى.

مۇنىڭ استارىندا «بايقاڭدار، ءبىزدى دە قولدايتىن كۇش بار» دەگەن قورقىتۋى سەكىلدى اسەر قالدىراتىندىعى بايقالادى.  ءجا، فاكتىگە كوشەلىك. بىزدە  «365 info.kz» دەگەن پورتال بار. وقىرماندارى دا جەتەرلىك، بەدەلى دە جامان ەمەس. تاعى ءبىر جاقسى ءىسى — ول ۇنەمى قازاق باسپاسوزىنە شولۋ جاسايدى. قازاقشا ماقالاردى ورىس تىلىنە اۋدارىپ، يگىلىكتى جۇمىس اتقارىپ ءجۇر. مۇنىڭ ىشىندە مەنىڭ «Abai.kz» سايتىنا شىققان وزەتكتى-وزەكتى دەگەن ماتەريالدارىمدى دا اۋدارىپ باسادى. ونىسىنا، راحمەت ارينە.

الايدا جوعارىداعىداي جامان ادەتتەن بۇل سايت تا ارىلا الماعاندىعى وكىنىشتى. سايت رەداكتسياسىن قاي ماقالاعا دا «پەرەۆودنىە ساتي سودەرجات يسكليۋچيتەلنو وتسەنكي وريگينالا ي نە وتراجايۋت پوزيتسيۋ   «365 info.kz»  دەگەندى ۇنەمى قوسىپ قويادى. ياعني رەداكتسيا ەشقاشان ءوز كوزقاراسىن بىلدىرمەيدى، تەك بەيتاراپ ساياسات ۇستانادى دەگەن ۇعىم بۇل. وتە وبەكتيۆتى ءارى ءادىل ۇستانىم. الايدا تاعى دا نەگە ەكەنى بەلگىسىز، ءبىزدىڭ انا ءتىلىمىزدىڭ جاعدايى قوزعالعان ماقالاعا كەلگەندە وسى ۇستانىمىنان اينىپ شىعا كەلەدى.  مەن كەزىندە وسى ءوزىمىزدىڭ سايتقا سوناۋ فرانتسياداعى اسكەري ليتسەيدىڭ تۇلەكتەرى  ەلىمىزگە ادەيى ورىس ءتىلىن ۇيرەنۋگە كەلگەندىگى جايلى جازعانمىن. سوندا شەتتەن كەلگەندەر ەڭ اۋەلى مەملەكەتتىك مارتەبە العان ءتىلىمىزدى ۇيرەنسە دەگەن قىنجىلىس بىلدىرگەنمىن.

مىنە، وسى ءسوزىمىز  اتالمىش پورتالدىڭ شىمبايىنا باتىپ كەتسە كەرەك. ەش ۋاقىتتا قانداي دا ماقالاعا پىكىر بىلدىرمەيتىن، وزدەرىن كەرەمەت وبەتيۆتىمىن دەپ سانايتىن سايتىمىز ءوز ۇستانىمىن ءبىرجولاتا جيناپ قويىپتى. مەنىڭ وسى ماقالامنىڭ سوڭىنا «رەداكتسيادان» دەپ ايدار تاعىپ ماعان ءبىراز اقىل ۇيرەتىپتى. الدىمەن   ماقالا اۆتورىنىڭ فرانتسۋز دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى ءدال وسى قازاق حالقىنا العىس ايتقاندىعىن جوققا شىعارىپ وتىر دەپ كىنالايدى. وۋ، شەتەلدەن كەلگەن قانداي دا دەلەگاتسيا باسشىسى سول ەلدىڭ يەسىنە العىس ايتپاعاندا، كورشىمىز رەسەيگە ءىلتيپات بىلدىرە مە؟ بۇل قالىپتاسقان ەلارالىق جاعداي ەمەس پە؟   قىزىق قيسىن ەكەن.

سوسىن ونىڭ تىلىمىزگە قانداي قاتىسى بار، الدە «سەندەرگە وسى دا جەتەدى» دەگەن كەلەكە مە؟ پورتال مۇنىسىمەن قويماي، ماعان ەلىمىزدىڭ كوپتىلدى ەكەندىگىن، مۇنىڭ ءوزى كەمشىلىك ەمەس، قايتا بايلىق ەكەندىگىن تاعى دا ەسىمە سالادى. راحمەت. قازاقستاننىڭ كوپتىلدى ەكەندىگىن كۇندە ەستىپ ءجۇرمىز. ونى ۇمىتقان جوقپىز. ۇمىتتىرمايتىندار تابىلادى. الايدا بۇل جەردە اڭگىمە كوپتىلدىلىكتى جوققا شىعارۋ ەمەس، ماسەلە كونستيتۋتسيادا ارنايى بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك انا ءتىلىمىزىدىڭ جاي-كۇيى جايلى بولىپ وتىرعاندىعىن ءبىز دە پورتال يەلەرىنىڭ ەسىنە سالعىمىز كەلەدى. ەگەر شەتەلدەن كەلگەن دەلەگاتسيالاردىڭ بارلىعى دەرلىك ورىس ءتىلىن ۇيرەنە باستاسا، انا تىلىمىزدەن جۇرناق تا قالمايدى. ءبىز مىنە وسى داۋسىز اقيقاتتى عانا ايتقىمىز كەلگەن. ەشكىمنىڭ دە شامىنا تيگەن جوقپىز. ال ەگەر ءوز ەلىمىزدە وتىرىپ، ءوز انا ءتىلىمىزدى قورعاۋ تۋرالى، ونىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋ جايلى اڭگىمە قوزعاساق، كىنالى اتالىپ، جامان اتقا يە بولامىز با؟   بۇدان اسقان قانداي قورلىقتى ەستىپ، نە كورىپ ەدىڭىز؟

تاعى ءبىر ەسكە سالاتىن جايت. بۇل پورتال وزگە ماقالالاردىڭ ەشقايسىسىنا دا پىكىر بىلدىرمەيدى. انا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى باقاۋوۆ جايلا ماقالانى تەرىستەگەندە دە، نەمەسە اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى ساپارباەۆتىڭ تىلشىلەرمەن سوتتاسقىسى كەلەتىندىگى تۋرالى ماقالادا دا اۋىز اپشپايدى. ال ماعان دەگەندە ءۇنسىز قالا الماپتى. ماسەلە مەندە، ياعني اۆتوردا ەمەس، ماسەلە انا ءتىلىمىز جايلى جاناشىرلىق تانىتقانمىزدا. مەنىڭ ۇققانىم وسى. وزگە قيسىن تابا المادىم.

ايتپاقشى، وسى پورتال «قازاق باق-تارى اشۋلانىپ وتىر» دەگەندى قوسىپ قويعان. مۇنىسى ەندى وقىرمانداردى اداستىرىپ،  جوق جەردەن جاۋ ىزدەۋمەن پاپ-پار دۇنيە. قايداعى قاپتاعان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى؟ ءبىر عانا سايت ەمەس پە بۇل ماقالانى جازعان. قازەكەم وسىندايدا «بوياۋشى-بوياۋشى دەسە، ساقالىن بويايدى» دەگەندىى بەكەر ايتپاسا كەرەك.

«ايتپاسا، ءسوزدىڭ اتاسى ولەدى» دەگەن تاعى بار. مۇنى ەندى الگى پورتال وزدەرى اۋدارىپ الار.

جايبەرگەن بولاتوۆ، قوستاناي

Abai.kz

        

7 پىكىر