جۇما, 22 قاراشا 2019
انىق 2973 43 پىكىر 30 قازان, 2019 ساعات 12:16

«مىناۋ ادامنىڭ ەمەس، پەرىشتەنىڭ داۋىسى»

وتكەن 2018 جىلدىڭ «جىل ءانشىسى» بولىپ، بۇكىل الەم ەلدەرى بويىنشا ديماش قۇدايبەرگەن بالامىز تانىلدى.

قازاق حالقىن بۇكىل الەمگە تانىتقان ديماش قۇدايبەرگەننىڭ جۇلدىزى جاندى، ءىرى ساحنالاردى باعىندىردى. حالىقتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن ءانشى لوندوندا جەكە كونتسەرتىن وتكىزىپ، رەسەي ساحناسىندا حالىقتى تاڭداي قاقتىردى.

لوندوندا وتكەن جەكە كونتسەرتىنە قىتاي، كانادا، بەلگيا، چەحيا سەكىلدى 45 ەلدەن جانكۇيەرلەر كەلىپ، "Indigo at the O2" كونتسەرت زالىندا ينە شانشار ورىن بولمادى. ديماش جەكە كونتسەرتىندە Adajio, "دايديداۋ", "ساعىندىم", Michael Jackson tribute, The Show Must go on, "لەيلا", If I Never Breathe Again, "ليۋبوۆ ۋستاۆشيح لەبەدەي" سەكىلدى 29 ءاندى جاندى داۋىستا ايتىپ، الەمگە ايگىلى قۇرمانعازىنىڭ «اداي» كۇيىن دومبىرا دا ورىنداپ جانكۇيەلەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.

تۇسىنىكتەمە: حالىق ءانى "دايديداۋ" شىڭعىس حان ورداسىنىڭ سول زامانعى ءبىلىم ورداسى دايدۋ قالاسىنان ايرىلىپ قالۋىنا قاتىستى شىققان ءان. ول قالانى سالدىرعان دا، سالعان دا اداي جۇرتى بولاتىن. ديماشتىڭ وسى ءاندى ورىنداردان بۇرىن قۇرمانعازى اتامىزدىڭ "اداي" كۇيىن ورىندايتىنى سوندىقتان.

ماسكەۋدەگى كرەمل ساحناسىندا ءان سالىپ، «نتۆ» ارناسىنىڭ «ورتالىق تەلەۆيدەنيە» باعدارلاماسىندا قوناقتا بولعان ديماش يگور كرۋتويدىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن "شارشاعان اققۋلاردىڭ ماحابباتى" ءانىن ورىنداپ، كوپشىلىكتىڭ قوشەمەتىنە بولەندى. سونىمەن قاتار، رەسەيدەگى «جىل ءانى – 2018-گە» قاتىسىپ، وليمپيسكيدى دە باعىندىردى. حالىقتىڭ ىستىق ىقىلاسىن كورگەن جۇرگىزۋشىلەر ديماشتى "جىل جاڭالىعى" دەپ اتادى.

24 مامىر كۇنى، ساعات 11:06

«مىناۋ - ادامنىڭ ەمەس، پەرىشتەنىڭ داۋسى»

الەم جۇرتشىلىعى قازاق ءانشىسى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ تالانتىنا تامسانادى:

كريستين وربست (گەرمانيا): «ماسساعان، مىنا جىگىتتىڭ كومەيىندە تەنور مەن سوپرانونىڭ اراسىنداعى، ەرگە ءتان داۋىس پەن ايەلگە ءتان ءۇن اراسىنداعى بۇكىل دىبىس گامماسى تۇگەل ءجۇر عوي! تۇلا بويىم تىتىركەنىپ كەتتى!»

يان ستيۋارت (ۇلىبريتانيا): «قۇدايىم-اۋ، قانداي عاجاپ! قايتا-قايتا تىڭداپ وتىرمىن. وسىنداي دا داۋىس بولۋى مۇمكىن بە؟ «مۇمكىن» دەيتىن شەكتەن دە شىعىپ كەتكەن دياپازون عوي مىناۋ! جاراتقاننىڭ ءوزى بەرگەن دارىن. قۋانىشىم كەۋدەمە سىيار ەمەس».

مارسيا نيكايدو (برازيليا): «بۇل سايىس ەمەس شىعار دەپ ۇمىتتەنەمىن. سايىس بولسا، باسقا قاتىسۋشىلارعا جاسالعان ادىلەتسىزدىك بۇل. مۇنىمەن جارىسۋعا كىمنىڭ شاماسى كەلەدى؟ قۇددى ءبىر ءانشىنىڭ ىشىندە ءۇش ءانشى تۇرعان سياقتى. عاجاپ!».

كريستينا دەلمەندو (اقش): «قانداي داۋىس! تىڭداپ وتىرىپ كوزىمدى جۇمىپ ەدىم، كوڭىلىم بوساپ كەتتى. كوز جاسىم بەتىمدە تارام-تارام بوپ اعىپ جاتىر. تىلدە كەدەرگى بولسا دا، مۋزىكادا كەدەرگى جوق: ول جۇرەكتەردى بىرىكتىرىپ، مەيىرىمگە ۇندەي الادى!».

ەسا سەيتتۋ (شۆەتسيا): «بۇل ءاندى تىڭداپ وتىرعانىما بىرنەشە ساعات بولدى، ءتىپتى توقتاي الار ەمەسپىن. ءاننىڭ نە تۋرالى ەكەنىن دە بىلمەيمىن. مىناۋ - ادامنىڭ ەمەس، پەرىشتەنىڭ داۋسى. مۋزىكا ارقىلى سوعىستى توقتاتۋعا بولا ما؟ ءيا، مىنا جىگىت توقتاتا الادى. مەن الەمنىڭ جەتى كەرەمەتى تۋرالى ەستىگەم، بىراق مىنا ءانشىنىڭ عاجايىبى بارىنەن اسىپ تۇسەتىن سياقتى. مۇنداي داۋىستى جاراتقان قۇدايعا ەندى سەنبەسىمە امال جوق!» (ساكەن سىبانباي «مىناۋ ادامنىڭ ەمەس، پەرىشتەنىڭ داۋىسى»).

ديماشتى تىڭداعانداردىڭ سانى قازىرگى تاڭدا 11 ميللياردتان اسىپ كەتتى. ءالى دە تىڭداۋعا ىنتىقتار جەتەرلىك. استرونومدار ءبىر جۇلدىزعا ديماشتىڭ اتىن بەردى. ەرتەرەكتە اكادەميك-گەولوگ قانىش يمانتايۇلى ساتباەۆقا ءبىر جاڭا اشىلعان جۇلدىزدىڭ اتىن بەرىپ ەدى. ديماش ەكىنشى بولىپ وتىر. ديماش ونەرىمەن بۇكىل الەمدى جاۋلاپ العان ورىستانباعان ء(داستۇرلى اندەرىمىزدى ناقىشىنا كەلتىرىپ ايتاتىن) شەبەر ءانشى.

الەمدىك ونەر ماماندارى ادام-ادام بولعالى ديماشتان اسقان ءانشى بولعان ەمەس دەگەن تۇجىرىمعا كەلىپ، ونى بۇكىل الەم ەلدەرى بويىنشا ەڭ ۇزدىك ءانشى دەپ مويىندادى.

قازاقتى الەمگە امىرەدەن كەيىنگى تانىتقان ءانشى وسى ديماش بالامىز.

قازاقتىڭ اتا-انالارى مەن بالالارىنىڭ ديماشتىڭ وتباسىنان ۇيرەنەرى كوپ. ءاربىر قازاق وتباسى بالالارىن جاستاي ارمانداۋدى ۇيرەتۋى كەرەك. ديماش بالامىز قازاقتىڭ ەجەلگى اتا سالتى بويىنشا، جاس كەزىنەن اتاسى مەن اجەسىنىڭ  تاربيەسىن الىپ، بال كەزىنەن بۇكىل الەمدى اۋزىنا قاراتاتىن ايگىلى ءانشى بولۋدى ارمانداعان. سودان بەرى كۇنىنە ءۇش ساعات جاتتىعۋدى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءبىر توقتاتقان ەمەس. دەمەك، بالانىڭ ارمانى اسقاق جانە ەڭبەكقور بولسا شىعار شىڭى دا سونشالىقتى بيىك بولماق.

قازاقتا وتە ەجەلدەن كەلە جاتقان «ات اينالىپ قازىعىن، ەر اينالىپ ەلىن تابار» دەگەن ماقال بار. 

بۇكىل الەم ەلدەرىنىڭ وزىق ويلى ونەر سۇيەر ۇرپاقتارى وسى ديماش بالامىز ارقىلى قازاقتى تانىپ، قازاقتىڭ انا ءتىلىن ۇيرەنىپ، ءانىن جاتتاپ جاتىر. دەمەك، قانداي ما ءبىر سەبەپتەرمەن، بۇكىل الەم ەلدەرى وزدەرىنىڭ شىققان تەگىن ىزدەپ تاباتىنىنا كۇمان بولماۋى كەرەك. بۇل اللانىڭ قالاۋى. ايتپەسە، الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ءبىرىنشى «داۋىسى» قازاقتىڭ قارا بالاسىنان شىقپاعان بولار ەدى. ءبۇل قازاقتىڭ انا تىلىنەن بەزىپ جۇرگەندەرگە بەرىلگەن ناقتى جاۋاپ. كىمدە-كىم «مىڭ جەردەن باسىن تاسقا ۇرسا دا» انا تىلىنەن بەزگەن بەزبۇيرەكتەردىڭ ىشىنەن مۇنداي ۇلى دارىن يەلەرى شىقپاعان، شىعا دا المايدى.

ديماشتىڭ اتا-تەگى، ياعني رۋى: قازاق-كىشى ءجۇز (بەگارىس)-الشىن-التى اتا ءالىم-شەكتى. بۇل رۋ مۇقىم قازاققا ەجەلدەن ايگىلى “قىز جىبەك” داستانى ارقىلى كەڭىنەن تانىس. ديماش سول جىبەك سۇلۋدىڭ بۇگىنگى زامانعى ىنىلەرىنىڭ ءبىرى.

«جاقسىلىققا جارىسۋ» قازاقتىڭ اتا سالتى. جاقسىلىققا جارىسىڭىزدار! وسىنداي ۇل مەن قىزدارىمىز كوپ بولعاي!

مامبەتكارىم قوجىربايۇلى

Abai.kz

43 پىكىر