يراننىڭ جوعارعى كوسەمى اياتوللا ءالي حامەنەي يزرايل مەن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ يران باسشىلىعى مەن اسكەري كۇشتەرىنە قارسى «اۋقىمدى» ءارى «دامىلسىز» شابۋىلىنان كەيىن قازا تاپتى. يراننىڭ مەملەكەتتىك باق-تارى حامەنەيدىڭ سەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ (جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا) يزرايل مەن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ سوققىسىنان وپات بولعانىن راستادى.

پارسى ەلىن 37 جىل بويى باسقارعان ءدىني كوسەم ءۇشىن 40 كۇندىك ۇلتتىق ازا تۇتۋ كۇنى جاريالاندى.

يراننىڭ رەسمي اقپارات اگەنتتىگى IRNA يسلام رەۆوليۋتسيالىق گۆارديا كورپۋسىنىڭ (IRGC) باس قولباسشىسى موحامماد پاكپۋر مەن يران ۇلتتىق قورعانىس كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ءالي ءشامحانيدىڭ دە قازا تاپقانىن حابارلادى. بۇعان دەيىن يزرايل قورعانىس كۇشتەرى يراننىڭ قاۋىپسىزدىك باسشىلىعىنىڭ جەتى مۇشەسىنىڭ، سونىڭ ىشىندە پاكپۋر مەن ءشامحانيدىڭ اتى-ءجونىن جاريالاپ، ولاردىڭ قازا تاپقانىن مالىمدەگەن بولاتىن.

ۆاشينگتوندا ورنالاسقان يراندىق ادام قۇقىقتارى ۇيىمى Human Rights Activists News Agency مالىمەتى بويىنشا، سەنبى كۇنى باستالعان اقش-يزرايل شابۋىلىنان كەم دەگەندە 133 يراندىق بەيبىت تۇرعىن مەرت بولىپ، 200-دەن استامى جارالانعان.

اقش پرەزيدەنتى ترامپ يران كۇشتەرىن قارۋلارىن تاستاۋعا ۇندەپ، يران حالقىن ۇكىمەتىنە قارسى كوتەرىلۋگە شاقىردى.

يران جاۋاپ رەتىندە يزرايلگە، اقش-تىڭ باحرەين، كۋۆەيت، كاتار، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى جانە يوردانياداعى اسكەري بازالارىن بالليستيكالىق زىمىران جانە درونمەن اتقىلادى.

يزرايل جەكسەنبىدە (1 ناۋرىز) «تەگەراننىڭ ورتالىعىنا» جاڭا شابۋىل باستادى، ال يراننىڭ قارسى شابۋىلى بۇكىل ايماقتا ءالى دە جالعاسۋدا.

اقش پرەزيدەنتى ترامپ يراندى اقش پەن يزرايلگە قارسى كەك الۋ شابۋىلدارىن توقتاتۋعا ۇندەدى. ول ءوزىنىڭ «Truth Social» پلاتفورماسىندا بىلاي دەپ جازدى: «يران بۇگىن بۇرىنعىدان دا كۇشتىرەك اۋقىمدى شابۋىل جاسايتىنىن مالىمدەدى. الايدا، ولار مۇنى ىستەمەگەنى ءجون، ويتكەنى ەگەر ولار مۇنى ىستەسە، ءبىز بۇرىن-سوڭدى بولماعان سوققىمەن جاۋاپ بەرەمىز!»

يران تارابى اياتوللا ءالي حامەنەيدىڭ قازاسىنان كەيىن پرەزيدەنت، سوت بيلىگىنىڭ باسشىسى جانە قۋاتتى قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ زاڭگەرى وتپەلى كەزەڭدى باقىلايتىنىن مالىمدەدى.

تاقۋا ءدىن قىزمەتكەرلەرىنەن تۇراتىن ساراپشىلار كەڭەسى مۇراگەر تاعايىندايتىنىن حابارلاعان-دى، بۇل پروتسەسس كونستيتۋتسيا تالاپتارىنا سايكەس مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك اياقتالۋى كەرەك. دەگەنمەن، اقش پەن ءيزرايلدىڭ شابۋىلى جالعاسىپ جاتقاندىقتان، قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا بارلىق ءتيىستى قىزمەتكەرلەردى جيناۋ وڭاي بولماۋى مۇمكىن.

ساراپشىلار كەڭەسى – 88 يسلام ءدىن قىزمەتكەرلەرىنەن تۇراتىن ينستيتۋت، ولاردى حالىق ءار سەگىز جىل سايىن نومينالدى تۇردە سايلايدى، بىراق ءىس جۇزىندە تەك يسلام رەسپۋبليكاسىنا ەڭ ادال ءدىن قىزمەتكەرلەرى عانا سايلاۋعا تۇسە الادى.

ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى ستارمەر انگليانىڭ دا بريتان حالقى مەن ايماقتىق سەرىكتەستەرىن قورعاۋ ءۇشىن «ۇيلەستىرىلگەن ايماقتىق قورعانىس وپەراتسياسىنا» قاتىسىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

اقش پرەزيدەنتى كونگرەسستىڭ ماقۇلداۋىنسىز سوعىس جاريالاي المايدى. ترامپتىڭ ارەكەتى كونگرەسس مۇشەلەرىن ەكىگە ايىردى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى دا اسكەري ارەكەت ايماقتاعى بەيبىتشىلىككە نۇقسان كەلتىرگەنىن مالىمدەدى.

بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارى فولكەر تيۋرك بارلىق تاراپتاردى سابىرلىلىق تانىتۋعا، جاعدايدى شيەلەنىستىرۋدەن اۋلاق بولۋعا جانە كەلىسسوزدەر ۇستەلىنە ورالۋعا شاقىردى.

ەو سىرتقى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى جوعارعى وكىلى كايا كاللاس سوڭعى جاعدايدى «وتە قاۋىپتى» دەپ سيپاتتادى.

قىتاي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بارلىق تاراپتاردى «اسكەري وپەراتسيالاردى دەرەۋ توقتاتۋعا، ديالوگ پەن كەلىسسوزدەردى قايتا باستاۋعا، تاياۋ شىعىستا بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا» شاقىراتىن مالىمدەمە جاسادى

Abai.kz