بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىز دامۋدىڭ مۇلدەم جاڭا كەزەڭىنە قادام باسىپ وتىر. بۇل وزگەرىستەردىڭ وزەگى – اتا زاڭ دەڭگەيىندە بەكىتىلەتىن عىلىم، ءبىلىم جانە يننوۆاتسيا باسىمدىقتارى.

جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا بۇل سالالار جاي عانا الەۋمەتتىك مىندەتتەمە ەمەس، مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق تىرەگى رەتىندە ايقىندالعان. پرەامبۋلادا عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتار قاتارىنا قوسىلۋى – ەلىمىزدىڭ تابيعي رەسۋرستارعا ەمەس، ادامي كاپيتالعا يەك ارتاتىن زياتكەرلىك مەملەكەتكە اينالۋىنىڭ ايقىن بەلگىسى.

كونستيتۋتسيانىڭ 23-بابى عىلىمي جانە تەحنيكالىق شىعارماشىلىق ەركىندىگىنە كەپىلدىك بەرە وتىرىپ، اكادەميالىق ەركىندىكتىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالايدى. بۇل عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋعا، ۇزاق مەرزىمدى زەرتتەۋ باعدارلامالارىن قالىپتاستىرۋعا جانە عىلىمي شىعىستاردى بيۋدجەتتىك قىسقارتۋلاردان قورعاۋعا زاڭدىق كەپىل بەرەدى. ەندى عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەر ءوز جوبالارىن 5-10 جىلعا دەيىن سەنىمدى جوسپارلاي الاتىن بولجامدى ورتاعا يە بولادى.

ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى دە كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىكپەن نىعايتىلا تۇسپەك. 33-باپ ازاماتتاردىڭ تەگىن ورتا ءبىلىم الۋىن جانە كونكۋرستىق نەگىزدە جوعارى بىلىمگە قول جەتكىزۋىن بەكىتەدى. سوڭعى جىلدارى ءبىلىم سالاسىنا ينۆەستيتسيانىڭ بەس ەسە ءوسۋى ارقاسىندا 89 جاڭا مەكتەپ سالىنىپ، مىڭداعان زاماناۋي STEM-كابينەتتەرى جابدىقتالدى. كوللەدجدەردىڭ 25%-ى ءدۋالدى وقىتۋعا كوشىپ، ءبىلىم مەن ناقتى ەكونوميكا اراسىنداعى التىن كوپىر ورناتىلدى. باكالاۆريات گرانتتارىنىڭ 1,5 ەسەگە، ستيپەنديالاردىڭ ەكى ەسەگە ءوسۋى – جاستاردىڭ عىلىمي مانساپقا دەگەن ىنتاسىن وياتتى.

بۇگىندە ەلىمىزدە 23 مىڭعا جۋىق عىلىم ادامى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. مەملەكەت عالىمداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋدى باستى ورىنعا قويدى: جالاقى ەكى ەسە ءوسىپ، جاس ماماندارعا پاتەر كىلتتەرى تابىستالۋدا. وسىنداي جۇيەلى قولداۋدىڭ ارقاسىندا عىلىمداعى جاستاردىڭ ۇلەسى 46%-عا جەتتى. زياتكەرلىك مەنشىكتىڭ قورعالۋى (23.4-باپ) عىلىمدى پراكتيكالىق ارناعا بۇرىپ، عىلىمي جوبالاردىڭ 27%-ىن كوممەرتسيالاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.بۇل – عىلىمنىڭ ەكونوميكاعا قوسقان ناقتى 118,4 ملرد تەڭگەلىك ۇلەسى.

قورىتا ايتقاندا، جاڭا كونستيتۋتسيا مەكتەپ تابالدىرىعىنان باستاپ، زەرتتەۋ ورتالىقتارى مەن جوعارى تەحنولوگيالىق بيزنەسكە دەيىنگى ءبىرتۇتاس «ءبىلىم ۆەرتيكالىن» قۇرۋدا. بۇل – قازاقستاننىڭ الەمدىك باسەكەدە وزا شاۋىپ، ورنىقتى عىلىمي ورتا تاپتى قالىپتاستىرۋىنا بەرىلگەن مۇمكىندىك.