بۇگىندە جاھاندىق ەكونوميكا مەن باسقارۋ جۇيەلەرىنىڭ قارقىندى وزگەرۋى جاڭا بۋىن باسقارۋشىلارىن دايارلاۋدى تالاپ ەتەدى.

وسى تۇرعىدا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەنەدجمەنت كافەدراسى قازاقستانداعى باسقارۋ ءبىلىمىن دامىتۋعا، عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە جانە حالىقارالىق اكادەميالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى رەتىندە قالىپتاسىپ كەلەدى. كافەدرا زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرىپ قانا قويماي، باسقارۋ سالاسىنداعى عىلىمي مەكتەپتەردىڭ دامۋىنا جانە كاسىبي باسقارۋشىلاردى دايارلاۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسۋدا.

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى عانا ەمەس، الەمدىك دەڭگەيدەگى جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى، بۇل الەمدىك رەيتينگتەرمەن راستالادى. ۋنيۆەرسيتەت QS World University Rankings 2025 (QS WUR) حالىقارالىق رەيتينگىندە الەمنىڭ توپ-200 جوو-نا كىردى. 2025 جىلى ول 9 كورسەتكىش بويىنشا 67 پوزيتسياعا، 230-دان 163 ورىنعا كوتەرىلدى. ۋنيۆەرسيتەت باي اكادەميالىق داستۇرلەردى، زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىن جانە بەلسەندى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى بىرىكتىرەدى. ۋنيۆەرسيتەت قۇرىلىمىندا مەنەدجمەنت، ەكونوميكا، ماركەتينگ جانە قارجى سالالارى بويىنشا ماماندار دايارلايتىن ەكونوميكا جانە بيزنەس جوعارى مەكتەبى ماڭىزدى ءرول اتقارادى.

مەكتەپتىڭ نەگىزگى بولىمشەلەرىنىڭ ءبىرى "مەنەدجمەنت" كافەدراسى بولىپ تابىلادى، ول باسقارۋشى كادرلاردى دايارلاۋ، عىلىمي زەرتتەۋلەردى دامىتۋ جانە كاسىبي ورتامەن ءوزارا ءىس-قيمىل ورتالىعى بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى تاڭدا كافەدرادا باكالاۆريات، ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋرا دەڭگەيلەرىندە 4 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بار. ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا كەلەسى ماماندىقتار كىرەدى: مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى باسقارۋ، مەنەدجمەنت، يننوۆاتسيالىق مەنەدجمەنت، جوبالاردى باسقارۋ.

كادرلىق جانە عىلىمي الەۋەت

مەنەدجمەنت كافەدراسى ماڭىزدى عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ الەۋەتىنە يە. كافەدرانىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامى قۇرامىندا 35 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى، ولاردىڭ ىشىندە 7 عىلىم دوكتورى، 10 عىلىم كانديداتى جانە 2 PhD بار. كافەدرا وقىتۋشىلارى عىلىمي جوبالار مەن زەرتتەۋلەرگە بەلسەندى قاتىسادى، بۇل ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن وزەكتى عىلىمي ازىرلەمەلەرمەن بىرىكتىرۋگە ىقپال ەتەدى.

سوڭعى جىلدارى كافەدرا قىزمەتكەرلەرى مەنەدجمەنت، تۇراقتى دامۋ، مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە يننوۆاتسيالار سالاسىندا زەرتتەۋ قىزمەتىن بەلسەندى دامىتۋدا. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى جەتەكشى عىلىمي جۋرنالداردا جاريالانادى جانە ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىندە قولدانىلادى.

عىلىمي جوبالار جانە زەرتتەۋ قىزمەتى

كافەدرانىڭ عىلىمي جۇمىسى مەملەكەتتىك گرانتتىق جوبالار مەن پانارالىق زەرتتەۋلەردى جۇزەگە اسىرۋدى قامتيدى. سوڭعى بەس جىلدا كافەدرادا جالپى قارجىلاندىرۋمەن 200 ملن تەڭگەدەن استام 7 عىلىمي جوبا ىسكە اسىرىلدى.

زەرتتەۋ باعىتتارى مىنالاردى قامتيدى:

• قازاقستاندا تسيركۋليارلىق ەكونوميكانى دامىتۋ;
• الەۋمەتتىك سالانى مەملەكەتتىك رەتتەۋ ماسەلەلەرى;
• تۇراقتى دامۋ جانە ESG قاعيداتتارىن ەنگىزۋ;
• الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ;
• مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ.

تۇراقتى دامۋ مەن ESG قاعيداتتارىنا ارنالعان جوبا اياسىندا 180-نەن استام كومپانيانىڭ قىزمەتى جانە 400-دەن استام عىلىمي جاريالانىمدار مەن ەسەپتەر زەرتتەلدى. بۇل زەرتتەۋلەر بيزنەس تاجىريبەسىندە تۇراقتى دامۋ قاعيداتتارىن ەنگىزۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالداردا، سونىڭ ىشىندە Scopus دەرەكتەر بازاسىندا يندەكستەلەتىن باسىلىمداردا، سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ۇسىنعان عىلىمي جۋرنالداردا جاريالانىپ كەلەدى.

حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىق

كافەدرا ءتۇرلى ەلدەردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن جانە عىلىمي ورتالىقتارىمەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى بەلسەندى دامىتۋدا. سوڭعى جىلدارى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن جانە عىلىمي ۇيىمدارمەن عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى 11 شارت جاسالدى.

سەرىكتەستىك ۇيىمدار اراسىندا:

• پولشا، چەحيا جانە يتاليا ۋنيۆەرسيتەتتەرى
• اقش جانە نيدەرلاندى ۋنيۆەرسيتەتتەرى
• تۇركيا، فينليانديا جانە مالايزيانىڭ عىلىمي ورتالىقتارى بار.

سونىمەن قاتار، كافەدرا 70-تەن استام شەتەلدىك عىلىمي ۇيىمدارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ، اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى دامىتۋعا، بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە جانە دوكتورانتتاردى دايارلاۋعا ىقپال ەتۋدە. كافەدرا وقىتۋشىلارى Erasmus+ باعدارلامالارىن، سونداي-اق ەۋروپا جانە ازيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ عىلىمي باعدارلامالارىن قوسا العاندا، حالىقارالىق عىلىمي تاعىلىمدامالارعا قاتىسادى.

جاريالانىم بەلسەندىلىگى جانە عىلىمي ناتيجەلەر

كافەدرانىڭ بەلسەندى عىلىمي قىزمەتى وقىتۋشىلاردىڭ جاريالانىمدارىندا كورىنىس تاۋىپ كەلەدى. سوڭعى بەس جىلدا Scopus دەرەكقورىندا يندەكستەلەتىن جۋرنالداردا 30 عىلىمي ماقالا، سونداي-اق قر ۇاق كوكسنۆو ۇسىنعان عىلىمي جۋرنالداردا 92 ماقالا جاريالاندى.

جاريالانىمدار اراسىندا تۇراقتى دامۋ، جوبالاردى باسقارۋ، ەكونوميكالىق ءوسۋ، ادام رەسۋرستارىن باسقارۋ جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا زەرتتەۋلەر ۇسىنىلعان.

مەنەدجمەنت جانە بيزنەس-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى

كافەدرا جانىندا مەنەدجمەنت جانە بيزنەس-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى، ول باسقارۋ سالاسىندا كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەر كورسەتەدى جانە ستۋدەنتتەرگە، ماگيسترانتتارعا، دوكتورانتتارعا جانە بيزنەس وكىلدەرىنە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇرگىزەدى.

ورتالىق كەلەسى باعىتتار بويىنشا جۇمىستار ۇيىمداستىرادى:

• جوبالاردى باسقارۋ بويىنشا ترەنينگتەر;
• وقىتۋشىلارعا ارنالعان عىلىمي-ادىستەمەلىك سەمينارلار;
• بيزنەس جانە مەملەكەتتىك سەكتور ماماندارىنا ارنالعان بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارى.

2024 جىلى ورتالىق بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارىن وتكىزدى، بۇل 1 ملن تەڭگەدەن استام بيۋدجەتتەن تىس قاراجات تارتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

زەرتتەۋشىلەر مەن جاس عالىمداردى دايارلاۋ

كافەدرا عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋ ىسىنە بەلسەندى تۇردە قاتىسادى. ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا ستۋدەنتتەر، ماگيسترانتتار جانە PhD-دوكتورانتتار تارتىلىپ، ولار عىلىمي زەرتتەۋلەرگە، كونفەرەنتسيالارعا جانە ءتۇرلى اكادەميالىق جوبالارعا بەلسەندى قاتىسادى.

كافەدرانىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتىنە 65 ستۋدەنت، 13 ماگيسترانت جانە 6 دوكتورانت قاتىسۋدا. بۇل ءوز كەزەگىندە عىلىمي مەكتەپتىڭ قالىپتاسۋىنا جانە جاس مامانداردىڭ زەرتتەۋ قۇزىرەتتەرىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.

كافەدرانىڭ باسقارۋشىلىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋداعى ءرولى

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ مەنەدجمەنت كافەدراسى قازاقستاندا زاماناۋي باسقارۋشىلىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا باعىتتالعان ءبىلىم بەرۋ، عىلىمي جانە ساراپتامالىق قىزمەتتى بىرىكتىرەدى.

جوعارى بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋ، عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ، حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جانە بيزنەس-قوعامداستىقپەن ءوزارا ءىس-قيمىل كافەدراعا جاھاندىق ەكونوميكا جانە تۇراقتى دامۋ جاعدايىندا ءتيىمدى جۇمىس ىستەي الاتىن باسقارۋشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

التىناي تيۋلكۋباەۆا،

PhD دوكتورانت، وقىتۋشى. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى، مەنەدجمەنت كافەدراسى

Abai.kz