قازاقستاننىڭ ەاەو توراعالىعى شەڭبەرىندە شىمكەنتتە ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋعا قاتىستى، ونىڭ ىشىندە ونەركاسىپ كووپەراتسياسى، تەحنولوگيالىق دامۋ، كەدەندىك رەتتەۋ، ەكونوميكالىق تۇراقتىلىق، تسيفرلىق ترانسفورماتسيا، تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەردىڭ كەڭ اۋقىمى قارالدى. 

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن وتىرىسقا بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر تۋرچين، قىرعىزستان مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ادىلبەك كاسىماليەۆ، رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين، ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆيتسە-پرەمەرى مگەر گريگوريان، ەەك القاسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ساعىنتاەۆ، سونداي-اق باقىلاۋشى مەملەكەتتەردەن – وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ، كۋبا رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ساۋدا جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار ءمينيسترى وسكار پەرەس-وليۆا فراگا، يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى الي اكبار دجوۋكار قاتىستى.

وتىرىستى اشقان قر پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان حالىقارالىق ۇيىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وداق ەاەو ەلدەرىنىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءوز ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىن ۇدايى جۇزەگە اسىرادى. بۇل، ەڭ الدىمەن، تاۋارلار، قىزمەتتەر، كاپيتال جانە جۇمىس كۇشىنىڭ ەركىن قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتەتىن ورتاق نارىقتى قالىپتاستىرۋدى قامتيدى. سونىمەن قاتار ەاەو ۇلتتىق ەكونوميكالاردىڭ تەحنولوگيالىق جاڭارۋىنا، ونەركاسىپ كووپەراتسياسىن دامىتۋعا جانە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ الەمدىك نارىقتاعى ۇستانىمدارىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بەلگىلەپ بەرگەن باسىمدىقتارعا سايكەس قازاقستان ءوزىنىڭ توراعالىعى شەڭبەرىندە وداق قىزمەتىنىڭ سالالارىنا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋگە، ترانزيتتىك الەۋەتتى اشۋعا، ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى تەرەڭدەتۋگە، ىشكى نارىقتاعى كەدەرگىلەردى دايەكتى تۇردە جويۋعا جانە سىرتقى ساۋدا ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋگە باسا كوڭىل بولۋگە نيەتتى.

«2026 جىلعى 1 قاڭتاردان بەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ورگاندارىندا توراعالىق ەتەدى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اتىنا قازاقستان توراعالىعىنىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى كورسەتىلگەن ۇندەۋ جولدادى.

قازاقستان ءوزىنىڭ الدىنا تولىققاندى تسيفرلىق ەل بولۋ جونىندە ستراتەگيالىق مىندەت قويىپ وتىر. وسى ماقساتتا ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى حالىقارالىق IT-ستارتاپتار تەحنوپاركى سانالاتىن Astana Hub كومپانياسىنىڭ نەگىزىندە زاماناۋي ەكوجۇيە قالىپتاستىردى. ءبىلىم بەرۋدى، عىلىمي زەرتتەۋلەردى جانە يننوۆاتسيالىق جوبالاردى قولداۋ باستاماسى بىرىكتىرەتىن Alem.ai حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى اشىلدى. ءبىز ەاەو بويىنشا ارىپتەستەرمەن تسيفرلىق رەتتەۋ جانە ەكونوميكانى ترانسفورماتسيالاۋ سالاسىندا ءبىلىم مەن تاجىريبە الماسۋعا دايىنبىز», — دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.

قر پرەمەر-ءمينيسترى كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ، لوگيستيكا، ونەركاسىپ، اوك سىندى تاعى دا باسقا باعىتتاردا جي پايدالانا وتىرىپ، ەاەو مەملەكەتتەرىن زاماناۋي تەحنولوگيالارعا بەيىمدەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

وداق ەلدەرىنىڭ كولىك-ترانزيتتىك الەۋەتىن تولىق اشۋ ماقساتىندا جي بازاسىندا جۇك اعىندارىن ۇيلەستىرۋدىڭ ينتەگراتسيالانعان پلاتفورماسىن قۇرۋ ۇسىنىلدى، بۇل جەتكىزۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋعا، بيزنەس شىعىندارىن ازايتۋعا جانە ەۋرازيالىق كولىك دالىزدەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ۆەتەريناريالىق جانە فيتوسانيتاريالىق باقىلاۋدان ءوتۋدى راستاۋ پروتسەستەرىن تولىعىمەن ەلەكتروندىق فورماتقا كوشىرۋ ءوزارا ساۋداداعى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەدى. وسىعان بايلانىستى ەەك-كە وداققا مۇشە مەملەكەتتەرمەن بىرلەسىپ، قاعاز قۇجاتتارعا مىندەتتى تۇردە ءمورتابان قويۋدان باس تارتۋدى جانە ءۇشىنشى ەلدەرمەن اقپاراتتىق ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرىن ازىرلەۋدى قوسا العاندا، وسى ماسەلەنى جان-جاقتى پىسىقتاۋ ۇسىنىلدى.

ونەركاسىپ جانە اوك سالاسىندا بىرلەسكەن كووپەراتسيالىق جوبالاردى قولداۋ تەتىكتەرى يننوۆاتسيالىق باستامالارعا جانە قوسىلعان قۇنى جوعارى وندىرىستەردى قۇرۋعا باعىتتالۋى ءتيىس. دەمونستراتسيالىق ورتالىقتار، ستارتاپتار جانە سالالىق قۇزىرەتتىلىك ورتالىقتارى ارقىلى تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جي-دى پايدالانۋدى ىنتالاندىرۋ قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك.

ەاەو-نىڭ ءسوزسىز قاعيداتى تاۋارلاردىڭ، كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ، كاپيتال مەن جۇمىس كۇشىنىڭ قوزعالىس ەركىندىگى بولىپ قالۋى ءتيىس. كوميسسيا مىندەتتەمەلەردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋدا بەلسەندى ءرول اتقارىپ، بيزنەس پەن ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋدا جەدەل ارەكەت ەتۋى كەرەك. سونداي-اق ساۋدا سالاسىندا باسەكەگە قابىلەتتى ورتانى قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى.

ساۋدا-ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋگە جانە جاڭا سىرتقى نارىقتارعا شىعۋعا نازار اۋدارىلدى. اراب الەمى، وڭتۇستىك-شىعىس ازيا جانە افريكا ەلدەرى، سونداي-اق بەدەلدى وڭىرلىك بىرلەستىكتەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل پەرسپەكتيۆالى باعىتتار دەپ تانىلدى. ىنتىماقتاستىق ەكونوميكانى نىعايتۋعا جانە حالىقارالىق وندىرىستىك تىزبەكتەردى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى.

بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر تۋرچين، قىرعىز رەسپۋبليكاسى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ادىلبەك كاسىماليەۆ، رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين، ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆيتسە-پرەمەرى مگەر گريگوريان قاتارلى رەسمي دەلەگاتسيالاردىڭ باسشىلارى ءسوز سويلەدى. سونداي-اق ەاەو جانىنداعى باقىلاۋشى مەملەكەتتەر دەلەگاتسيالارىنىڭ باسشىلارى: وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ، كۋبا رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ساۋدا جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار ءمينيسترى وسكار پەرەس-وليۆا فراگا ءسوز سويلەدى.

ەۇاك وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 12 قۇجاتقا قول قويىلدى. قابىلدانعان شەشىمدەر ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى ودان ءارى دامىتۋعا جانە مۇشە مەملەكەتتەر ەكونوميكالارىنىڭ تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان.

ەۇاك-تىڭ كەلەسى وتىرىسى بيىل 6-7 تامىز كۇندەرى شولپان-اتا  قالاسىندا (قىرعىزستان) وتەدى.

Abai.kz