ابايدىڭ «ولسەم ورنىم قارا جەر سىز بولماي ما» دەگەن ولەڭىندەگى وسى ءبىر شۋماقتى جاريالاعان ەدىم. ەندى ولەڭ جولدارىنداعى ناقتى جاۋاپتى جاريالاپ وتىرمىن. باستى ماقسات اباي ولەڭدەرىن دۇرىس وقۋ:

...جۇرەگىڭنىڭ تۇبىنە تەرەڭ بويلا،
مەن ءبىر جۇمباق اداممىن ونى دا ويلا.
سوقتىقپالى، سوقپاقسىز جەردە ءوستىم،
مىڭمەن جالعىز الىستىم، كىنا قويما!

اباي بۇگىنگى ۇرپاعىن ءوز زامانىنان ۇعىمدىراق، ويلىراق، ادىلەتتى تىڭداۋشى دەپ تۇسىنەدى. «ءوزىڭنىڭ جۇرەگىڭە تەرەڭ بويلاي وتىرىپ، مەنىڭ سوقتىقپالى، سوقپاقسىز ءومىر تىرلىگىمنەن وزىڭە ساباق ال، مەنى سوگە كورمە» دەيدى. «سەندەر بىلمەيتىن كونە كۇننىڭ تىرلىگىمەن ءجۇرىپ، ءوز بويىمداعى مىڭ كۇناممەن الىستىم. ول ۋاقىتتا مەنى قوستايتىن قاۋىم وسكەن جوق. سول سەبەپتى ساندالمامەن كۇن كەشتىم. زامانىما ۇعىمسىز، ماعىناسىز بولدىم» دەيدى.

اباي شىعارماشىلىعىنىڭ ەرەكشەلىگى ءوزىنىڭ قويعان ساۋالىنىڭ جاۋابىن ءوزى ايتادى. بۇعان دالەل، «مىڭمەن جالعىز الىستىم» دەگەنگە ناقتى جاۋاپ: «بويداعى ءمىندى ساناسام، تاۋ تاسىنان از ەمەس، جۇرەگىمە قاراسام، ينەدەيىن ساۋ ەمەس»، - دەيدى.

وسى ولەڭنىڭ باستاپقى جولى 1909 جىلعى اباي ولەڭدەرىنىڭ تۇعىش جيناعىنان باستاپ، تولىق اكادەميالىق جيناقتاردا (1939,1945,1954,196, 1976ج.ج.) «جۇرەگىڭنىڭ تۇبىنە تەرەڭ بويلا» دەپ باسىلعان. تەك، 1977 جىلعى جيناقتا «جۇرەگىمنىڭ تۇبىنە تەرەڭ بويلا» دەپ جاريالاندى. اقىن ءسوزىنىڭ نە سەبەپپەن وزگەرتىلگەنى تۋرالى تۇسىنىك بەرىلمەگەن. بۇل جايىندا ابايتانۋشى، عالىم قايىم مۇحامەتجانوۆ تا ارنايى توقتالعان. كەيىنگى جىلدارى اباي ولەڭدەرى جيناعىن شىعارۋشى باسپالار بۇل ولەڭدى 1977 جىلعى جاريالانعان نۇسقاسى بويىنشا جارىققا شىعارىپ ءجۇر. ماسەلەن، «مەكتەپ كىتاپحاناسى» باسپاسىنان شىققان ابايدىڭ «مەن ءبىر جۇمباق اداممىن ونى دا ويلا» اتتى مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان جيناقتا اتالعان ولەڭ «جۇرەگىمنىڭ تۇبىنە تەرەڭ بويلا» دەپ بەرىلىپتى. ادام بىرەۋدىڭ جۇرەگىنە بويلاپ، بۇكىل جۇرەك قۇبىلىسىن بىلە المايدى عوي. وعان دا دالەل كەرەك دەسەك، «سەنبە جۇرتقا تۇرسا دا قانشا ماقتاپ» ولەڭىندە:

«جۇرەگىڭە سۇڭگى دە، ءتۇبىن كوزدە،

سونان تاپقان شىن اسىل، تاستاي كورمە» دەمەي مە؟

اباي شىعارمالارىن دەن قويىپ وقىساڭىز سان قىرلى ءسوز قۇپياسى اشىلىپ، زامانمەن بىرگە قۇبىلىپ وتىراتىنى عاجاپ!

اباي مۇراسى حالقىمىزدىڭ وي-ساناسىندا ايرىقشا ورىن الۋدى كوزدەگەن تۇستا، جاس ۇرپاققا جاپپاي اباي وقۋلارىن وقۋدان ءتۇرلى بايقاۋلار ەتەك العان ۋاقىتتا اباي ولەڭدەرىن تەكستولوگيالىق وزگەرىسسىز جەتكىزگەن ابزال. اباي مۇراسىن تانىپ، ءبىلۋدى عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەي وتىرىپ، ۇلى اقىنعا دەگەن ۇرپاق ويىن كەستەلەۋ – الدىڭعى بۋىننان جالعاسىن تاۋىپ كەلە جاتقان ءداستۇر دەپ قاراساق، اسىرەسە مەكتەپ باعدارلاماسىنا ارنالعان ابايدىڭ ولەڭدەر جيناعىنا اسا ساق قاراپ، تۇپنۇسقامەن سالىستىرا وتىرىپ جاريالاعانىمىز دۇرىس.

الماحان مۇحامەتقاليقىزى

استانا

Abai.kz