قازاقستان ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ساپالى ينۆەستيتسيالار تارتۋ باعىتىن دايەكتى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەتەكشىلىگىمەن ەلىمىزدە وڭدەۋشى ونەركاسىپ, جاسىل ەنەرگەتيكا، فارماتسەۆتيكا جانە زاماناۋي ينفراقۇرىلىم قارقىندى دامۋدا.

2026 جىلى ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە ءىرى ونەركاسىپتىك جوبالار ىسكە قوسىلدى نەمەسە ماقۇلداندى. بۇل جوبالار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋعا جانە ەلدىڭ تەحنولوگيالىق دامۋىنا سەرپىن بەرەدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ جانە اگروتەحنولوگيالار

پاۆلودار وبلىسىندا قۇنى 2 ملرد تەڭگە بولاتىن مايلى داقىلداردى وڭدەۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. كاسىپورىن جىلىنا 60 مىڭ تونناعا دەيىن شيكىزات وڭدەپ, 35 مىڭ تونناعا دەيىن تازارتىلماعان كۇنباعىس مايىن وندىرە الادى. ءونىمىشكى نارىققا دا، ەكسپورتقا دا جەتكىزىلەدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قىتايلىق XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD كومپانياسى تاعى ءبىر ءىرى ماي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋدا. جوباعا 53 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنادى. كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك قۋاتى تاۋلىگىنە 1,4 مىڭ توننانى قۇرايدى. زاۋىتتى 2028 جىلى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان, ناتيجەسىندە 150 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.

تۇركىستان وبلىسىندا جىلىنا 500 داناعا دەيىن اگرودرون وندىرەتىن كاسىپورىن جۇمىسىن باستادى. ۇشقىشسىز اپپاراتتار اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن وڭدەۋگە ارنالعان جانە ءبىر ۇشۋدا 5 گەكتارعا دەيىن جەردى بۇركەي الادى. بولاشاقتا ءورت سوندىرۋگە جانە جۇك تاسىمالداۋعا ارنالعان دروندار شىعارۋ كوزدەلىپ وتىر.

فارماتسەۆتيكا جانە بيوتەحنولوگيالار

ۇكىمەت قاراعاندى وبلىسىندا قۇنى 42,5 ملرد تەڭگە بولاتىن فارماتسەۆتيكالىق كەشەندى سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جوباسىن ماقۇلدادى. كاسىپورىندا ونكولوگيالىق, اۋتويممۋندىق جانە ورفاندىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان دارىلەردى قوسا العاندا, 74 اتاۋداعى پرەپاراتتار, سونداي-اق بەلسەندى فارماتسەۆتيكالىق سۋبستانتسيالار مەن يممۋنوبيولوگيالىق ونىمدەر وندىرىلەدى. جوبا اياسىندا شامامەن 70 جۇمىس ورنى قۇرىلادى.

الماتى وبلىسىنداعى الاتاۋ ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى اۋماعىندا قۇنى 32,5 ملرد تەڭگە بولاتىن تولىق تسيكلدى بيوفارماتسەۆتيكالىق كەشەن سالۋ جوسپارلانعان. جوبانى ىسكە قوسۋ 2031 جىلعا بەلگىلەنگەن. زاۋىت ونكولوگيالىق جانە ورفاندىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان دارىلىك زاتتاردى قوسا العاندا, 20 اتاۋداعى پرەپارات پەن يممۋنوبيولوگيالىق ونىمدەر شىعارادى.

ەنەرگەتيكا جانە جاسىل تەحنولوگيالار

قازاقستاندىق Baskan Irrigation كومپانياسى جەتىسۋ وبلىسىندا قۋاتى 30 مۆت بولاتىن پوكاتيلوۆ سۋ ەلەكتر ستانتسياسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان. جوبا اياسىندا كولەمى 80 ملن تەكشە مەترگە دەيىنگى سۋ قويماسى سالىنىپ, شامامەن 32 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىعى جەرىن سۋارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار جىل سايىن شامامەن 30 مىڭ مۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگياسى وندىرىلەدى.

تۇركىستان وبلىسىندا قۇنى 307 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن كۇن ەلەكترستانتسياسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبانى قىتايلىق China Energy Overseas Investment Co. Ltd. كومپانياسى Qazaq Green Power PLC جانە سامۇرىق-ەنەرگو قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرۋدا. ستانتسيا 2027 جىلى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن جىلىنا شامامەن 674 ملن كۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەتىن بولادى.

مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن ءوندىرىسى

ەڭ اۋقىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى – پاۆلودار وبلىسىندا سينگاپۋرلىق XINFA كومپانياسى جۇزەگە اسىراتىن اليۋميني كلاستەرى. ينۆەستيتسيا كولەمى – 15 ملرد اقش دوللارى. جوبا اياسىندا بوكسيتتەردى تەرەڭ وڭدەۋ ارقىلى جىل سايىن 4,8 ملن توننا گلينوزەم، 2,4 ملن توننا ەلەكتروليتتىك اليۋميني جانە 1,2 ملن توننا تەرەڭ وڭدەلگەن ءونىم شىعارۋ جوسپارلانعان. قۇرىلىس 2026 جىلى باستالىپ, العاشقى كەزەڭى 2028 جىلى ىسكە قوسىلادى. جوبا شامامەن 10 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرادى.

قىتايلىق Sinolnvest Group Ltd. قاراعاندى وبلىسىنداعى تەمىر كەنى كەن ورنىن يگەرۋگە كىرىسەدى. جوبانىڭ قۋاتى جىلىنا 100 مىڭ توننا كەن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. پايدالانۋ مەرزىمى 2027–2034 جىلدارعا جوسپارلانعان.

اقتوبە قالاسىندا قۇنى 100 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن ەۋرازيالىق ينتەگراتسيالانعان جاسىل مىس ونەركاسىبى زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبا قىتايلىق Beijing Jinvi Yuanfang Group جانە قازاقستاندىق Phoenix Industrial Group كومپانيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن ىسكە اسىرىلۋدا. زاۋىت مىس سىنىقتارىنان جىلىنا 25 مىڭ تونناعا دەيىن تازارتىلعان مىس وندىرەدى. كاسىپورىندى ىسكە قوسۋ 2027 جىلعا جوسپارلانعان. ءونىم ىشكى نارىققا جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى.

تۋريزم جانە ينفراقۇرىلىم

Almaty SuperSki تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىن ىسكە اسىرۋعا فرانتسيا، كانادا جانە اقش كومپانيالارى تارتىلدى. فرانتسۋز تاراپى 11 اسپالى جول سالادى، كانادالىق كومپانيالار ينجەنەرلىك جوبالاۋمەن اينالىسادى, ال امەريكالىق كومپانيالار قۇرىلىستى باسقارۋ مەن ۇيلەستىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. كۋرورتتى ىسكە قوسۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان.

باكۋ كەمە جاساۋ زاۋىتى بازاسىندا قازمورترانسفلوت جانە Abu Dhabi Ports بىرلەسكەن جوباسى اياسىندا كاسپي تەڭىزىندە جۇمىس ىستەيتىن العاشقى كونتەينەرلىك كەمەنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سىيىمدىلىعى 780 TEU بولاتىن ەكى كەمە سالۋ جوسپارلانۋدا.

جوبالاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا اسەرى

اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ قازاقستانعا:

جوعارىدا اتالعان جوبالاردىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جانە ەكونوميكانى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جونىندەگى دايەكتى ساياساتىنىڭ ناقتى ناتيجەسى بولىپ تابىلادى.

پرەزيدەنت ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, وڭدەۋشى ونەركاسىپتى دامىتۋ جانە ساپالى شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتۋ مىندەتتەرىن قويعان بولاتىن. بۇگىندە بۇل ساياسات ناقتى ناتيجەسىن بەرۋدە: وڭىرلەردە زاماناۋي كاسىپورىندار اشىلىپ, مىڭداعان جۇمىس ورىندارى قۇرىلۋدا, ەكسپورتتىق الەۋەت ارتىپ, ەلدىڭ ونەركاسىپتىك دەربەستىگى نىعايۋدا.

مەتاللۋرگيا، فارماتسەۆتيكا، جاسىل ەنەرگەتيكا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى ءىرى جوبالار قازاقستاننىڭ پرەزيدەنت ايقىنداعان باعىت بويىنشا جوعارى تەحنولوگيالىق, ارتاراپتاندىرىلعان جانە باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكا قۇرۋ جولىندا نىق قادام جاساپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.

Abai.kz