قازاقستان ونەركاسىپتىك الەۋەتىن ارتتىرۋدا: جاڭا زاۋىتتار، ەنەرگەتيكا جانە وڭىرلەرگە تارتىلعان ينۆەستيتسيالار
قازاقستان ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ساپالى ينۆەستيتسيالارتارتۋ باعىتىن دايەكتى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەتەكشىلىگىمەن ەلىمىزدەوڭدەۋشى ونەركاسىپ, جاسىل ەنەرگەتيكا، فارماتسەۆتيكا جانە زاماناۋيينفراقۇرىلىم قارقىندى دامۋدا.
2026 جىلى ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە ءىرى ونەركاسىپتىك جوبالار ىسكەقوسىلدى نەمەسە ماقۇلداندى. بۇل جوبالار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋعا جانە ەلدىڭ تەحنولوگيالىق دامۋىنا سەرپىنبەرەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ جانە اگروتەحنولوگيالار
پاۆلودار وبلىسىندا قۇنى 2 ملرد تەڭگە بولاتىن مايلى داقىلداردىوڭدەۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. كاسىپورىن جىلىنا 60 مىڭ تونناعا دەيىن شيكىزاتوڭدەپ, 35 مىڭ تونناعا دەيىن تازارتىلماعان كۇنباعىس مايىن وندىرە الادى. ءونىمىشكى نارىققا دا، ەكسپورتقا دا جەتكىزىلەدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قىتايلىق XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD كومپانياسى تاعى ءبىر ءىرى ماي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋدا. جوباعا 53 ملرد تەڭگەينۆەستيتسيا سالىنادى. كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك قۋاتى تاۋلىگىنە 1,4 مىڭتوننانى قۇرايدى. زاۋىتتى 2028 جىلى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان, ناتيجەسىندە 150 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
تۇركىستان وبلىسىندا جىلىنا 500 داناعا دەيىن اگرودرون وندىرەتىنكاسىپورىن جۇمىسىن باستادى. ۇشقىشسىز اپپاراتتار اۋىل شارۋاشىلىعىالقاپتارىن وڭدەۋگە ارنالعان جانە ءبىر ۇشۋدا 5 گەكتارعا دەيىن جەردى بۇركەيالادى. بولاشاقتا ءورت سوندىرۋگە جانە جۇك تاسىمالداۋعا ارنالعان دروندارشىعارۋ كوزدەلىپ وتىر.
فارماتسەۆتيكا جانە بيوتەحنولوگيالار
ۇكىمەت قاراعاندى وبلىسىندا قۇنى 42,5 ملرد تەڭگە بولاتىنفارماتسەۆتيكالىق كەشەندى سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جوباسىن ماقۇلدادى. كاسىپورىندا ونكولوگيالىق, اۋتويممۋندىق جانە ورفاندىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگەارنالعان دارىلەردى قوسا العاندا, 74 اتاۋداعى پرەپاراتتار, سونداي-اق بەلسەندىفارماتسەۆتيكالىق سۋبستانتسيالار مەن يممۋنوبيولوگيالىق ونىمدەر وندىرىلەدى. جوبا اياسىندا شامامەن 70 جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
الماتى وبلىسىنداعى الاتاۋ ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى اۋماعىنداقۇنى 32,5 ملرد تەڭگە بولاتىن تولىق تسيكلدى بيوفارماتسەۆتيكالىق كەشەن سالۋ جوسپارلانعان. جوبانى ىسكە قوسۋ 2031 جىلعا بەلگىلەنگەن. زاۋىت ونكولوگيالىقجانە ورفاندىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە ارنالعان دارىلىك زاتتاردى قوسا العاندا, 20 اتاۋداعى پرەپارات پەن يممۋنوبيولوگيالىق ونىمدەر شىعارادى.
ەنەرگەتيكا جانە جاسىل تەحنولوگيالار
قازاقستاندىق Baskan Irrigation كومپانياسى جەتىسۋ وبلىسىندا قۋاتى 30 مۆت بولاتىن پوكاتيلوۆ سۋ ەلەكتر ستانتسياسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان. جوبا اياسىندا كولەمى 80 ملن تەكشە مەترگە دەيىنگى سۋ قويماسى سالىنىپ, شامامەن 32 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىعى جەرىن سۋارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار جىل سايىنشامامەن 30 مىڭ مۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگياسى وندىرىلەدى.
تۇركىستان وبلىسىندا قۇنى 307 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن كۇن ەلەكترستانتسياسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوبانى قىتايلىق China Energy Overseas Investment Co. Ltd. كومپانياسى Qazaq Green Power PLC جانە سامۇرىق-ەنەرگو قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرۋدا. ستانتسيا 2027 جىلى ىسكە قوسىلعاننان كەيىنجىلىنا شامامەن 674 ملن كۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەتىن بولادى.
مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن ءوندىرىسى
ەڭ اۋقىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى – پاۆلودار وبلىسىندا سينگاپۋرلىق XINFA كومپانياسى جۇزەگە اسىراتىن اليۋميني كلاستەرى. ينۆەستيتسيا كولەمى – 15 ملرد اقش دوللارى. جوبا اياسىندا بوكسيتتەردى تەرەڭ وڭدەۋ ارقىلى جىل سايىن 4,8 ملن توننا گلينوزەم، 2,4 ملن توننا ەلەكتروليتتىك اليۋميني جانە 1,2 ملن توننا تەرەڭ وڭدەلگەن ءونىم شىعارۋ جوسپارلانعان. قۇرىلىس 2026 جىلى باستالىپ, العاشقى كەزەڭى 2028 جىلى ىسكە قوسىلادى. جوبا شامامەن 10 مىڭ جۇمىس ورنىنقۇرادى.
قىتايلىق Sinolnvest Group Ltd. قاراعاندى وبلىسىنداعى تەمىر كەنى كەن ورنىن يگەرۋگە كىرىسەدى. جوبانىڭ قۋاتى جىلىنا 100 مىڭ توننا كەن وندىرۋگەمۇمكىندىك بەرەدى. پايدالانۋ مەرزىمى 2027–2034 جىلدارعا جوسپارلانعان.
اقتوبە قالاسىندا قۇنى 100 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن ەۋرازيالىقينتەگراتسيالانعان جاسىل مىس ونەركاسىبى زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جوباقىتايلىق Beijing Jinvi Yuanfang Group جانە قازاقستاندىق Phoenix Industrial Group كومپانيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن ىسكە اسىرىلۋدا. زاۋىت مىس سىنىقتارىنان جىلىنا 25 مىڭ تونناعا دەيىن تازارتىلعان مىس وندىرەدى. كاسىپورىندى ىسكە قوسۋ 2027 جىلعا جوسپارلانعان. ءونىم ىشكى نارىققا جانەەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى.
تۋريزم جانە ينفراقۇرىلىم
Almaty SuperSki تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىن ىسكە اسىرۋعا فرانتسيا، كانادا جانە اقش كومپانيالارى تارتىلدى. فرانتسۋز تاراپى 11 اسپالى جول سالادى، كانادالىق كومپانيالار ينجەنەرلىك جوبالاۋمەن اينالىسادى, ال امەريكالىقكومپانيالار قۇرىلىستى باسقارۋ مەن ۇيلەستىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. كۋرورتتى ىسكە قوسۋ 2028 جىلعا جوسپارلانعان.
باكۋ كەمە جاساۋ زاۋىتى بازاسىندا قازمورترانسفلوت جانە Abu DhabiPorts بىرلەسكەن جوباسى اياسىندا كاسپي تەڭىزىندە جۇمىس ىستەيتىن العاشقىكونتەينەرلىك كەمەنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىنسىيىمدىلىعى 780 TEU بولاتىن ەكى كەمە سالۋ جوسپارلانۋدا.
جوبالاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا اسەرى
اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ قازاقستانعا:
جوعارىدا اتالعان جوبالاردىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسىقاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جانە ەكونوميكانىاۋقىمدى جاڭعىرتۋ جونىندەگى دايەكتى ساياساتىنىڭ ناقتى ناتيجەسى بولىپتابىلادى.
پرەزيدەنت ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, وڭدەۋشى ونەركاسىپتى دامىتۋجانە ساپالى شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتۋ مىندەتتەرىن قويعان بولاتىن. بۇگىندە بۇل ساياسات ناقتى ناتيجەسىن بەرۋدە: وڭىرلەردە زاماناۋي كاسىپورىنداراشىلىپ, مىڭداعان جۇمىس ورىندارى قۇرىلۋدا, ەكسپورتتىق الەۋەت ارتىپ, ەلدىڭونەركاسىپتىك دەربەستىگى نىعايۋدا.
مەتاللۋرگيا، فارماتسەۆتيكا، جاسىل ەنەرگەتيكا جانە اۋىل شارۋاشىلىعىسالالارىنداعى ءىرى جوبالار قازاقستاننىڭ پرەزيدەنت ايقىنداعان باعىتبويىنشا جوعارى تەحنولوگيالىق, ارتاراپتاندىرىلعان جانە باسەكەگە قابىلەتتىەكونوميكا قۇرۋ جولىندا نىق قادام جاساپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
Abai.kz