الماتىدا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پرورەكتورلارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 28 قازاندا جاريالاعان «جاڭا تاريحي كەزەڭدەگى قازاقستاننىڭ وزەكتى مىندەتتەرى» اتتى جولداۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تالقىلادى.

كەزدەسۋدە جاڭا ەكونوميكاعا قاجەتتى ماماندار دايارلاۋ، عىلىمدى دامىتۋ، جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ جانە ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىسۋى باستى نازارعا الىندى.

تالقىلاۋ الماتى قالاسى جاستار ساياساتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ازيز قاجدەنبەكتىڭ قالالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پرورەكتورلارى جانە وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە ءوتتى. قاتىسۋشىلار مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان باسىمدىقتاردى جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ىسكە اسىرۋ جولدارىن جانە قازىرگى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە مامانداردى دايارلاۋ ءۇشىن قاجەتتى وزگەرىستەردى قاراستىردى.

پرەزيدەنت جولداۋىنداعى نەگىزگى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – ينفراقۇرىلىمدى، ەنەرگەتيكانى، تسيفرلىق ەكونوميكانى جانە جوعارى تەحنولوگيالىق سالالاردى دامىتۋ. بۇل باعىتتار ينۆەستيتسيالار مەن جاڭا وندىرىستىك قۋاتتاردى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەي الاتىن، يننوۆاتسيالاردى ەنگىزىپ، ناقتى شەشىمدەر ۇسىنا الاتىن بىلىكتى كادرلاردى قاجەت ەتەدى.

الماتى قالاسى جاستار ساياساتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ازيز قاجدەنبەك اتاپ وتكەندەي، ۋنيۆەرسيتەتتەر پرەزيدەنت ايقىنداعان وزگەرىستەردىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسىنا اينالۋى ءتيىس.

«بۇگىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ الدىندا ءداستۇرلى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنىڭ شەڭبەرىنەن شىعاتىن ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر. مەملەكەت باسشىسى ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ، ەنەرگەتيكانى دامىتۋ، ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ بويىنشا ناقتى باسىمدىقتاردى ايقىندادى. ولاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەلىمىزگە بىلىكتى ينجەنەرلەر، IT ماماندارى، زەرتتەۋشىلەر مەن باسقارۋشى كادرلار قاجەت. سوندىقتان ۋنيۆەرسيتەتتەر تەك تۇلەكتەر دايارلاۋمەن شەكتەلمەي، ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ەكونوميكانىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىنە بەيىمدەپ، قولدانبالى عىلىمدى دامىتىپ، جۇمىس بەرۋشىلەرمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋى ماڭىزدى»، – دەدى ازيز قاجدەنبەك.

كەزدەسۋ بارىسىندا عىلىم مەن ءوندىرىستى ىقپالداستىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ءبىلىم بەرۋ سالاسى وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە جۇرگىزىلەتىن عىلىمي زەرتتەۋلەر تاجىريبەدە قولدانىلۋى، ال ستۋدەنتتەر وقۋ بارىسىندا ناقتى جوبالارعا قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋى ءتيىس.

تالقىلاۋعا قالانىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ، ونىڭ ىشىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ، ق.ي. ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ، اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ، حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانە باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

پرەزيدەنت ايقىنداعان مىندەتتەر ينجەنەرلىك كادرلار دايارلايتىن تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەر ءۇشىن ەرەكشە وزەكتى.

«ينفراقۇرىلىمدى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جانە ەنەرگەتيكانى دامىتۋ زاماناۋي ينجەنەرلىك قۇزىرەتتەرگە يە مامانداردى قاجەت ەتەدى. ستۋدەنتتەردىڭ تەك تەوريالىق ءبىلىم الىپ قانا قويماي، قولدانبالى زەرتتەۋلەرگە قاتىسۋى، جاڭا تەحنولوگيالارمەن جۇمىس ىستەۋى جانە ءوندىرىستىڭ ناقتى مىندەتتەرىن ءتۇسىنۋى ماڭىزدى. ءدال وسىنداي دايارلىق جاس مامانداردىڭ ەل دامۋىنا ناقتى ۇلەس قوسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى»، – دەدى ق.ي. ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ساپار شالاباەۆ.

تالقىلاۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىبى تسيفرلىق ترانسفورماتسيا بولدى. مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا تسيفرلىق شەشىمدەردى فورمالدى تۇردە ەنگىزۋدەن ناقتى ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق ناتيجە بەرەتىن تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا كوشۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل ۋنيۆەرسيتەتتەر ءۇشىن تەك بولاشاق باعدارلاماشىلاردىڭ عانا ەمەس، بارلىق ماماندىق ستۋدەنتتەرىنىڭ تسيفرلىق قۇزىرەتتەرىن دامىتۋ قاجەتتىگىن بىلدىرەدى.

«جاساندى ينتەللەكت قازىردىڭ وزىندە بارلىق دەرلىك سالاداعى ماماندارعا قويىلاتىن تالاپتاردى وزگەرتىپ جاتىر. سوندىقتان ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ مىندەتى – ستۋدەنتتەردى تسيفرلىق قۇرالداردى پايدالانۋعا عانا ەمەس، وزدەرىنىڭ تەحنولوگيالىق شەشىمدەرىن ازىرلەۋگە، اقپاراتتى سىني تۇرعىدان تالداۋعا جانە العان بىلىمدەرىن تاجىريبەدە قولدانۋعا ۇيرەتۋ. بۇل رەتتە ءبىلىم، عىلىم جانە بيزنەس اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماڭىزدى ءرول اتقارادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى نۇرجان دۇزباەۆ.

ازيز قاجدەنبەك الماتى ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن قالالىق قۇرىلىمدار اراسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. بۇگىندە مەگاپوليستە 36 جوعارى وقۋ ورنى جۇمىس ىستەيدى. ولاردا 238 225 ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا، ونىڭ 158 مىڭعا جۋىعى ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن كەلگەن.

«الماتىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جانە زياتكەرلىك الەۋەتى وتە جوعارى. الماتى قالاسىنىڭ اكىمى دارحان ساتىبالدى مەگاپوليستى دامىتۋدا جاستار ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – جاستاردىڭ ءبىلىمى، باستامالارى مەن عىلىمي ازىرلەمەلەرى قالانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوساتىنداي جاعداي جاساۋ. ول ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بايلانىسىن نىعايتىپ، وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ، قولدانبالى زەرتتەۋلەردى قولداۋ جانە تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت»، – دەدى باسقارما باسشىسى.

پرەزيدەنت جولداۋىن تالقىلاۋمەن قاتار، كەڭەستە ستۋدەنت جاستارمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ، جاتاقحانالاردا تۇراتىن وزگە وڭىرلەردەن كەلگەن ستۋدەنتتەردى تىركەۋ، سونداي-اق الداعى مەرەكەلىك كۇندەر مەن قىسقى كانيكۋل كەزەڭىندە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى قارالدى.

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتەر، جۇمىس بەرۋشىلەر جانە قالالىق قۇرىلىمدار اراسىندا جۇيەلى ءوزارا ءىس-قيمىلدى قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. نەگىزگى ماقسات – مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان باسىمدىقتاردىڭ ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ، ماماندار دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە جاستاردىڭ الماتى قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ.

Abai.kz