كەدەيلىك ازايدى ما؟ شىن قايسى، جالعانى قايسى؟
دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ سوڭعى مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك ءھام يمانداي سەنسەك، قازاقستانداعى كەدەيلىك دەڭگەيى سوڭعى ەكى ونجىلدىقتا ءتورت ەسەگە ازايىپ، 18,2%-دان 4,9%-عا دەيىن تومەندەگەن.
رەسمي ەسەپتەر مەن حالىقارالىق ينستيتۋتتاردىڭ باياندامالارىندا ءبارى كەرەمەت كورىنەدى: ەڭبەكاقى ءوسىپ، تابىس تەڭسىزدىگى ازايىپ، حالىق جاپپاي ءال-اۋقاتقا قول جەتكىزىپ جاتقانداي، تاپ ءبىر قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان داۋرەن ورناعانداي. بىراق، سۇلۋ سۋرەتتى، كەربەز سىمباتتى رەسمي ستاتيستيكانىڭ ادەمى تسيفرلارىنىڭ تىلسىمدى پەردەسىن تۇرەر بولساق، وندا قاراپايىم حالىقتىڭ شىنايى تۇرمىسى مەن ستاتيستيكانىڭ سايقال تسيفرلارى اراسىنداعى الشاقتىق جىل سايىن ارتىپ بارا جاتقانداي اسەر قالدىرادى.
سان مەن شىندىق قاي جەردە قاراما-قايشىلىققا تۇسەدى؟
بۇگىنگى تاڭدا رەسمي تۇردە ەسەپتەلەتىن كۇنكورىس مينيمۋمى مەن ينفلياتسيانىڭ شىنايى كورسەتكىشتەرى ءبىر-بىرىنەن مۇلدە بولەك الەمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانداي كورىنەدى. ازىق-تۇلىك، كوممۋنالدىق قىزمەت، ءدارى-دارمەك باعاسى شارىقتاپ تۇرعاندا، 4,9% كورسەتكىشى حالىقتىڭ ناقتى قالتاسىنداعى جاعدايدى تولىق كورسەتە المايتىنىدعى امبەگە ايان دۇنيە. ستاتيستيكا بويىنشا رەسمي تۇردە كەدەي ساناتىنا كىرمەگەندەردىڭ كوبىسى ايلىقتان ايلىققا دەيىن شىقپا جانىم شىقپامەن كۇن ازەر كورىپ وتىر.
2027 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەڭ تومەنگى جالاقىنى 110 مىڭ تەڭگەگە كوتەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل قادام قاعاز جۇزىندە 1,8 ملن ادامنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋى ءتيىس. الايدا قازىرگى باعالار مەن ينفلياتسيا دەڭگەيىن ەسكەرسەك، بۇل سوما تەك «كۇن كورۋگە» عانا جەتەدى، ايتپەسە ونى سىعىمداپ ۇندەمەۋ كىسىنىڭ تۇسىنە عانا كىرەدى ءھام تولىققاندى ءومىر سۇرۋگە نەمەسە باسپانا الۋعا جەتكىزۋى مۇمكىن ەمەس، تەك قيالداعى دۇنيە.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى مالىمەتتەرى كورسەتكەندەي، تەك 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ وزىندە تابىسى كۇنكورىس مينيمۋمىنان تومەن ادامدار سانى 1 ملن-عا جۋىقتاپ، 4,9%-دى قۇراعان ەكەن-مىس. رەسمي باياندامالارداعى «ۇزاق مەرزىمدى تومەندەۋ» ترەندى قاراپايىم وتباسىلاردىڭ كۇندەلىكتى دۇكەنگە بارعانداعى كۇيزەلىسىن جاسىرا المايدى.
بولاشاق جوسپارلار مەن الەۋمەتتىك تاۋەكەلدەر
بيلىك پەن ساراپشىلار جۇمىس ورىندارىن اشۋ (مىسالى، «حالىق قۇرىلىسى» باعدارلاماسى), كاسىپتىك ستاندارتتاردى جاڭارتۋ جانە جاڭا ماماندىقتاردى وقىتۋ ارقىلى جاعدايدى تۇزەۋگە تىرىسىپ جاتىر. بىراق ەكونوميكاداعى قۇرىلىمدىق پروبلەمالار، باعانىڭ تۇراقسىزدىعى جانە حالىقتىڭ ناقتى تابىسىنىڭ ينفلياتسيادان كوش كەيىن اقساق قويدىڭ كۇيىن كەشىپ قالىپ قويۋى الەۋمەتتىك وسالدىقتى ساقتاپ وتىر.
قاعازداعى تابىستى دا، بورىكتى اسپانعا اتقىزعان كورسەتكىشتەر مەن حالىقتىڭ اميانىنداعى ناقتى اقشا ءبىر ارناعا توعىسپايىنشا، كەدەيلىك دەڭگەيىنىڭ «ازايعانى» تۋرالى ەسەپتەر تەك ستاتيستيكالىق سىلدىر سۋلى، ءبالدۋ-بادىك كورسەتكىش بولىپ قالا بەرمەك.
Abai.kz