بەيسەنبى, 2 ءساۋىر 2020
46 - ءسوز 3471 0 پىكىر 18 اقپان, 2015 ساعات 14:00

كەمەڭگەرلەردىڭ ايتقانى اقيقات بولا بەرمەيدى

گازەتتە جۇمىس ىستەيتىن مەنىڭ ءبىر ارىپتەسىم بار. الەم ادەبيەتىندەگى ۇلى اقىندار مەن جازۋشىلار تۋرالى اڭگىمەلەسكەندى جانى سۇيەدى. بىراق ايتاتىن اڭگىمەسىنىڭ مازمۇنى «گەتە مىقتى اقىن عوي» نەمەسە «تولستوي ۇلى جازۋشى عوي» دەگەن ماعىناداعى جۇرتتىڭ بارىنە بەلگىلى شىندىقتاردى قايتالاۋدان ارىگە تەرەڭدەي العان ەمەس. 
وكىنىشكە قاراي ءبىزدىڭ ءباسپاسوز بەتىندە جۇرگىزىپ جاتقان «ينتەللەكتۋالدىق» اڭگىمە-سۇحباتتارىمىز دا تاپ وسىنداي تايازدىعىمەن قارنىڭدى اشتىرادى. ادەبيەتتى جۇيەلى وقىماعاندىقتان، ۇلى اقىندار مەن جازۋشىلاردىڭ بويىندا بولاتىن قايشىلىقتاردى بىلمەگەندىكتەن، دۇرىسى، ولاردىڭ شىعارمالارىمەن ات ءۇستى تانىسقاندىقتان، ءبىز كوپ شىندىقتى تۇسىنە الماي، ونىڭ بەتىنەن عانا قالقىپ ءجۇرمىز. 
«تولستوي سولاي ايتقان»، «ابايدىڭ ويى مىنانداي بولعان» دەپ، ءوزىڭنىڭ جارتىلاي شىندىعىڭدى وتكىزۋ ءۇشىن، كەمەڭگەرلەردىڭ پىكىرىن ساۋداعا سالاتىن ءداۋىردىڭ ۋاقىتى باياعىدا وتكەن. نۇكتەسىن باسىپ قالساڭ، ءبارىن دە الدىڭا جايىپ سالاتىن ينتەرنەتتىڭ قۇلاعىندا ويناعان بۇگىنگى ساۋاتتى وقىرماندى ءسىز ونداي ارزان سوزبەن الدارقاتا المايسىز. ونىڭ ويى دا، جان الەمى دە، ينتتەلەكتىسى دە كۇردەلەنگەن. ول تولستوي مەن ابايدىڭ سولاي ايتقانىنا قاناعاتتانبايدى، نە ءۇشىن ولاردىڭ سولاي ايتقانىنىڭ سەبەبىن تۇسىنگىسى كەلەدى. جانە بارلىق ۋاقىتتا دا كەمەڭگەرلەردىڭ ايتقان پىكىرلەرىنىڭ اقيقات بولا بەرمەيتىنىن دە ويلى وقىرمان سىزدەن ارتىق بىلەدى. 
مىسالى، ادەبيەتتەگى سۋرەتكەرلىكتىڭ دە، كەمەڭگەرلىكتىڭ دە بيىك شىڭىنا كوتەرىلگەن بىردەن-ءبىر ادام بولسا، ول - تولستوي شىعار. بىراق وسى تولستويدىڭ بارلىق پىكىرى اقيقات بولدى دەپ ايتا الامىز با؟ جوق. شەكسپير مەن بەتحوۆەندەردىڭ ۇلى ونەرى تولستويدىڭ كوڭىلىنەن شىقپاعانى ءۇشىن ءبىز ولاردى كۇرەسىنگە لاقتىرىپ تاستاي المايمىز عوي. ءدال سول سياقتى ۇلى ابايدىڭ «شورتانباي، دۋلات پەنەن بۇحار جىراۋدى» سونشاما سوگىپ، جەر قىلۋىنىڭ سەبەبىن قالاي تۇسىنەمىز؟ قايتا ورىستىڭ وتارشىلدىق ساياساتىنا قارسى شىعىپ، ۇلتىنىڭ قايعىسىنا ورتاقتاسقانى ءۇشىن شورتانباي، دۋلات، بۇحارلار كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ، جۇرەگىندە ساۋلەسى بار كەمەڭگەر ابايدىڭ قۇرمەتى مەن قوشەمەتىنە بولەنۋى كەرەك ەمەس پە ەدى. ابايدىڭ جان الەمىنىڭ تەرەڭىنە بويلاۋ ءۇشىن ونى قۇر ماقتاي بەرمەي، وسى شىندىقتاردىڭ استارىنا ۇڭىلە بىلگەن دە عانيبەت. ءبىز ابايدى ماقتاپ-ماقتاپ ادام بالاسىنىڭ قولى جەتپەيتىن بيىككە اپارىپ قويدىق. بىراق ءدال وزىمىزدەن اۋمايتىن «جۇرەگى ينەدەيىن تازا ەمەس» ادام ابايدى قاشان اشادى ەكەنبىز
?

امانگەلدى كەڭشىلىكۇلى.

(جازبا اۆتوردىڭ facebookتەگى پاراقشاسىنان الىندى)

0 پىكىر