مەن كورگەن نۇرپەيىسوۆ
- كاسىبي بارلاۋ
ءابدىجامىل اعا الماتىعا ون كۇننەن كەيىن ورالادى. بىلە بىلسەڭىز، ون كۇن دەگەن – ءبىراز ۋاقىت. ون كۇندە تالاي نارسە وزگەرىپ كەتۋى مۇمكىن. تالاي نارسە بىتىرۋگە بولادى. مەن قاراپ جاتپايىن دەپ شەشتىم. «بارعان سوڭ ءتۇپ-تۇقيانىڭمەن تەكسەرتەمىن» دەپ جاتقان ءداۋدىڭ ءوزىن ول كەلگەنگە دەيىن ابدەن زەرتتەپ، «تەكسەرىپ» الماقپىن. نۇرپەيىسوۆتىڭ شىعارمالارىن، ول تۋرالى جازىلعان دۇنيەلەردى تىرنەكتەپ جيناپ، تانىسا باستادىم. ەڭ باستىسى، ونىڭ ادامي بولمىسى مەن مىنەز-قۇلقىن تانىپ-بىلگىم كەلدى.
نۇرپەيىسوۆپەن جاقىن ارالاساتىن كىم بار؟ ول كىممەن سويلەسەدى؟ ءبىراز جازۋشىدان سۇراستىردىم. بايقاعانىم، دۋلات يسابەكوۆتى، سماعۇل ەلۋبايدى جاقسى كورەدى ەكەن. ولارمەن ءجيى حابارلاسىپ تۇرادى دەيدى. ايتپاقشى تالانتتى جازۋشى سەرىك بايقونوۆ بار. ول ابەڭ تۋرالى كىتاپ جازىپتى. تاعى ءبىر قاتتى سىيلاساتىن ادامى – شەريازدان ەلەۋكەنوۆ ەكەن.
دۋلات پەن سماعۇل اعالاردى ۇستاۋ قيىن. قولدارى بوسامايدى. سەرىك اعامەن ءسوزىم جاراسادى. اندا-ساندا تەلەفون سوعىپ، جاعدايىمدى سۇراپ تۇرادى. كەزدەسكەندە جىلى شىراي تانىتىپ، ءىش تارتا سويلەيدى. ول كىسىگە جولىعىپ، ابەڭنىڭ مىنەزى تۋرالى سۇراسام بولادى ەكەن.
شەريازدان اعا مەنىڭ ۇستازىم. كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعاعانىمدا ەكىنشى وپپونەنتىم بولعان. ونىڭ ۇستىنە ءوز باسپامنان كوپ تومدىعىن شىعارىپ جاتىرمىن. وسى جىلى سەگىزىنشى تومى جارىق كورەدى. كۇن قۇرعاتپاي ۇيىنە بارىپ، كەلەسى تومداردىڭ جايىن اقىلداسىپ تۇرامىن. ول كىسىدەن دە نۇرپەيىسوۆتىڭ بولمىسى تۋرالى سۇراۋدىڭ رەتى بار.
بايقونوۆپەن جازۋشىلار وداعىندا كەزدەيسوق جولىعىپ قالدىم. ادەتتەگىدەي قۇشاق جايا امانداستىق.
– قالايسىڭ، ءىنىم؟– دەدى ول جىميا ءتۇسىپ.
– ءبارى جاقسى، اعا. سىزگە ارنايى جولىقسام دەپ ەم. ءبىر ۇلكەن ماسەلە بار. شەتتەۋ شىعىپ، تەمەكى تارتساق قايتەدى؟
– تەمەكىمەن اراز بولىپ ءجۇر ەدىم. ءجۇر، اڭگىمەڭدى تىڭدايىن،– دەپ ول مەنىڭ شىنتاعىمنان ۇستادى.– ال، ايتا بەر. قۇلاعىم سەندە.
مەن تەمەكىمدى تۇتاتىپ الدىم دا ايتا باستادىم:
– سەكە-اعا، ماعان مادەنيەت مينيسترلىگىنەن ءبىر تاپسىرما ءتۇسىپ تۇر. ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتىڭ 95 جاسىنا وراي جەتى تومدىق شىعارمالار جيناعىن شىعارامىز دەيدى. سونى قولعا الىڭىز دەپ جاتىر. مەن ول كىسىنى جاقىن تانىمايمىن. ءسىز ونىڭ سىرىن جاقسى بىلەسىز عوي. قانداي ادام؟ قالاي، نەدەن باستاعانىم دۇرىس؟
– قوراعا كىرىپسىڭ عوي، باۋىرىم. كىرگەندە دە ۇلكەن قوراعا كىرىپسىڭ.– سەرىك اعام ارقامنان قاعىپ قويدى.– اقىر كىرىسكەن ەكەنسىڭ، ەندى بارىنە كونەسىڭ ءدا.
– قورقىتپاڭىزشى. ونسىز دا دەگبىرىم قاشىپ ءجۇر. سونداي قيىن ادام با؟
– وتە قيىن. بىراق قورىقپا. كوڭىلىن تاپساڭ كول بولاتىن دا كەزى بار. ارالدىڭ قۇمىندا وسكەن ادام عوي، كوبىنە ءشول بولاتىنى سوندىقتان. اركىم تۋعان توپىراعىنا تارتادى.
– اقساقالدىڭ كىلتىن تاۋىپ بەرسەڭىزشى. مۇمكىن ەكەۋمىز بىرگە بارارمىز. ءسىز مەنى ەرتىپ بارىپ تانىستىرساڭىز قالاي بولادى؟
– قىمباتقا تۇسەمىن عوي ساعان،– دەدى ول كۇلىپ،– مەن ونىڭ بىرنەشە كىتابىنا رەداكتور بولعانمىن. «سەڭنەن» باستاعام. باسىندا تۇسىنىسە الماي جۇردىك. كەيىن مەنى قۇرمەتتەيتىن بولدى. ءوزىم دە ونى جاقسى كورىپ كەتتىم. «الىپ پەن قالىپ» دەگەن كىتاپ جازىپ ءبىتىردىم. ابەڭنىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى. ءاي، ءوزىم دە كورەسىمدى كوردىم-اۋ. ول كىتاپتى مينيسترلىككە وتكىزدىم. بۇيىرسا شىعادى.
– سول كىتابىڭىزدىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى بار ما؟ بار بولسا مەنىڭ پوچتاما جىبەرىڭىزشى، وقىپ شىعايىن.
– جوق، بولمايدى. ابدەن اۋزىم كۇيگەن اداممىن. كىتاپ شىقسىن، سوسىن ءوزىم قولتاڭبا جازىپ سىيلايمىن.
– نە جازدىڭىز سوندا؟
– ءبىراز ماقتادىم عوي ەندى. جانرىن «ەلەگيا» دەپ اتاعام. ول جانردا ماقتاماساڭ بولمايدى.
– وزىنە كورسەتتىڭىز بە؟
– كورسەتتىم. كورسەتپەي قالاي؟ ابدەن قانىمدى ءىشتى عوي شالىڭ. قالاي دەسەڭ دە مەن ول سياقتى كلاسسيك ەمەسپىن عوي. كوپ جەرىن سىزىپ تاستادى. قاتتى ماقتاپ جىبەرىپسىڭ دەپ. ءوزى ماقتاعاندى اسا جاقتىرمايدى. «جانردىڭ تالابى سولاي» دەپ قۇتىلاتىنمىن. سودان كەيىن «كلاسسيك» دەگەن ءسوزدى دە ۇناتپايدى، «سۋرەتكەر» دەسەڭ كوڭىلى ءجىبىپ قالادى.
– سوندا ونىڭ بەتىنە قاراپ وتىرۋ كەرەك پە؟ نەنى ۇناتادى، نەنى ۇناتپايدى دەپ.
– ادام قارتايعان سوڭ كىشكەنتاي ءسابي قۇساپ قالادى ەكەن. كوڭىلىنە قاراماساڭ بولمايدى. بولماشى نارسەگە اشۋلانىپ، تيتتەي نارسەگە الدانا سالادى. ەڭ باستىسى قارسى سويلەگەنگە جانى قاس. قارسى سويلەسەڭ بالاداي وكپەلەيدى. ساعان ونىڭ ءبىر قىزىعىن ايتايىن. سەكسەن جىل بۇرىنعى وقيعالاردى سەكۋندىنا شەيىن تاراتىپ وتىرادى. ءبارى ەسىندە. جادىنىڭ مىقتىلىعىنا تاڭ قالاسىڭ. ال ەندى بەس-ون جىل ماڭايىنداعى جايتتاردى مۇلدەم ۇمىتقان. ەسىندە تۇك جوق. سوعان قايران بولامىن.
– «جاستىق شاقتا كورگەنىڭ تاسقا جازعان تاڭباداي، قارتايعاندا كورگەنىڭ قۇمعا جازعان تاڭباداي» دەيدى ەمەس پە؟ قارتايعان سوڭ ەستە ساقتاي المايتىن شىعار؟
– ولاي دەيىن دەسەڭ، ءالى كۇنگە جۇمىس قابىلەتى مىقتى. ءتۇن ورتاسىنا شەيىن جازۋ جازاتىن كۇندەرى بار. توقسان بەس جاستا دا قالامىن تاستاعان جوق. قولىنا تۇسكەن ءماتىندى قىپ-قىزىل شيماي قىلادى.
– ءيا، سونداي دەيدى. كوزىنە تۇسكەننىڭ ءبارىن جويداسىز سىزعىلاپ، تۇزەتە بەرەدى دەپ ەستىدىم. قانعا سىڭگەن ادەت پە، نە ول؟ وزگەلەردىڭ شىعارماسىن دا سويتە مە؟
– كوبىنە ءوزىنىڭ جازعانىن شيمايلايدى. «قان مەن تەردى» تۇزەتىپ جاتقانىنا الپىس جىلدان استى. «كونونيالنىي دۇنيە جاساپ جاتىرمىن. مەنىڭ ءسوزىم بالتامەن شاپسا دا بولىنبەيتىندەي بولۋى كەرەك» دەيدى. رەداكتور مەن كوررەكتورلارىڭدى دۇرىستاپ سايلاپ الماساڭ، ءالى ولاردىڭ كوزىنەن سوراسىن اعىزادى.
– مۇمكىن جەتى تومعا ءوزىڭىز رەداكتور بولارسىز؟ «ۇيرەنىسكەن جاۋ اتىسپاققا جاقسى» دەگەندەي...
– جو-جوق! اتاما. مەن ودان ابدەن شارشاعانمىن. ەندىگارى جولامايمىن. سەنى وعان ەرتىپ تە بارا المايمىن. وزىمە جاتا-جابىسۋى مۇمكىن. «الىپ پەن قالىپ» امان-ەسەن شىقسا، قولىنا تاپسىرامىن دا، راقمەتىمدى ايتىپ كەتەمىن. بولدى.
– نەگە سونشا ازار-بەزەر بولدىڭىز؟ «مەنى قۇرمەتتەيدى» دەدىڭىز عوي.
– سەن اۋەلى ونىمەن جۇمىس ىستەپ كور، سوسىن ايتارسىڭ. جوق، سەن باسقاشا ءتۇسىنىپ قالما، مەن ونى جاقسى كورەمىن. بىراق، ابدەن شارشادىم. مەن دە اداممىن عوي. مەنىڭ دە مىنەزىم بار. جاسىم بولسا الپىس جەتىگە كەتتى. ەندىگى ءومىرىمدى بىرەۋدىڭ كىتابى ءۇشىن ارپالىسىپ وتكىزگىم كەلمەيدى. بۇلاي جۇرە بەرسەم، مەنىڭ كىتابىمدى كىم جازادى؟– سەرىك اعانىڭ كوزىنەن شىنايى مۇڭ بايقادىم. ونىڭ اسىرەسە سوڭعى سوزدەردى جان-جۇرەگى ەزىلە ايتقانىن سەزىندىم.
وسى ءسات شەراعاڭنىڭ (مۇرتازا) سەكسەننىڭ سەڭگىرىندە تۇرىپ ايتقان ءبىر ءسوزى ەسىمە تۇسە كەتتى. «ءبارىمىز دە ادامبىز. بىراق مەن ءبىر نارسەنى تىم كەشتەۋ ءتۇسىندىم،– دەپ ەدى ول،– قۇداي ءبىزدى جاراتىپ، جارىق دۇنياعا اكەلىپ، بويىمىزعا قاسيەت بەرگەن سوڭ ءار ادام ءوزىنىڭ نەگىزگى ميسسياسىن اتقارىپ ءوتۋى كەرەك ەكەن. جازۋشى پروزاسىن، اقىن پوەزياسىن، عالىم زەرتتەۋىن جازۋعا ءتيىس. ال ءبىز قىزمەت دەدىك، مانساپ دەدىك، ساياسات دەدىك. ءسويتىپ ءجۇرىپ ەداۋىر ۋاقىتىمىزدى ولتىردىك. وتكەن ۋاقىت ەندى جىلاساڭ دا قايتىپ كەلمەيدى. قايرات كەتتى، كارىلىك جەتتى. جاس كەزىڭدەگىدەي قايدان بولسىن! ەندى ويلاسام، مەن ءۇشىن جازۋدان باسقانىڭ ءبارى بوس نارسە ەكەن. قايران، بوسقا وتكەن ءومىرىم-اي! قازىر بارماعىمدى شايناپ، وكىنىشتىڭ زاپىرانىن جۇتىپ وتىرمىن».
بايقونوۆ تا بارماعىن شايناپ وتىرعىسى كەلمەيدى. ول دا جازۋشى. جازۋشى بولعاندا قانداي!
– مەن ءسىزدى تۇسىنەمىن،– دەدىم ونىڭ قوڭىرقاي جۇزىنە قاراپ،– اركىم ءوز تۋىندىسىن جازۋى كەرەك. دەگەنمەن ابەڭنىڭ مىنەزى تۋرالى تاعى دا ايتىڭىزشى.
– ايتقانداي نەسى بار؟ سەن ونىڭ «كوتكەنشەك كوشەن» دەگەن كەيىپكەرىن بىلەسىڭ بە؟... سول – ناق ءوزى... ومىرىندە ادام بالاسىنىڭ ايتقانىنا كونگەن ادام ەمەس. قىرسىق بولعاندا سۇمدىق! ءالى-اق ءوزىڭ دە كورەرسىڭ.
– ءبىر تۇسىنىكسىز، قيىن ماسەلە تۋىنداي قالسا، سىزگە حابارلاسىپ، كەڭەس سۇراپ تۇرسام بولا ما، اعا؟
– ءا، ءيا. كەڭەسكە ساراڭ ەمەسپىن. كومەكتەسەمىن عوي. حابارلاسىپ تۇر. ىسكە ءسات!– دەپ سەرىك اعا قولىمدى قىستى.
ەكى كۇننەن كەيىن تۇمانداتىپ شەريازدان اعانىڭ ۇيىنە باردىم. ەسىكتى گۇلنار دەگەن قىزى اشتى. امانداسىپ، شاكەڭنىڭ كابينەتىنە قاراي ءوتتىم. قاراكولەڭكە ءۇيدىڭ ءىشى ازىناپ تۇر. پروفەسسور اعايىم قالىڭ ودەيالعا ورانىپ، كابينەتىندە جۇمىس ىستەپ وتىر ەكەن. ول كىسى دە توقسان جاستا. ابدەن قارتايعان. سوعان قاراماي جازۋدى كومپيۋتەرمەن جازادى. مەنى كورىپ:
– كەل، كەل تەمكە! جوعارى شىق،– دەپ قارسى الدىندا تۇرعان كونەتوز ديۆاندى نۇسقادى. مەن اۋەلى ول كىسىنىڭ قولىن الىپ، كورسەتكەن ورىنعا جايعاستىم.
– جاعدايىڭىز قالاي اعا؟ دەنساۋلىعىڭىز جاقسى ما؟ ءۇي سۋىق قوي،– دەدىم.
– جىلداعى كەبىمىز وسى. ابدەن ۇيرەنگەنبىز. جىلۋدى ۇنەمدەي مە، بىلمەيمىن. قالاي ناۋرىز ايى كەلەدى، ۇيدەگى جىلۋ ازايا باستايدى. ءساۋىردىڭ ورتاسىنا شەيىن جىلۋدى توقتاتپاۋ كەرەك قوي. جوق، بۇلار ناۋرىزدان كەمىتە باستايدى. كوكتەم شىقتى، بولدى دەيتىن شىعار. ونىڭ ۇستىنە جاڭا عانا تەرەزەنى اشىپ، ءۇيدىڭ اۋاسىن تازارتىپ ەدىم. وزىڭدە نە جاڭالىق بار؟– دەپ ول جامىلىپ وتىرعان ودەيالىن قىمتانا ءتۇستى.
– ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتىڭ جەتى تومدىق جيناعىن شىعارساق دەپ جاتىرمىز. مينيسترلىكتەن تاپسىرما كەلدى. ۇلكەن جاڭالىق وسى.– عالىمنىڭ جۇزىنە قاراپ، نە دەر ەكەن دەپ وتىرمىن. العاشقى رەاكتسياسى قالاي بولار ەكەن؟ ول جۇمىس ىستەپ وتىرعان كومپيۋتەرىن اسىقپاي تەرەزەگە قاراي بۇرىپ قويدى. تاڭدانعانداي بولىپ باسىن شايقادى.
– ودان جەتى توم شىعار ما ەكەن؟– دەدى ويلانعان قالىپتا،– ءبارىن ءبىر جىلدا شىعارامىز دەي مە؟
– بيىل كۇزدە 95 جاسقا تولادى ەكەن. سوعان دەيىن شىعارىپ ءبىتىرۋ كەرەك دەپ جاتىر.
– اپىراي-ءا! سوندا بەس-التى ايدا شىعارىپ بىتە مە؟ مەنەن باسقانىڭ جولى بولعىش-اق. مىنا سەگىز تومىم شىققانشا قانشا ۋاقىت كەتتى؟
– ون ءۇش جىل بولدى.
– قالعان سەگىز تومىما تاعى ون ءۇش جىل كەتسە قانشا بولادى؟
– جيىرما التى جىل.
– مينيسترلىك شىن نيەتىمەن كىرىسسە ءبىر-ەكى-اق جىلدا ەڭسەرىپ تاستاۋعا بولادى ەكەن عوي.– دەپ، ول جانارىن تومەن سالىپ ويلانىپ قالدى. مەن شاكەڭنىڭ مۇڭىن جاقسى تۇسىنەمىن. «ءابدىجامىلدىڭ كوپ تومدىعى كۇزگە دەيىن شىعادى» دەگەن ءسوز ونىڭ ءىشىن ۋداي اشىتىپ بارا جاتىر. اشىتپاي قايتسىن؟ تالاي جىل رەسپۋبليكانىڭ باسپا سالاسىن باسقارعان ادامنىڭ وزەگىن ورتەپ، جىلىنا ءبىر، كەيدە ەكى جىلدا ءبىر جالعىز تومنان شىعارىپ وتىرسا. مىنە، ون ءۇش جىلدا سەگىزىنشى تومعا ارەڭ جەتتىك. ءالى سەگىز تومى كەزەك كۇتىپ تۇر. جاسى بولسا توقساننان اسىپ بارادى. ادام دەگەن شايتان ەمەس قوي. ءبىر كۇنى قاپەلىمدە جانتايا كەتسە، ءومىر بويى كوز مايىن تاۋىسقان ەڭبەگى ادىرا قالادى-اۋ. ول سونى ۋايىمدايدى. كوزى تىرىسىندە ون التى تومنان تۇراتىن ەڭبەكتەرىنىڭ قاتتالىپ، باسىلىپ، كىتاپ سورەسىندە تۇگەل تۇرعانىن كورگىسى كەلەدى. ونىڭ قازىرگى ەڭ ۇلكەن ارمانى دا سول.
– ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بار. جانتالاسىپ جاتقاندارى سودان.– دەدىم ونىڭ ويىن ءبولىپ.
– مەن باستىقتاردى جاعالاعان ادام ەمەسپىن.– دەدى ول ەڭسەسىن كوتەرىپ،– كىتاپتارىم شىقپاي كەتسە دە وندايعا بارمايمىن. مەنىڭ ويلانىپ وتىرعانىم، مىنا ابەڭنىڭ بار جازعانىن جيناساڭ التى تومنان اسپايدى. جەتىنشى تومدى قايدان الاسىڭدار؟
– شامامەن جوبالاپ قويدىم. «كۋرليانديا» – ءبىر توم، «قان مەن تەر» – ءۇش توم، «سوڭعى پارىز» – ەكى توم. التاۋ بولدى ما؟ جەتىنشى تومدى پۋبليتسيستيكالىق ماقالالارىنان قۇراستىرامىن. الەمگە تانىمال اقىن-جازۋشىلار تۋرالى تولعاۋلارى دا بار ەكەن. سونىمەن تولىق جەتى توم جاساۋعا بولادى.
– ءيا، سولاي بولسا شىعادى. وزىمەن كەلىستىڭدەر مە؟
– بار گاپ سوندا بولىپ تۇر، اعا. ماعان دەيىن ءتورت باسپانىڭ ديرەكتورىن قۋىپ شىعىپتى. مىنەزى قيىن دەيدى عوي. بىرنەشە كۇن بۇرىن تەلەفونمەن سويلەستىم. نۇر-سۇلتاندا اۋرۋحانادا جاتىرمىن دەدى. ەندى ءتورت-بەس كۇندە كەلىپ قالار. ءسىزدى قاتتى سىيلايدى دەپ ەستىدىم. ول كىسى تۋرالى ءبىراز اڭگىمەلەپ بەرسەڭىز. مىنەزى، بولمىسى قانداي ادام؟
– قايدام؟ ول ماعان ەشقاشان ارتىق مىنەز كورسەتكەن ەمەس. مەن ونى پاتريارح دەيمىن. قازاق كوركەم پروزاسىنىڭ پاتريارحى. ناعىز تالانتتى سۋرەتكەر. ۇلكەن سۋرەتكەر تاعدىرلى كەلەدى. ونىڭ ءومىر جولى دا قىزىق،– دەپ كەلدى دە داۋىستاپ گۇلناردى شاقىردى. – ماعان ءبىر كەسە ىستىق ءشاي بەرشى قىزىم. بويىمدى جىلىتايىن. تاماعىم دا كەۋىپ كەتتى.
– ايتا بەرىڭىزشى، اعا،– دەدىم ونىڭ اڭگىمەسىنە ىنتىعىپ.
– ول توقسان جاسقا تولعاندا مەن ءبىر قىزىق ماقالا جازعانمىن. وزىنە قاتتى ۇنادى. «ون ەكى بەت رومان» دەپ اتالادى،– دەپ كومپيۋتەردى الدىنا جاقىن قويىپ، تىنتۋىرمەن ىزدەي باستادى.– وسى جەرگە ساقتاپ قويعان ەدىم. قايدا كەتتى ەكەن؟ قازىر...– ءبىراز شۇقشيىپ وتىردى دا: – مىنە، تاپتىم. تولىق نۇسقاسى تۇر ەكەن،– دەدى بالاشا قۋانىپ.
– ون ەكى بەت رومان بولۋشى ما ەدى؟– دەدىم مەن تاڭدانا كۇلىپ.
– بولعاندا قانداي! ماسەلە سوندا عوي. مەن ءشاي ءىشىپ الايىن. سەن مەنىڭ ورنىما وتىرىپ، وقىپ شىقشى. قىسقا عانا ماقالا.– دەپ شاكەڭ ماعان ورىنىن بوساتتى. ءوزى گۇلناردى كۇتپەي اس بولمەگە كەتتى. مەن شولدەپ كەلىپ سۋ ىشكەن ادامداي اسقان قىزىعۋشىلىقپەن وقي باستادىم.
- "ون ەكى بەت رومان"
«اسكەردەن بوساعان بويىندا جاعاسى مەن جەڭى قىرقىلعان ەسكى سۇر شينەلدىڭ پوگونىن جۇلىپ تاستاعان جاس جىگىت الماتى ۆوكزالىندا ەكى كۇن قاتارىنان قالعىپ-شۇلعىپ وتىرىپ تۇنەپ شىققان-دى. بۇگىن ءۇشىنشى كۇن. شالا ۇيقى. قاباعىندا شارشاعان ادامنىڭ رەڭى بار. سىرتقا شىعىپ تاۋ اڭعارىنان سوققان سالقىن اۋانى بالىقشا قارماپ ءبىر-ەكى جۇتقاسىن مەڭ-زەڭ باسى ازداپ سەرگىگەندەي بولدى. قالا ورتالىعىنا قاراي تاڭمەن تالاسا ومىراۋلاپ جەدەل باسىپ كەلەدى.
قاراشا ايىنىڭ كەزى عوي. الماتىنىڭ كوككە ورلەگەن بايتەرەكتەرى بوزقىراۋلانىپ تۇكسيىپ تۇر. اندا-ساندا جۇك ماشيناسى وتەدى. كوشەدە ۇلكەن ۇيلەر از. كوپشىلىگى جاپىرايعان باكەنە ۇيلەر.
جاس جىگىت وتكەن ەكى كۇن سياقتى بۇگىن دە كوشەدە كەزدەسكەن كىسىلەردەن ءسابيت مۇقانوۆ، مۇحتار اۋەزوۆ، عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ قايدا تۇراتىنىن سۇرايدى. بۇل توقتاتقان كىسىلەردىڭ ءبارى دە تاڭدانعانىن جاسىرا الماي، سۇر شينەلدى جاس جىگىتتىڭ بەتىنە اڭىرايىپ قاراپ قالادى دا، باستارىن شايقاپ: «جوق، بىلمەيمىز» دەيدى.
كەيبىرەۋ «جوق» دەپ شولاق قايىرىپ ءجۇرىپ كەتەدى. سۇيتكەنشە كۇن تاس توبەگە كەلدى. جاس جىگىت شارشادى. بۇگىندىكتە ءالى ءنار تاتقان دا جوق. ترامۆاي ءجۇرىپ جاتقان كوشەنىڭ بويىنداعى ءبىر تەرەككە سۇيەنىپ تۇرعان-دى. قاسىنان وتە بەرگەن ءبىر كوزىلدىرىكتى كىسىدەن:
– اعاي، ءسابيت مۇقانوۆتىڭ، مۇحتار اۋەزوۆتىڭ، عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ قايدا تۇراتىنىن... – دەي بەرىپتى. الگى كىسى: «الماتى ۇلكەن قالا. ولاردى بۇلاي ىزدەپ تابا المايسىن. مەن كوكبازارعا بارا جاتىرمىن. ءجۇر. جازۋشىلار وداعى دەگەن ۇيىم بار. ولاردى سونان تاباسىڭ، – دەپتى...»
ماقالا وسىلاي باستالادى. ەكى كۇن بويى ۆوكزالدا قونىپ، ءنار تاتپاي (قالتاسىندا كوك تيىن جوق قوي), كوشە كەزىپ، كورىنگەننەن ءسابيت، عابيت، مۇحتارلاردىڭ ءۇيىن سۇراپ جۇرگەن سۇر شينەلدى جىگىت – سۆەردلوۆسكىدەگى اسكەري بولىمنەن ون ءۇش كۇن بۇرىن عانا بوساعان جيىرما ەكى جاستاعى ءابدىجامىل ەكەنىن ىشتەرىڭىز سەزىپ وتىرعان بولار.
ءوزىنىڭ بالالىق شاعى وتكەن شالقارعا ات باسىن بۇرماي، سوناۋ ارقادا جاتقان ءسىبىر تەمىر جولىمەن پەتروپاۆل، نوۆوسيبيرسك، سەمەي، تالدىقورعان ارقىلى الماتىعا تارتقان. سول كەزدەگى سىرقىلداق شابان پوەزبەن كۇن ءجۇرىپ، ءتۇن ءجۇرىپ، اقىرى الماتىدان ءبىر-اق شىققان. ارمانى – جازۋشى بولۋ. سۇر شينەلدىڭ قويىن قالتاسىندا مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ ون ەكى بەتتىك داپتەرى بار. ەڭ اياۋلى زاتى دا سول داپتەر. داپتەردىڭ بەتتەرى تۇگەلدەي ادام ءتۇسىنۋى قيىن جازۋمەن شيمايلانعان. جاس ءابدىجامىلدى ارمان قاناتىنا مىنگىزىپ، الماتىعا جەتەلەپ كەلگەن دە وسى شيماي. ونىڭ ويىنشا، ول – رومان. ماقالانى ارى قاراي وقيىق.
«مىنە، ءۇش كۇن سالپاقتاپ ىزدەپ ازەر تاپقان قازاقستان جازۋشىلار وداعى ورنالاسقان ءۇيدىڭ الدىندا تۇر. قولىندا تاياعى بار اياعىن سىلتىپ باسقان كەۋدەسى كورىكتەي ءىرى قارا كىسى كەلدى. بۇل وقۋ قۇرالىنان تالاي كورگەن ءجۇزى تانىس – ءابدىلدا تاجىباەۆ. تاياعىن سۇيەنۋ ءۇشىن ەمەس، الدەبىرەۋدى قورقىتۋ ءۇشىن ۇستاعانداي سەرمەپ تاستايدى ەكەن. كوپ ۇزاماي ءالجاپپار ابىشەۆ كەلدى. بۇنى دا وقۋلىقتان كورگەن. تانىدى. بىراق باتىلى جەتىپ بارا المادى. الگى ەكەۋىنەن كەيىن كەلگەن ءماريام حاكىمجانوۆانى دا تانىدى. سول ەكى ارادا ءۇيدىڭ الدىنا جەڭىل ماشينا كەلىپ توقتادى. بۇندا وتىرعان كىسىنى تانىماۋ مۇمكىن ەمەس. جۇگىرىپ بارىپ امانداسۋدىڭ ورنىنا، الگى توزىعى جەتكەن سۇر شينەلدى جاس جىگىت جالت بەرىپ كوريدوردىڭ بۇرىشىنا تىعىلىپ تۇرا قالدى. ءسابيت مۇقانوۆ كابينەتىنە كىرىپ كەتتى. سابەڭە بىرەۋ كىرىپ، بىرەۋ شىعىپ جاتىر. انە، ءالجاپپار ابىشەۆ تە شىقتى. سۇر شينەلدى جىگىت ءوزىن سالعىن جەردەن ارباپ العان اق سىرلى بيىك ەسىككە وزدىگىنەن اياق باسىپ باراتىن ءتۇرى جوق، ءوزى تىعىلىپ العان جەردەن تاپجىلاتىن ەمەس. ءبىر كەزدە ەسىك اشىلىپ، ار جاعىنان سابەڭ موينىن سوزىپ، كەلەسى ءبىر ەسىككە قاراي بەردى دە، كوزى بۇعان ءتۇستى.
– ءاي، بالا، سەن كىمگە كەلىپ تۇرسىن؟
– ءسىز... ءسىزدى ىزدەپ كەلىپ ەدىم...
– ە، كىر وندا. كەل! كەل!– دەپ الدىنان ەسىك اشتى.
جاس جىگىت نەشە كۇننەن بەرى جول ۇستىندە كەلە جاتىپ، وسى كىسىنىڭ الدىنا بارعاندا فاميلياسىن وزگەرتىپ ايتپاق بولىپ ابدەن ويلاستىرىپ العان-دى.
– اسكەردەن بوسانىپ شىققانىڭ كورىنىپ تۇر. اتى-ءجونىڭ قالاي؟
– فاميليام كاريموۆ. اتىم ءابدىجاميل.
– جازعان بىردەڭەڭ بار ما؟
– بار.
– مەن ءبىر باياندامانىڭ ۇستىندە وتىر ەدىم. ءدال كازىر قولىم تيمەيدى. عابيدەن مۇستافين دەگەن جازۋشىنى بىلەتىن شىعارسىڭ. «ءومىر نە ءولىم»، سوسىن «شىعاناق بەرسەەۆ» دەگەن رومانداردىڭ اۆتورى. «ادەبيەت مايدانى» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى. پرەزيديۋم مۇشەسى. سەنى سوعان جىبەرەم.
سۇيدەدى دە، الدىندا جاتقان قاعازعا ايداقتاتىپ جازا باستادى.
«عابيدەن!
مىنا ءابدىجاميل كارىموۆتىڭ شىعارماسىمەن تانىس. ەرتەڭ ساعات ۇشتە ماعان كەلىپ، پىكىرىڭدى ايتۋىڭدى وتىنەم.
سالەممەن، ءسابيت».
جاس جىگىت سىرتقا شىقتى. جاڭا عابيدەننىڭ قايدا تۇراتىنىن سۇراۋدى ۇمىتىپ كەتىپتى. قايتا كىرىپ سۇراۋعا باتىلى بارماي تۇرعاندا بۇيىردەگى ءبىر ەسىكتەن ءماريام حاكىمجانوۆا شىقتى. يناباتتى، ءجۇزى جىلى كىسى ەكەن. اتاقتى اقىننان گورى اۋىلداعى ءوزى بىلەتىن راقىمدى ايەلدەرگە كوبىرەك ۇقسادى.
– عابيدەن اعانىڭ ءۇيىن بىلەسىز بە؟
– شىراعىم، مەن دە سول جاقتا تۇرام. ءجۇر. عابيدەننىڭ ءۇيىن كورسەتەم.
عابيدەن مۇستافين ول كەزدە قازىرگى تولەباەۆ كوشەسى مەن گوگول كوشەسىنىڭ قيىلىسىنداعى «دينامو» ماگازينىنىڭ اۋلاسىندا تۇرادى ەكەن.
عابەڭ:
– تاماقتان سوڭ مىزعىپ الاتىن ادەتىم بار ەدى. بىرەر ساعاتتان سوڭ كەلە عوي،– دەدى».
عابيدەن اقساقال دا قىزىق ادام ەكەن. ءۇش كۇننەن بەرى ۇيقى كورمەي، ءنار تاتپاي، شارشاپ شالدىعىپ كەلگەن جىگىتكە ۇيىنەن ءدام ۇسىنباپتى. ۇيگە كىر دەپ تە ايتپاپتى. سوعان قاراعاندا قازاقشىلىعى شامالى بولعان-اۋ. «بىرەر ساعاتتان سوڭ كەلە عوي» دەپ شىعارىپ سالىپتى. بۇل بولسا الىسقا ۇزاماي، سول ماڭداعى ترامۆاي جۇرەتىن كوشەنىڭ بويىنداعى ءۇش-ءتورت ءۇيدىڭ ەسىگىن قاعىپ، ءبىر ساعات تىنىعۋعا سۇرانادى. ءبارى دە تۇك دەمەستەن باسىن شايقاپ، ەسىگىن تارس جاۋىپ الادى. تەك كەلەسى ۇيدەن شىققان ورتا جاستاعى ءبىر ايەل بۇعان مۇڭلى جۇزبەن ءبىراز قاراپ تۇرىپتى دا، ىشكە كىرگىزىپتى. بۇل ءبىر ساعاتتان كەيىن ويات دەپتى دە، باسى جاستىققا تيگەن بويدا ۇيىقتاپتى...
«ويانعان بويدا مۇزداي سۋمەن بەتى-قولىن جۋىپ عابيدەنگە بارىپتى.
عابەڭ ۇستىندە كۇپى. باسىندا تاقيا. شاي ءىشىپ وتىر ەكەن.
– ال، كانى وقى.
بۇلاردىڭ قاسىنا عابەڭنىڭ ايەلى انا جاقتان ورىندىق اكەلىپ وتىردى. ءتايىرى. ون ەكى بەت دەگەن نە. ىلەزدە سۋدىراتىپ وقىپ شىعىپتى.
– بۇل نە؟ اڭگىمە مە؟ – دەپتى عابيدەن.
– جوق. رومان.– دەپتى بۇل.
– رومان – ۇلكەن دۇنيە. ون ەكى بەتكە نە ايتۋعا بولادى؟ – دەپتى عابيدەن.
ءابدىجاميل قيپالاقتاپ قىسىلىپ وتىرىپ: «اعاي، رومان وسىلاي جازىلا ما؟» – دەپتى. عابيدەن:
– ءيا، شىراعىم، ءبارىمىز دە وسىلاي جازامىز. ەرتەڭ ساعات ۇشتە ءسابيت مۇقانوۆتا بولۋىمىز كەرەك. – دەدى دە، ون ەكى بەت جونىندە تۇك ايتپادى».
جاس ءابدىجامىلدىڭ سول كۇنگى كوڭىل كۇيىن ادامنىڭ باسىنا بەرمەسىن. قارىنى اش. كوڭىلى الاڭداۋلى. قوناتىن جەر جوق. جاياۋ-جالپى تاعى دا ۆوكزالعا قاراي اياڭدايدى. بارىنەن بۇرىن ونى عابيدەن اقساقالدىڭ ءىس-ارەكەتى قينايدى. «روماندى» وقىپ بولعان سوڭ نە جاقسى، نە جامان دەمەدى. ەشقانداي پىكىر ايتپادى. «ول ەرتەڭ ءسابيتتىڭ الدىندا نە ايتار ەكەن؟» دەگەن جەزتىرناق وي ميىنىڭ قۋىسىنا كىرىپ الىپ، سوياۋداي تىرناقتارىمەن ساناسىن تىلگىلەپ جاتقانداي بولادى. ءتۇنى بويى ۋايىمداپ شىعادى.
«سول كۇننىڭ ەرتەڭى... ۋادەلى ۋاقىتتا بۇلار سابيتتە بولىپتى.
ارينە، جاس جىگىت عابيدەن نە دەر ەكەن دەپ زارەسى ۇشىپ، جانى قىل ۇشىندا تۇرعانى اقيقات. مۋستافين اسىعاتىن ەمەس. ءبىراز وتىرىپ بارىپ، اياق استىنان:
– بالانىڭ قولىنان جازۋ كەلەدى. ون ەكى بەتتە «تاپالتاق مۇرتتى كاپيتانداي» تىم جاقسى وبراز بار، – دەيدى.
بۇل مۇلدە كۇتپەگەن توسىن قۋانىش ەدى. جاڭا عانا اتاقتى ەكى جازۋشىنىڭ الدىندا ءوزىن قالاي ۇستاۋدى دا بىلمەي، ءبىر قىزارىپ، ءبىر بوزارىپ وتىرعان كەشەگى سۇر شينەلدى سولدات، دۇنيەنىڭ ءبارىن تارس ۇمىتىپ، ورنىنان قالاي اتىپ تۇرعانىن ءوزى دە بىلمەي قالسا كەرەك.
– اعا... اعايلار... كەشىرىڭىزدەر؟ مە... مەنىڭ فاميليام كاريموۆ ەمەس ەدى. – دەيدى.
عابەڭ باياعى سابىرلى قالپىنان وزگەرمەپتى. ىڭىرانىپ ءبىر ىرعالىپ قويىپتى. ال، سابەڭ، ءوزىنىڭ ادەتتەگى اق جارقىن اشىق مىنەزىنە باعىپ:
– قوي، ءاي؟ سوندا شىن فاميلياڭ قالاي؟ – دەپ سۇرايدى.
– نۇرپەيىسوۆ... سىزدەرگە جازعانىم ۇناماعان جاعدايدا كۇلكىگە قالماي، ينستيتۋتقا وقۋعا ءتۇسىپ كەتپەك ويىم بولعان-دى...
– ە، ونىڭ نەسى ۇيات؟! جازۋشى بولام دەپ تالپىنىپ، بولا الماي قالۋدا تۇرعان ۇيات جوق قوي. ال، كانە نۇرپەيىسوۆ جولداس-س... ەندىگى ويىڭ قالاي؟ قايدا باراسىڭ؟ اكە، شەشەڭ بار ما؟
– شەشەم جاس كەزىمدە قايتىس بولعان. ال اكەم 44 جىلى باتىس ۋكرايناداعى سوعىستا قازا تاپتى. اكەممەن بىرگە تۋعان ەكى اعام ءناجىم مەن قالي اعام جانە نەمەرە ءۇش اعام ستالينگرادتاعى قىرعىن سوعىستا قازا تاپتى. ماڭعىستاۋمەن ىرگەلەس جاتقان الىستاعى بالىقشىلار كولحوزىندا نۇرپەيىس اعامنىڭ ءىنىسى بالىقشى شوقىمان اعام بار. جەر قازبادا تۇرادى. ەكىنشى انام جانبوپە شوقىمان اعامنىڭ قولىندا.
ءسابيت مۇقانوۆ ءۇنسىز ءبىراز ويلانىپ قالادى. جۇمىس اياعىندا ەكەۋى سىرتقا شىعىپتى. ەسىك الدىندا تۇرعان ماشيناعا وتىرىپتى دا سۇر شينەلدى جالاڭباس جاسقا بۇرىلىپ:
– وتىر. اپارىپ تاستايىن. قاي قوناق ۇيدە تۇراسىڭ؟ – دەپتى.
– مەن... ەكىنشى ۆوكزالدا تۇرام، – دەپتى بۇل.
– وندا قوناق ءۇي جوق ەدى عوي؟
– زال وجيدانيادا تۇرام.
– وندا ۇيگە كەتتىك، – دەپتى سابەڭ شوپىرعا.
ماشينا سوناۋ زاماندا گەنەرال كولپاكوۆسكي تۇرعان كوركەم كوك ءۇيدىڭ قاراما-قارسى بەتىندەگى جەكە ءۇيدىڭ الدىنا توقتاپتى. ماريام جەڭگەي ستولعا شاي جاسايدى. ءاپ ساتتە سارى باۋىرساق، ءبىر تاباق ەت كەلەدى. قۇستىڭ ۇياسىنداي جىپ-جىلى ۇيدە ەت جەپ، باۋىرساقپەن شاي ىشكەننەن كەيىن ۇيقى قىسادى. سانىن شىمشىپ، كوزىن تۇينەگەن ۇيقىسى بار بولعىردى تىستەنىپ تەجەپ باقتى. ەندى كوپ ۇزاماي جاتار كەزدە قاراڭعىدا ۇشقان كوبەلەكتەي قاڭعالاقتاپ جەر تۇبىندەگى ۆوكزالعا بارام دەپ وتىرعان. قايران سابەڭ، ءسابيت مۇقانوۆ... توسەك سالار كەزدە:
– ماكە، مىنا پاقىر بالا الماتى ۆوكزالىندا جاتادى ەكەن. ءبىزدىڭ ۇيدە قونىپ شىقسىن، – دەمەسى بار ما.
ماريام جەڭگەي ديۆانعا توسەك سالدى. ءوڭى تۇگىل تۇسىنە كىرمەگەن – استى دا اپپاق، ۇستىندەگى جامىلعى دا اپپاق. ۇيقى تاستاي. قاتىپ قاپتى. سابەڭ سول كۇننەن باستاپ ءدال ءبىر جەردەن جەتى قويان تاپقان جولى بولعىش اڭشىداي مۇنى قامقورلىعىنا الىپ:
– سەن بالالىق ىستەمە، ءۇيدىڭ ءادرىسى – ارتيلەريسكي 35. ءۇيدىڭ تەلەفونى 42-15. سەنى ءاربىر بەس ايدا شاقىرىپ الام. سول كەزدە نە تەلەفونمەن زۆونيت ەت، نە تەلەگرامما بەر. وكسىكباي شوپىر كۇتىپ الادى.– دەپتى. سوناۋ ءبىر زاماندا ءدال وسىنداي اكەنىڭ تۋعان بالاسىنا عانا ىستەيتىن قامقورلىعىن كەشەگى ون ەكى بەتتىك روماننىڭ اۆتورى باستان كەشىپ ەدى.
ول كەزدە ادەبيەت تە باسقا ەدى. ادەبيەت پەن ونەردى باسقاراتىن انا جاقتاعى ۇلكەن باسشىلار دا مۇلدە باسقاشا ەدى. ۇلكەن جازۋشىلار ءتىپتى دە باسقالاۋ ەدى-اۋ! ۇلكەنىمىز دە، كىشىمىز دە كازىر قۇددى قىردا جورىتقان اڭداي اركىم ءوز باسىنىڭ قامىن جەپ، بەت-بەتىنە كەتتى عوي».
– وقىپ شىقتىڭ با؟– دەدى شەريازدان اعا اس بولمەدەن ورالعان بەتتە.
– وقىدىم، اعا.
– قالاي ەكەن؟
– عاجاپ ماقالا! ول كىسىگە ءسابيت مۇقانوۆ كوپ قامقورلىق جاساعان ەكەن عوي. ەكەۋىنىڭ قارىم-قاتىناسى كەيىن قالاي بولدى؟
– ابەكەڭ نەگىزى وتە «ۆەزۋچي»، جولى بولعىش ادام. الماتىعا اداسقانداي بولىپ كەلىپ، قولداۋشىنىڭ ەڭ مىقتىسىن تاپقانىن ايتسايشى. ءسابيت مۇقانوۆتىڭ قولىندا كوپ قۇزىرەت بار ەدى. ول نۇرپەيىسوۆكە تۋعان بالاسىنداي كومەكتەستى. كازگۋ-عا وقۋعا ءتۇسىردى. «كۋرليانديا» رومانى ءۇشىن جامبىل اتىنداعى سىيلىقتى الىپ بەردى. نەگىزى ول كوپ سىنعا ۇشىراعان رومان ەدى. ءسويتىپ، سابەڭنىڭ ارقاسىندا بەس-التى جىل بۇرىن عانا ەشكىمگە بەلگىسىز، ۆوكزال باسىندا قونىپ، جازۋشىلار وداعىن تابا الماي جۇرگەن سۇر شينەلدى سولدات «لاۋرەات جازۋشى» اتاندى.
– ون ەكى بەتتىك رومانى ءۇشىن بە؟– دەدىم تاڭدانىپ.
– ءيا، ول روماننىڭ اتى «كۋرليانديا» بولاتىن. سابەڭنىڭ ايتۋىمەن كەڭەيتىپ، كولەمدى رومان ەتىپ جازدى. 1950 جىلى كىتاپ بولىپ شىقتى. سەگىز جىلدان كەيىن ونى «كۇتكەن كۇن» دەگەن اتپەن قايتا باستىردى.
– مەن تانىمال جۋرناليست ومىرزاق اقجىگىتتىڭ بىلتىرعى جىلى ابەڭنەن العان سۇحباتىن وقىدىم. سول سۇحباتتا جۋرناليست جازۋشىعا: «سوعىس تاقىرىبىنا «كۋرليانديا» («كۇتكەن كۇن») رومانىنان كەيىن قايتىپ ورالماۋىڭىزدىڭ سەبەبى نەدە؟ قايتا قاراپ شىققىڭىز كەلمەي مە؟» دەگەن سۇراق قويىپتى. ابەڭ بولسا: «ونىڭ سەبەبى، مەن دۇرىس سوعىسقانىم جوق، انە، سونداي. جاعداي سولاي بولدى. شىن سوعىستىڭ ماڭايىندا ءجۇردىم. قاندى قاساپقا، دوداعا كىرمەيىن دەمەدىم، رەتى كەلمەدى. ول ءوزى شامالاپ جازىلعان، بىلىكتىلىكپەن جازىلماعان رومان. ال، جالپى سوعىس جايلى جازىلعان دۇنيە كوپ بولعانىمەن، جاقسىسى از. مىسالى، مەن ۆاسيلي بىكوۆتىڭ جازعانىنا سەنەمىن. ول شىلقىماي سوعىستىڭ ىشىندە بولعان ادام. مەندە ونداي ماتەريال بولعان جوق. سوندىقتان، كىتابىمدى قايتا قارامايمىن...» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. «شامالاپ جازىلعان، بىلىكتىلىكپەن جازىلماعان» رومان ەكەنىن ءوزى دە مويىنداپتى عوي. مەنىڭشە ول كىسىنىڭ ناعىز جازۋشىلىق قابىلەتى ماسكەۋدەن كەيىن اشىلعان سياقتى. قالاي دەيسىز؟
– ءسوزىڭنىڭ جانى بار،– دەدى شەريازدان اعا،– ابەكەڭنىڭ ماسكەۋدەگى ماكسيم گوركي اتىنداعى ادەبيەت ينستيتۋتىندا وقۋىنا دا مۇقانوۆ كومەكتەسكەن. جامبىل سىيلىعىن بەكەر اپەرمەگەن ەكەن. مىقتى ەسەپ بولعان. ادەبيەت ينستيتۋتىنا باراردا «لاۋرەات جازۋشى» دەپ ۇسىنىس بەرگەن. 1954-1956 جىلدار ارالىعىندا سول ينستيتۋتتا وتكەن ىزدەنىسكە تولى ۋاقىت ونى قاتتى ءوسىردى. ءدال سول كەزدى جازۋشى ومىرىندەگى بەتبۇرىس كەزەڭى دەپ اتاۋعا بولادى. ەلگە كەلىسىمەن «قان مەن تەردىڭ» العاشقى كىتابىنا كىرىستى.
ماسكەۋدە ول ناعىز تالانتتاردىڭ ورتاسىنا ءتۇستى. وزىمەن زامانداس، جاسى قۇرالپىلاس كوپتەگەن شىعارماشىل دوستار تاپتى. راسۋل عامزاتوۆ، داۆيد كۋگۋلتينوۆ، مۇستاي كارىم، قايسىن قۇليەۆ، بوريس پانكين، نيكولاي اناستاسەۆ سياقتى ادەبيەتتەگى ءىرى تۇلعالار ونىڭ اينىماس دوستارى بولدى. ولارمەن تۋىستاي ارالاستى. سابەڭنىڭ جاقسىلىعىن بۇل ادالدىعىمەن قايتاردى. ونىڭ وزىنە دە، ارۋاعىنا دا ادال بولدى.
(جالعاسى بار)
تەمىرعالي كوپباي
Abai.kz
