2026 جىلعى 3 اقپاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ يسلامابادقا مەملەكەتتىك ساپارمەن باردى. بۇل ساپار قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدادا وڭتۇستىك باعىتقا بەلسەندى بەت بۇرا باستاعانىن كورسەتتى.

الەمدىك لوگيستيكالىق باعىتتار وزگەرىپ جاتقان كەزەڭدە پاكىستان استانا ءۇشىن جاي عانا سەرىكتەس ەمەس، ءۇندى مۇحيتىنا شىعاتىن ستراتەگيالىق قاقپاعا اينالىپ وتىر. كاراچي مەن گۆادار پورتتارىمەن بايلانىس تەڭىزگە تىكەلەي شىعۋى جوق قازاقستان ءۇشىن گەوگرافيالىق شەكتەۋدى ارتىقشىلىققا اينالدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەلىسسوزدەردىڭ باستى ماقساتى - ىنتىماقتاستىقتى ناقتى كەلىسىمدەرمەن بەكىتىپ، ترانزيتپەن قاتار 250 ميلليوننان استام حالقى بار وڭتۇستىك ازيا نارىعىنا تىكەلەي جول اشۋ.

سوڭعى جيىرما بەس جىلدا ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىس بىرتىندەپ دامىدى. 2000-جىلداردىڭ باسىندا ساۋدا كولەمى جىلىنا 25–30 ميلليون دوللار شاماسىندا بولسا، 2016 جىلدان كەيىن ارىپتەستىك جۇيەلى سيپات الدى. 2023 جىلى تاۋار اينالىمى 138 ميلليون دوللارعا جەتتى، ال 2024–2025 جىلدارى ءوسىم قارقىنى ايقىن ۇدەي ءتۇستى: 2025 جىلدىڭ العاشقى ون ءبىر ايىندا ساۋدا كولەمى ەكى ەسەدەن استام ارتتى، قازاقستان ەكسپورتى بىرنەشە ەسە كوبەيدى.

ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالارى ءوزارا تولىقتىرۋشى سيپاتقا يە. قازاقستان پاكىستانعا استىق پەن مەتالل ەكسپورتتاسا، پاكىستاننان توقىما، ءدارى-دارمەك جانە ازىق-تۇلىك كەلەدى. كۇرىش پەن ماۋسىمدىق كوكونىستەر ىشكى نارىقتاعى باعا تۇراقتىلىعىن ۇستاپ تۇرۋعا ىقپال ەتەدى. كەلىسسوزدەر ساۋدانى كەڭەيتىپ، ونى تۇراقتى ارناعا باعىتتاۋدى كوزدەيدى. ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ەكىجاقتى ساۋدا كولەمىن 1 ملرد اقش دوللارىنا دەيىن جەتكىزۋ الەۋەتى بار.

اگروونەركاسىپتىك ىنتىماقتاستىق بۇل ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ەڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. قازاقستان پاكىستاندى استىق ونىمدەرىن وتكىزۋدىڭ سىيىمدى نارىعى ءارى افريكا مەن تاياۋ شىعىسقا شىعاتىن ترانزيتتىك حاب رەتىندە قاراستىرادى. پاكىستان پورتتارىندا لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جانە بىرلەسكەن وڭدەۋ قۋاتتارىن قۇرۋ سەرىكتەستىككە ۇزاق مەرزىمدى سيپات بەرەدى. بۇل ءوزارا ءىس-قيمىل ازىق-تۇلىك تۇراقتىلىعىن كۇشەيتەدى: قازاقستان استىق پەن مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى تۇراقتى جەتكىزسە، پاكىستان ماۋسىمدىق كوكونىس-جەمىس ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتەدى. قوسىمشا الەۋەت «حالال» ستاندارتتارىن بىرىزدەندىرۋمەن بايلانىستى، ال فيتوسانيتارلىق جانە ۆەتەرينارلىق كەلىسىمدەر ەكسپورتتاعى تەحنيكالىق كەدەرگىلەردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى ول كولىك جانە لوگيستيكا. كاراچي، كاسيم جانە گۆادار پورتتارىن پايدالانۋ تاياۋ شىعىس پەن افريكا نارىقتارىنا تىكەلەي شىعۋعا جول اشادى. اۋعانستان مەن يران ارقىلى وتەتىن باعىتتار دامىعان جاعدايدا جۇك جەتكىزۋ مەرزىمى 10–12 كۇنگە دەيىن قىسقارۋى مۇمكىن. «تۇركىمەنستان - گەرات - قانداعار - سپين-بۋلداك» تەمىرجول ءدالىزى دە بولاشاقتا ەۋرازياداعى جاڭا كولىك جەلىسىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالۋى ىقتيمال.

ساپار بارىسىندا ترانزيتتىك ساۋدا تۋرالى كەلىسىم مەن تەمىرجول جانە پورت ينفراقۇرىلىمىنا قاتىستى مەموراندۋمدار ازىرلەنەدى. ولاردىڭ ماقساتى - تاۋار وتكىزۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتىپ، بيزنەس شىعىندارىن ازايتۋ. سونىمەن قاتار لوگيستيكانى تسيفرلاندىرۋ، ەلەكتروندى جۇك قۇجاتتارىن ەنگىزۋ جانە تسيفرلىق دالىزدەر قۇرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلۋدا.

قورىتا ايتقاندا، پاكىستان باعىتى قازاقستان ءۇشىن تەك جاڭا نارىق ەمەس، وڭتۇستىك لوگيستيكالىق توراپقا اينالىپ كەلەدى. جوسپارلانعان كەلىسىمدەر ىسكە اسسا، بۇل ەلدىڭ ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتىپ، سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستارىن ەداۋىر نىعايتادى.

عالي دىنمۇحاممەد ءازىمبايۇلى،

قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى

Abai.kz