الماتىدا قازاق پروزاسىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى، بەلگىلى جازۋشى قۋاندىق تۇمەنباي جاڭا كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرىن وتكىزدى. «كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» اتتى جيناقتىڭ جارىققا شىعۋى – ۇلتتىق ادەبيەتتەگى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ ءبىرى بولدى. كىتاپتىڭ باسپاگەرى – اتامۇرا كورپوراتسياسى، ول بۇگىندە قازاق رۋحانياتىنا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان جەتەكشى باسپالاردىڭ قاتارىندا.

«كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» – ءومىردىڭ سان قىرىن كوركەم بەينەلەيتىن، ادام بولمىسىنا تەرەڭ ۇڭىلەتىن تۋىندى. جيناققا ەكى حيكايات پەن ون التى اڭگىمە ەنگەن. اۆتور شىعارمالارىندا قاراپايىم تىرشىلىكتىڭ وزىنەن فيلوسوفيالىق ءتۇيىن جاساپ، وقىرماندى ويلانۋعا جەتەلەيدى. اسىرەسە، ءومىردى «كوك كەپتەردىڭ كوزىمەن» بەينەلەۋ ءتاسىلى – كىتاپتىڭ كوركەمدىك ەرەكشەلىگىن ايقىندايدى. بۇل تۋىندى – قازاق ءتىلىنىڭ بايلىعىن، اۋىل ءومىرىنىڭ تىنىسىن، ادام تاعدىرىنىڭ كۇردەلىلىگىن شىنايى سۋرەتتەگەن قۇندى ەڭبەك.

سۋرەت: Abai.kz

راحىمعالي ابىرارۇلى:

– «اتامۇرا» كورپوراتسياسى تۋرالى ايتار بولساق، بۇل مەكەمە قازىر ۇلت رۋحانياتىنا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن ماقتانىشپەن ايتا الامىز. كەلەسى جىلى ءبىزدىڭ ۇجىمعا وتىز بەس جىل تولادى. وسى بارىستا ءبىز ءبىرشاما ەڭبەكتەر جاسادىق دەپ سانايمىن. وتكەن جىلى ءبىزدىڭ باسپا «ۇزدىك باسپا» اتاعىن الدى. بۇل دا ءبىر جەتىستىك. بۇگىن ءبىز وسىنداي جاقسى اي، جاقسى كۇندە بەلگىلى جازۋشى، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى، «ايبوز» ۇلتتىق سىيلىعىنىڭ يەگەرى، جيىرمادان استام كىتاپتىڭ اۆتورى قۋاندىق تۇمەنبايدىڭ «كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرىنە جينالدىق. مەنىڭ سىر وڭىرىنە بۇيرەگىم بۇرىپ تۇرادى. ول جاقتان قازاقتىڭ قايماعى بولعان تۇلعالار شىققان. سوندىقتان قۋاندىق اعامىزدى دا سولاردىڭ قاتارىندا كورەمىز. بۇل كىسى ەلىمىزگە بەلگىلى «لەنينشىل جاس»، «الماتى اقشامى»، «قازاق ادەبيەتى»، «جۇلدىز» سياقتى باسىلىمداردا جۇمىس ىستەدى. سول ساناتتا ءبىزدىڭ ارىپتەسىمىز دەپ سانايمىن.

اعامىز جازعان ءار شىعارما وقىرماننىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ كەلەدى. بۇگىنگى كىتاپتىڭ دا ءجونى بولەك. ەكى حيكايات پەن ون التى اڭگىمەدەن تۇرادى. وتكەن جىلى اعامىز جەتپىسكە تولدى. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان سىي رەتىندە وسى كىتاپتى سىزدەرگە ۇسىنىپ وتىرمىز.

سۋرەت: Abai.kz

قۋاندىق تۇمەنباي:

– جاڭا كىتابىم وسى كۇنگە سايكەس كەلىپ تۇر ەكەن. وعان دا شۇكىر. شىندىعىندا، وسى كىتابىم ەكى رەت مەملەكەتتىك باعدارلاماعا وتپەي قالدى. ءسويتىپ جۇرگەندە، راحىمعالي ءبىر كىتابىڭىزدى دايىنداساق دەدى. ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدە بۇرىن كىتاپ باسپاعا كەتەردە رەداكتور وقيتىن. ال بۇل جەردەگى ءبىر ەرەكشەلىك باسپا پرەزيدەنتىنىڭ ءوزى وقىدى. وقىپ شىعىپ، ءوزى ەسكەرتپەسىن ايتتى. ءبارى دۇرىس بولدى. كىتابىم اقىرى شىعىپ، سىزدەرمەن جۇزدەسىپ وتىر. بۇل باسپادان قازاقتىڭ ماڭداي الدى جازۋشىلارىنىڭ كىتاپتارى شىقتى. سودان كەيىن قانشاما كوركەم ادەبيەت، تانىمدىق كىتاپتار شىعىپ جاتىر. بۇل دا بولسا باسپانىڭ رۋحانياتقا، ۇلت مۇددەسىنە كوڭىل بولگەنى. مەن وسى كىتابىم ءۇشىن قاتتى قۋانىپ وتىرمىن.

سۋرەت: Abai.kz

كادىربەك سەگىزباي:

– قالاي ايتساق تا، «اتامۇرا» باسپاسى ءوزىمنىڭ توركىنىم سياقتى. العاش قۇرىلعاننان بەرى وسى باسپاعا بۇيرەگىمىز بۇرىلا بەرەدى. بۇل باسپا وسىعان دەيىن ادەبي، تانىمدىق كىتاپتار شىعارۋدا الدىنا جان سالماي كەلەدى. وقۋلىقتارى دا كەرەمەت شىعىپ جاتىر. بۇنىڭ ءبارى ۇجىمنىڭ ساپالى جۇمىس ىستەيتىنىن، ءبارىنىڭ رۋحانياتقا جاقىن ەكەنىن بىلدىرەدى. قازىر بۇل باسپا رۋحاني باي باسپا اتاندى. مەنىڭ بارلىق كىتاپتارىم «اتامۇرادان» شىقتى. ال قۋاندىق تۇمەنباي ۇلت ادەبيەتىنە ەڭبەك ەتكەن جازۋشى. ونىڭ شىعارمالارىن كوپ وقيتىن ادامنىڭ ءبىرىمىن. كەز كەلگەن شىعارماسىندا قازاقتىڭ باي ءتىلى بار. سونىمەن ەرەكشەلەنەدى.

ادىلعازى قايىربەك:

– كىتاپ وقۋ قازىر ەڭ ۇلكەن ماسەلە بولدى. شوپەنگاۋەر دەگەن فيلوسوف بىردە «كىتاپ وقۋ دەگەن ءوز باسىڭمەن ەمەس، سول كىتاپتى جازعان ادامنىڭ باسىمەن ويلانۋ» دەپتى. قازىر كوبى سول اۆتوردىڭ باسىمەن ويلانعىسى كەلمەيدى. ءوز باسىمەن، ءوز ويىمەن جۇرگىسى كەلەدى. ءبارىن تەلەفون ارقىلى بىلەم دەيدى. سودان قاتەلەسەدى. وسى ماسەلەدەن كەيىن ءبىزدىڭ كوپ كىتاپتارىمىز وقىرماندارعا جەتپەي جاتادى. تيراج دا از. ال ساپالى كىتاپ ءبارىبىر وقىرمانعا جەتەدى. سونداي كىتاپتاردى «اتامۇرا» باسپاسى شىعارىپ جاتىر. وتىزدان استام كىتاپ شىعارعان قۋاندىق تۇمەنبايدى ۋنيۆەرسيتەت وقىپ جۇرگەن كەزىنەن بىلەمىن. سول كەزدىڭ وزىندە قالامى جۇيرىك ەدى. قۋاندىقتىڭ شىعارمالارى ءومىردىڭ وزىنەن الىنعان دۇنيەلەر. مىسالى، بۇگىنگى كىتابىنىڭ اتاۋى «كوك كەپتەردىڭ كورگەنى». ال بۇندا ومىرگە كەپتەردىڭ كوزىمەن قاراۋ، سول ارقىلى ءتۇيسىنۋ بار.

سۋرەت: Abai.kz

قاينار ولجاي:

– 1974 جىلى مەكتەپ ءبىتىرىپ، اۋىلدا قوي باقتىق. سول كەزدە اپتاسىنا ءبىر رەت قويلى اۋىلعا پوچتا كەلەدى. سول كەزدە كەلگەن گازەتتەر مەن جۋرنالدىڭ ءبارىن وقيمىز. ورالحان بوكەيدىڭ اڭگىمەلەرى، كادىربەك اعامىزدىڭ شىعارمالارىن ۇزبەي وقىپ تۇردىق. وسىدان كەيىن ەكىنشى بۋىن كەلدى. سولاردىڭ ىشىنەن ەكى اعامنىڭ شىعارمالارىن ءسۇيسىنىپ وقىدىق. سونىڭ ءبىرى قۋاندىق اعامىز ەدى. ەكىنشىسى قۋانىش جيەنباي. وسى ەكى قالامگەردىڭ شىعارمالارىنداعى اۋىلدىڭ كورىنىسى، ءتىلدىڭ تازالىعى مۇلدەم بولەك. قۋانىش اعانىڭ قاراماعىندا جۇمىس ىستەدىم، ال قۋاندىق اعامىزبەن ۇنەمى تەلەفوندا حابارلاسىپ تۇردىق.

قۋاندىق اعانىڭ شىعارماشىلىعى وبرازدى ومىردەن الۋىمەن ەرەكشە. بولمايتىن وقيعالاردى ەشقاشان ىزدەپ جۇرمەيدى. باياعىدا التىنبەك تۋرالى جازعانى قانداي كەرەمەت ەدى. حاسەن قوجاحمەت تۋرالى دا جازدى. «كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» اتتى كىتاپتىڭ دا ەرەكشەلىگى وسىندا. وسى كىتاپتاعى ءبىرىنشى حاتشىنىڭ جۇرەگىنە وپەراتسيا جاسايتىنى، ونىڭ ومىرگە كەپتەردىڭ كوزىمەن قارايتىنى وتە تاماشا سۋرەتتەلگەن.

Abai.kz