اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ 29-ى كۇنى رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن تەلەفون ارقىلى سويلەستى. ەكەۋ ارا اڭگىمە 90 مينۋتتان استام ۋاقىتقا سوزىلعان. ەكى كوشباسشى ۋكرايناداعى سوعىس، يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسى جانە امەريكا قۇراما شتاتتارىنداعى سوڭعى ىشكى قاۋىپسىزدىك وقيعالارىن تالقىلاعان.

ترامپ سارسەنبى كۇنى تۇستەن كەيىن تىلشىلەرگە: «مەن بۇگىن پۋتينمەن سويلەستىم، ءبىز ۋكراينا مەن يران ماسەلەسىن تالقىلادىق جانە وتە جاقسى اڭگىمەلەستىك»، - دەدى. ول سونداي-اق «پۋتين يراننىڭ ۋران بايىتۋ ىسىنە ارالاسقىسى كەلەتىنىن ءبىلدىردى، مەن وعان بارىنەندە ۋكرايناداعى سوعىستى توقتاتۋعا كومەكتەسۋىن قالايتىنىمدى ايتتىم» دەدى.

قاقتىعىستىڭ جالپى بەتالىسىنا قاتىستى ترامپ ۋكراينا مەن يران اراسىنداعى قاقتىعىستار شامامەن ءبىر ۋاقىتتا اياقتالۋى مۇمكىن ەكەنىنە توقتالىپ: «ەگەر ءسىز قاي سوعىس ءبىرىنشى اياقتالادى دەپ سۇراساڭىز، مەنىڭ ويىمشا، ەكەۋىنىڭ اياقتالۋ مەرزىمى شامامەن بىردەي بولۋى مۇمكىن»، - دەپ پىكىر ءبىلدىردى.  «ۋكراينا اسكەري تۇرعىدان جەڭىلدى» دەپ اشىق ايتتى، بۇل مالىمدەمە اقش وداقتاستارىنىڭ ۇستانىمىنان وزگەشە ەكەنى انىق.

كرەملدىڭ كومەكشىسى يۋري ۋشاكوۆتىڭ ايتۋىنشا پۋتين ترامپقا جاسالعان ءساتسىز قاستاندىق ارەكەتىن ايىپتاپ، ونى قولدايتىنىن مالىمدەگەن.

يران ماسەلەسىنە قاتىستى ترامپ اقش-تىڭ قاتال ۇستانىمىن قايتالادى. ول: «ءبىز يراننىڭ يادرولىق قارۋلانۋىنا جول بەرمەيمىز» دەپ مالىمدەدى جانە «يراندا زىمىران ءوندىرىسىنىڭ از عانا نىساندارى قالعانىن»  اتاپ ءوتتى. رەسەي، كەرىسىنشە، اقش-تىڭ اتىستى توقتاتۋ كەلىسىمىن ۇزارتۋىن قولداي وتىرىپ، يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسىن ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە باعىتتالعان بىرنەشە يدەيا ۇسىندى.

رەسەي تاراپىنىڭ ايتۋىنشا، پۋتين 9-مامىر جەڭىس كۇنىنە وراي اتىستى ۋاقىتشا توقتاتۋدى ۇسىنىپ،  كەلىسىم-شارتىڭ «جاقىن ارادا» جاريالانۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان. ترامپ بۇعان وڭ كوزقاراس بىلدىرگەن

دەگەنمەن، رەسەي ۋكراينانى قاتتى سىنعا الدى. ۋشاكوۆ ءپۋتيننىڭ مالىمدەمەسىن جەتكىزىپ، ۋكراينانىڭ «تەرروريستىك تاكتيكانى» قولدانىپ جاتقانىن ايتىپ، ەكى تاراپتىڭ سوعىس جاۋاپكەرشىلىگى مەن قيمىلداردى انىقتاۋدا ەكى ءتۇرلى ۇستانىمدا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ترامپ تا ناتو-عا نارازىلىعىن ءبىلدىرىپ، ناتو-دان كوڭىلى قالعانىن، ناتو بويىنشا ۋكراينامەن دە كەلىسپەۋشىلىكتەر بار ەكەنىن جايىپ سالدى.

رەسەي تاراتقان اقپاراتقا سايكەس، تەلەفون سۇحباتتا قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىمەن قاتار، ەكونوميكالىق جانە ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىق مۇمكىندىگى دە قوزعالعان.

قورىتا ايتقاندا ترامپ پەن پۋتيننىڭ كەزەكتى تىلدەسۋى اقش-رەسەي قارىم-قاتىناسىنىڭ كۇردەلىلىگىن تاعى دا ايعاقتايدى. ءبىر جاعىنان، ەكى تاراپ ۋكراينا ماسەلەسىندە قاراما-قارسى ۇستانىمدا; ەكىنشى جاعىنان، يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسى مەن ستراتەگيالىق تۇراقتىلىق بويىنشا ىنتىماقتاستىق ءۇشىن ءالى دە مۇمكىندىك بار. ترامپ پەن پۋتين اراسىنداعى تىكەلەي بايلانىس قاقتىعىستىڭ ۋشىعۋىنا جول بەرمەۋدىڭ ماڭىزدى ارناسى رەتىندە قاراستىرىلادى.

دەسەدە ترامپتىڭ كەيبىر سوزدەرى اقش-تا داۋ تۋدىرۋى مۇمكىن، سونىڭ ىشىندە ونىڭ ۋكرايناداعى جاعدايدى ءبىر جاقتى باعالاۋى جانە رەسەيدىڭ يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسىنە قاتىسۋىنا اشىقتىعى. سىنشىلار بۇل اقش-تىڭ وداقتاستارىنا قاتىستى ساياساتىنىڭ بىرىزدىلىگىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن دەپ سانايدى.

Abai.kz