ءبىر دامىعان ەلدىڭ ينفراقۇرىلىم مينيسترلىگىنە مايكل اتتى جاس، ءورشىل مامان جۇمىسقا كىردى. ول وتە العىر ادام ەدى. ءبىر كۇنى مايكل مينيسترلىك ارحيۆىنەن مينيستر ءپليففتىڭ بىرنەشە جىل بۇرىن قالا قۇرىلىسى تەندەرىنەن اسا ءىرى كولەمدە اقشا جىمقىرىپ، ونى وففشور شوتىنا اۋدارعانىن دالەلدەيتىن قۇجاتتاردى كەزدەيسوق تاۋىپ الدى.

قاراپايىم ازامات بولسا، مۇنى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا حابارلار ەدى. بىراق مايكل باسقاشا شەشىم قابىلدادى. ول پليفف ءمينيستردىڭ كابينەتىنە كىرىپ، قۇجاتتاردى ءۇنسىز ۇستەلىنە قويدى دا، ءبىر-اق سويلەم ايتتى: «مينيستر مىرزا، مەن ءسىزدىڭ بۇل قۇپياڭىزدى بىلەمىن. بىراق مەن ءسىزدىڭ جاعىڭىزدا بولعىم كەلەدى».

سول كۇننەن باستاپ ءپليففتىڭ «قۇپياسىن» ۇستاعان مايكل مينيسترلىكتە ەشكىم ەمەس ادامنان بىردەن ءبولىم باسشىسى، كەيىن مەملەكەتتىك حاتشى دەڭگەيىنە دەيىن كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن كوتەرىلدى. پليفف مينيستر مايكلدان ولەردەي قورقاتىن، سوندىقتان ونىڭ بارلىق تاعايىنداۋلارىن جاساپ، سۇراعان قارجىسىن بەرىپ وتىردى.

بۇل – جۇيەنىڭ قۇلدىراۋى باستالعان ءسات ەدى.

مايكل ءپليففتىڭ قۇپياسىن پايدالانىپ، مينيسترلىكتەگى بارلىق ماڭىزدى قىزمەتتەرگە ءوزى سياقتى «قۇپياسى بار»، ياعني وسال ادامداردى تاعايىنداي باستادى. ول بىلىكتى كادرلاردى ەمەس، تەك «قۇپياسى بار» ادامداردى جينادى. سەبەبى مۇنداي ادامدار ەشقاشان قارسى شىقپايدى، ەڭ مويىنسۇنعىش قۇلعا اينالادى. مينيسترلىك تولىقتاي «سەن مەنىڭ قۇپيامدى بىلەسىڭ، مەن سەنىكىن بىلەمىن» دەگەن قورقىنىشقا نەگىزدەلگەن مافيالىق جۇيەگە اينالدى.

بۇل جاعدايدى الەۋمەتتىك پسيحولوگياداعى «سىنعان تەرەزە تەورياسىمەن» تۇسىندىرۋگە بولادى. ەگەر عيماراتتىڭ ءبىر تەرەزەسى سىنعان كۇيى قالسا، ونى جوندەمەسە، كوپ ۇزاماي بارلىق تەرەزەلەرى سىنىپ، اقىرىندا بۇكىل عيمارات قيرايدى.

ساياساتتا پليفف ءمينيستردىڭ جەمقورلىعى سول «العاشقى سىنعان تەرەزە» بولدى. ال مايكل ونى تۇزەتۋدىڭ ورنىنا، سول «سىنىقتى» پايدالانىپ، وزىنە بيلىك قۇردى.

ناتيجەسىندە:

1. ءبىر ءمينيستردىڭ قۇپياسىن پايدالانىپ مانساپ جاساۋعا بولاتىنىن كورگەن باسقا قىزمەتكەرلەر جۇمىسقا دەگەن ىنتاسىن جوعالتتى.

2. ولار ادال ەڭبەك ەتۋدىڭ ورنىنا، باستىقتارىنىڭ «قۇپياسىن» ىزدەپ، وسەك جيناپ، ءبىر-ءبىرىن بوپسالاۋ ارقىلى جوعارىلاۋعا تىرىستى.

3. مەملەكەتتىك ورگان حالىققا قىزمەت ەتەتىن جەردەن گورى، ءبىر-ءبىرىنىڭ قۇپياسىن ساتاتىن «قارا نارىققا» اينالدى.

سالدارى وتە اۋىر بولدى: بىلىكتى ينجەنەرلەر مەن عالىمدار مەملەكەتتەن كەتىپ، تەك «قولشوقپارلار» قالدى. ينفراقۇرىلىم قۇلدىراپ، كوپىرلەر قيراپ، ەكونوميكا تۇرالادى. بوپسالاۋعا نەگىزدەلگەن بيلىك شەشىم قابىلداي المايتىن كۇيگە ءتۇستى. سىرتتاي مەملەكەت سياقتى كورىنگەنىمەن، ىشىنەن الدەقاشان قۋىس قابىققا اينالعان ەدى.

ۋاقىت وتە كەلە مايكل ودان ءارى شەكتەن شىقتى. ول پليففتەن كەيىن كەلگەن جاڭا، ادال مينيستر گرەيدى دە ءوز ىقپالىنا تۇسىرمەك بولدى. بىراق گرەي مينيستر كونبەي، مايكلدى جۇمىستان شىعارۋعا شەشىم قابىلدادى. اشۋلانعان مايكل ونى جويۋ جوسپارىن جاساپ، جالعان ايىپتار دايىنداي باستادى.

ءدال سول كەزدە ەلدە حالىقتىڭ قىسىمىمەن «مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىقتىعى جانە بوپسالاۋدان قورعاۋ تۋرالى جەدەل زاڭ» قابىلداندى. ونىڭ ەڭ ماڭىزدى بابى: «ەگەر ءسىز قىلمىستى ءبىلىپ تۇرىپ 24 ساعات ىشىندە حابارلاماساڭىز جانە ونى جەكە پايداڭىزعا پايدالانساڭىز ءسىز سول قىلمىستىڭ سىبايلاسى ءارى ۇيىمداستىرۋشىسى بولىپ ەسەپتەلەسىز».

مايكل ءوزىن زاڭنان جوعارى ساناپ، گرەيدى بوپسالاماق بولعاندا ءپليففتىڭ وففشور شوتتارى تۋرالى دالەلدەردى پايدالانباق بولدى. بىراق جاڭا زاڭ بويىنشا ارنايى قىزمەت ونىڭ بارلىق تسيفرلىق دالەلدەرىن – حاتتار، حابارلامالار، كەلىسىمدەردى تاركىلەدى.

سوڭىندا مايكل ءوزى قۇرعان بوپسالاۋ جۇيەسىنىڭ قۇربانى بولىپ، ءومىر بويىنا سوتتالدى. پليفف تە جازا الدى، بىراق مايكل قىلمىستى جاسىرىپ، ونى پايداسىنا اسىرعانى ءۇشىن ودان دا اۋىر جازاعا كەسىلدى.

بۇگىندە كەيبىر جۇيەلەر ءدال وسى «سىنعان تەرەزەسى بار ۇيگە» ۇقسايدى. ادامدار ءبىر-ءبىرىنىڭ قۇپياسىن ءبىلىپ وتىرىپ بىرگە جۇمىس ىستەيدى، سول ارقىلى قىزمەتكە تاعايىندايدى.

مۇنى توقتاتۋ ءۇشىن:

1. ءاربىر «سىنعان تەرەزەنى» دەر كەزىندە جوندەۋ كەرەك (ۇساق بولسا دا).

2. بوپسالاۋشىنى قىلمىسكەر دەپ تانۋ قاجەت.

3. تەحنولوگيالىق اشىقتىقتى ەنگىزۋ (بلوكچەين، AI).

4. تازا ءارى ادال ادامداردى بيلىككە اكەلۋ.

قورىتىندىسىندا، ەگەر ءبىز «مەن سەنىڭ قۇپياڭدى بىلەمىن» دەگەندى «مەن سەنى زاڭ الدىندا جاۋاپقا تارتامىن» دەپ الماستىرماساق، كەز كەلگەن مەملەكەت ىشىنەن ءىرىپ، سىرتىنان قۇلايدى.

ءاربىر «سىنعان تەرەزەنى» ۋاقىتىندا جوندەيىك. سوندا عانا شىن مانىندە «ءتىرى مەملەكەت» قۇرا الامىز.

امانتاي تويشىبايۇلى

Abai.kz