ۇكىمەت كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋدا...
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسى بارىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ۇكىمەت 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان «كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋ» ۇلتتىق جوباسىن بەكىتتى.
باعدارلاما بەس جىلدىق كەزەڭگە ەسەپتەلگەن جانە ەنەرگيانى كوپ قاجەت ەتەتىن سالالاردى دامىتۋعا، سونداي-اق ەسەپتەۋ قۋاتتارىنا ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋگە بەرىك نەگىز قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. جوبا اياسىندا قارجىلاندىرۋدىڭ بەس تەتىگىن قولدانۋ ارقىلى كەمىندە 7,5 ترلن تەڭگە كولەمىندە تەك بيۋدجەتتەن تىس ينۆەستيتسيا تارتۋ كوزدەلگەن. ونىڭ ىشىندە «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى» اق، حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارى، ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر جانە «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ دامۋ ينستيتۋتتارى ارقىلى كرەديت بەرۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلعان.
ۇلتتىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى – ەنەرگيا ءوندىرۋشى جاڭا نىسانداردى سالۋ، قولدانىستاعى ەنەرگەتيكالىق نىسانداردى جاڭعىرتۋ، سالاداعى كادرلىق الەۋەتتىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ، تۇراقتى ءارى قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋ تەتىگىن قالىپتاستىرۋ، سونداي-اق كومىرمەن ىستەيتىن ەنەرگەتيكا ءۇشىن ۇزاقمەرزىمدى جانە تەڭگەرىمدى وتىن-لوگيستيكا جۇيەسىن قۇرۋ.
جوبا اياسىندا سەگىز جاڭا ەنەرگيا كوزىن سالۋ جانە قولدانىستاعى 11 ەنەرگيا كوزىن جاڭعىرتۋ قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا، كوكشەتاۋدا (240 مۆت), سەمەيدە (360 مۆت), وسكەمەندە (360 مۆت), جەزقازعاندا (500 مۆت) جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن، قاراعاندىدا (180 مۆت) جانە ەكىباستۇزدا (350 مۆت) جىلۋ ەلەكتر ستانسالارىن، سونداي-اق كۋرچاتوۆتا (700 مۆت) جانە ەكىباستۇزدا (2 640 مۆت) كوندەنساتسيالىق ەلەكتر ستانسالارىن سالۋ جوسپارلانعان.
جەكەلەگەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى باستالىپ تا كەتتى. كوكشەتاۋدا ەلەكتر ەنەرگياسى بويىنشا قۋاتى 240 مۆت جانە جىلۋ قۋاتى 520 گكال/ساع بولاتىن جاڭا جەو سالىنىپ جاتىر. ول قالانىڭ جىلۋ ەنەرگياسىنا ءوسىپ كەلە جاتقان قاجەتتىلىگىن تولىق وتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سەمەيدە 2026 جىلعى ساۋىردە جەو-3 قۇرىلىسى باستالدى. بۇل جوبا جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ قازىرگى تاپشىلىعىن، ونىڭ ىشىندە قالانىڭ وڭ جاعالاۋ بولىگىندەگى تاپشىلىقتى جويۋعا جانە شامامەن 320 مىڭ تۇرعىندى جىلۋمەن سەنىمدى جابدىقتاۋدى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جالپى العاندا، كوكشەتاۋ مەن سەمەيدەگى جاڭا جىلۋ كوزدەرى ەكى قالاداعى شامامەن 500 مىڭ تۇرعىندى ايتارلىقتاي سەنىمدى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەدى.
بۇدان بولەك، 2025-2026 جىلدارى جاڭادان پايدالانۋعا بەرىلەتىن گەنەراتسيا قوندىرعىلارىن سالۋ بويىنشا وتكىزىلگەن تەندەر ناتيجەسىندە ەكىباستۇز قالاسىندا،ى گرەس-3 قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن، كۋرچاتوۆ قالاسىنداعى گرەس قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋشىلار ايقىندالدى. قازىرگى ۋاقىتتا جوبالار بويىنشا قۇرىلىستى باستاۋعا قاجەتتى تەحنيكالىق قۇجاتتاردى ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار قولدانىستاعى ەنەرگيا كوزدەرىن جاڭعىرتۋ كوزدەلگەن. جاڭعىرتۋ جۇمىستارى «اقسۋ» گرەس-ءىن، ەكىباستۇز گرەس-2-ءنى، سونداي-اق شاحتينسك، توپار، قاراعاندى قالالارىنداعى ستانسالاردى جانە بىرقاتار باسقا نىساندى قامتيدى. ەكىباستۇز گرەس-2-دە ارقايسىسىنىڭ قۋاتى 550 مۆت بولاتىن №3 جانە №4 ەنەرگوبلوكتاردى سالۋ جوسپارلانعان (قازىرگى ۋاقىتتا ەنەرگوبلوكتاردى تيىسىنشە 2028 جانە 2030 جىلداردان كەشىكتىرمەي پايدالانۋعا بەرۋدى كوزدەيتىن ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەر جاسالدى).
وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جابدىقتاردىڭ توزۋىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا، ەكولوگيالىق شىعارىندىلاردى تومەندەتۋگە جانە سالانىڭ تۇراقتى كادرلىق ءارى وتىن بازاسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا، ۇكىمەتتىڭ ۇلتتىق جوبالاردى كەشەندى تۇردە جۇزەگە اسىرۋى ينفراقۇرىلىمدىق جانە الەۋمەتتىك سالانىڭ جاڭارۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قازاقستان وڭىرلەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىنداعى جۇزدەگەن نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ، كوممۋنالدىق جەلىلەردى جاڭارتۋ، ەنەرگەتيكا سالاسىنا بيۋدجەتتەن تىس ينۆەستيتسيالار تارتۋ جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ازاماتتارعا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا، ەنەرگەتيكالىق جانە تسيفرلىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا جانە ەكونوميكالىق ءوسۋدى ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋگە بەرىك نەگىز قالىپتاستىرادى.
Abai.kz