ۋادە (اڭگىمە)
بەسىنشى سىنىپتى بىتىرگەن كەزدەگى ءبىر وقيعانى ەشقاشان ۇمىتپايتىن سياقتىمىن. انام عىلىم جولىندا جۇرگەن ادام بولعاندىقتان، ساباعىمدى تەكسەرۋگە كەيدە ۋاقىتى جەتپەيدى. ەسەپ شىعارسام «GPT-ءدى قولدانبا، ءوزىڭ شىعار» دەيدى. باسقا ءۇي تاپسىرمالارىن ورىنداپ جاتسام «نۇريسلام، اسىعىس-ۇسىگىس ورىنداما، اسا قاجەت بولماسا جاساندى ينتەللەكتى قولدانبا» دەيدى. ال مەن باسقا سىنىپتاستارىمنان قالماي، جي-ءدىڭ كومەگىمەن ءۇي تاپسىرمالارىن باس-اياعى جارتى ساعاتتىڭ ىشىندە ءبىتىرىپ تاستايمىن دا، ROBLOX ويىندارىنا كوبىرەك ۋاقىت قالدىرام.
انام مەنى ساباققا ىنتالاندىرۋدىڭ باسقا ءبىر جولىن ويلاپ تاپقىسى كەلدى مە، الدە تەلەفون مەن كومپيۋتەرگە تەلمىرگەنىن قويسىن دەدى مە:
– ەگەر توقساندى ۇزدىك باعامەن بىتىرسەڭ، كۇشتى ساموكات الىپ بەرەم، – دەدى. ماعان انامنىڭ ۇسىنىسى قاتتى ۇنادى. تاعاتسىزدانا:
– ماما، ماعان سول ساموكاتتى قازىر الىپ بەرە بەرشى، مەن ۇزدىك بولۋعا ءسوز بەرەم! – دەدىم. انام ۋادەنىڭ سالماعىن سەزدىرە:
– ۋادە – ۋادە مە؟ – دەدى.
– ۋادە – ۋادە! – دەدىم.
– كەتتىك ەندەشە! – دەدى دە، كۇتپەگەن جەردەن ماعان قيالىمداعى ەڭ ادەمى، ەڭ مىقتى ساموكاتتى الىپ بەردى. ماعان سىيلىق قاتتى ۇنادى، سەبەبى انام مىڭ ساموكاتتىڭ ىشىنەن تاڭداۋ مۇمكىندىگىن دە وزىمە بەردى.
كورشى پاتەردە تۇراتىن دياس پەن ارسەن كەيدە ماعان ءوز ساموكاتتارىن بەرە تۇراتىن ەدى، ەندى ءوز ساموكاتىممەن ولاردان قالماي، ءبىراز شاپشاڭ قيمىلداردى جاساۋدى، ءتىپتى ءتىپ-تىك بيىككە شىعىپ كەتۋدى دە ۇيرەنىپ الدىم. ارسەن ەكەۋمىز دياستان ۇيرەنەمىز. ول بىزدەن ەكى جاس ۇلكەن. انام:
– تازا اۋادا ويناعان قانداي جاقسى! تاماققا دا تابەتىڭ اشىلدى، بويىڭ دا ءوسىپ قالعان سياقتى، قوزىم مەنىڭ، قوشاقانىم مەنىڭ! – دەپ، ماڭدايىمنان يىسكەيدى، بەتىمنەن، مۇرنىمنان سۇيەدى. – دەگەنمەن، ءبىرىنشى جۇمىسىڭ ساباق وقۋ ەكەنىن ۇمىتپا، بالام! – دەپ ەسكەرتىپ قويادى.
كوپ ۋاقىتىمىز ۇيىمىزگە ەڭ جاقىن جەردەگى قۇرماڭعازى مەن نازارباەۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى سكەيتپاركتە وتەتىن بولدى، كەيدە جۇيتكىپ وتىرىپ باسقا سكەيتپاركتەرگە دە بارىپ، «ونەر كورسەتىپ» قايتامىز. ءبىر-ءبىر تەمىردى ءمىنىپ الىپ، كەڭ شالبار كيگەندەرمەن وتكىزگەن ۋاقىتىم بارعان سايىن وزىمە ۇناپ بارادى. شەكسىز كەڭىستىكتىڭ بارلىعى وزىڭدىكى ىسپەتتى زۋلاپ بارا جاتاسىڭ! كەدىر-بۇدىر كەدەرگىلەردى ەڭسەرگەندە كەۋدەڭدى ءبىر كەرەمەت سەزىم كەرنەيدى. سەن دە زۋلايسىڭ، ۋاقىت تا زۋلايدى.
توقساننىڭ دا سوڭى كەلىپتى. سىنىپ جەتەكشىسى لاۋرا تاڭىربەرگەنقىزى «ماقسۇت نۇريسلام» دەپ، قورىتىندى باعالارىمدى داۋىستاپ ايتا باستاعاندا كوڭىل-كۇيىم سىلق ەتىپ تومەن ءتۇستى. بىرنەشە «تورتتىك» ءتۇسىپتى، وزگە بالالاردان وق بويى وزىپ جۇرگەن قازاق ءتىلى ساباعىمنىڭ وزىنەن ەمتيحاندى «تورتكە» جازىپپىن.
ەندى نە بولماق، اناما بەرگەن ۋادەم قايدا؟ بۇل جاعدايدى اناما قالاي ايتام؟ نەدەن باستايمىن؟ ءبارىبىر ايتۋىم كەرەك قوي... تاۋەكەل دەپ، ۇيگە كەلدىم. اكەم جۇمىستان ءالى كەلمەگەن ەكەن. ايتپاي-اق قويسام با ەكەن دەگەن دە وي كەلدى. مەن ايتپاعانمەن، كوزدەرىم ايتىپ تۇر-اۋ دەپ تاعى ۋايىمدادىم.
– بالام، كوڭىل-كۇيىڭ دۇرىس ەمەس قوي، نە بولدى؟ – دەپ جاقىندادى انام. ءۇنسىز تۇرا بەردىم.
– نە بولعانىن ايتا عوي. ماعان نە بولعانىن ايتىپ بەرسەڭ، ەكەۋمىز اقىلداسىپ، قانداي ماسەلە بولسا دا شەشەمىز، – دەدى جاقىنداي ءتۇسىپ. – ايتا عوي، قوزىم.
مەنىڭ كوڭىل-كۇيىم دۇرىس بولماي تۇرسا، قاي كەزدە دە انام اينالىپ، تولعانىپ نە بولعانىن ايتقىزادى. سودان سوڭ وزىممەن اقىلداسىپ وتىرىپ، ماسەلەنى شەشۋگە كىرىسەدى. بۇل جولعى جاعدايىم، ءتىپتى باسقاشا عوي. ايتپاي قۇتىلىپ كەتەتىن جاعداي ەمەس.
– ماما، مەنىڭ باعالارىم شىعىپتى، ىشىندە «ءتورت» بار ەكەن، – دەدىم قۇتىلماسىمدى ءبىلىپ.
– يا، سولاي بولىپتى. سەن ساباققا كەتكەندە-اق تاعاتىم جەتپەي، ەلەكتروندى جۋرنالدان قاراپ العانمىن، – دەدى ءسال عانا جىميىپ. مەنىڭ ودان دا باسقا ءبىر پالەدەن امان ەكەنىمە قۋانىپ، جىميسا كەرەك.
– قورىتىندى باعالارىڭ بۇرىنعىدان دا ناشارلاپ قالعان سياقتى، بۇرىن ءبىر-ەكى عانا تورتتىك بولاتىن ەدى، ەندى بىرنەشەۋى تۇر، بۇل نەدەن بولدى ەكەن؟
مەندە ءۇن جوق. نەدەن بولعانىن ايتىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق.
– نۇريسلام، ۋادە بەرگەن جوق پا ەدىك؟ ايتىلعان ءسوز اتىلعان وقپەن تەڭ دەگەن. وق كەرى قايتپايدى. ساموكاتتى ۇزدىك بولۋعا بەرىلگەن ۋادەگە سەنىپ العان ەدىك قوي. ۋادە ورىندالمادى. ەندى ساموكاتتى مەشىتكە اپارىپ بەرەمىز، باسقا امال جوق نەمەسە ءبىر مۇقتاج بالاعا بەرەيىك، – دەپ كەسىمدى شەشىمىن ايتتى.
بۇل شەشىمدى قۇلاعىممەن ەمەس، بۇكىل دەنەممەن قابىلداعانداي بولدىم. سول ساتتە ەسىمە سكەيتپاركتە جۇرەتىن ءبىر بالا تۇسە كەتتى. ول ساموكات تەبۋگە ەمەس، بىزگە قاراپ وتىرۋ ءۇشىن عانا كەلەتىن. «مىنا ساموكاتتى كىم الىپ بەردى؟ مەنىڭ دە وسىنداي ساموكاتىم بولسا عوي!» دەپ ماعان كوزى قىزىعىپ جۇرەتىن. اناما سول بالاعا سىيلاۋ تۋرالى ءوز ۇسىنىسىمدى ايتتىم. انام بىردەن كەلىستى.
كەلەسى كۇنى ويناۋ الاڭىنا بارىپ، الگى بالانى كۇتتىم. ساموكاتىمدى تەۋىپ ءجۇرمىن، بىراق ەكى كوزىم سول بالانىڭ كەلەتىن جولىندا. ونىڭ كەلە جاتقانىن كورىپ، كىلت توقتادىم. ول جاقىنداعىن سايىن كوزىمە جاس ءۇيىرىلدى. كەلدى. ەڭ جاقسى كورەتىن زاتىمدى ونىڭ قولىنا ۇستاتىپ جاتىپ، جىلاپ جىبەردىم. ال ول بولسا، «شىن با؟ شىن با؟» دەپ، كۇتپەگەن جەردەن باقىتقا كەنەلدى. قۋانعاننان ونىڭ دا كوزىنە جاس كەلدى. قۋانىشتىڭ كوز جاسى مەن وكىنىشتىڭ كوز جاسى قول الىستى. ۆيدەوعا ءتۇسىرىپ اناما كورسەتكىم كەلىپ ەدى، كەلىسپەدى. ءوزى كۇندەلىكتى تاپجىلماي وتىراتىن ويىن الاڭىنا ءتىپتى بوگەلمەدى. اتىن دا ايتپادى. راقمەتىن جاۋدىردى دا، كەلگەن ىزىمەن كوز ۇشىنان ءبىر-اق شىقتى.
بۇل كورىنىس جاسىم ءجۇز ون بىرگە كەلسە دە كوز الدىمنان كەتپەيتىن شىعار. سول كۇن مەنى جاقسى كورەتىن ساموكاتىمنان ايىرسا دا، ايرىقشا ءبىر ساباعىن بەرىپ كەتتى. ۋادە دەگەننىڭ جاي ايتا سالاتىن ءسوز ەمەس، وتە قاسيەتتى ۇعىم ەكەنىن ۇقتىم. ءومىردىڭ ءوزى بەرگەن بۇل ساباق ماعان بازارداعى مىڭ ساموكاتتان دا قىمبات ەدى. راقمەت ساعان، اناشىم!
نۇرساۋلە ماقسۇتقىزى
Abai.kz