پەرۋاشەۆ: مونوپوليانىڭ ەڭ ءتيىمدى ەمى – باسشىلىقتىڭ جاڭارىپ وتىرۋى!
بۇگىن استانادا وتكەن «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ سەزىندە ماڭىزدى ساياسي شەشىمدەر قابىلداندى. پارتيا توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ 15 جىلدىق قىزمەتىنەن كەيىن پارتيا جەتەكشىلىگىنەن كەتەتىنىن مالىمدەدى.
سەزد دەلەگاتتارى پارتيانىڭ جاڭا توراعاسى ەتىپ ءماجىلىس دەپۋتاتى، پارلامەنتتىڭ تومەنگى پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-سپيكەرى دانيا ەسپاەۆانى سايلادى.
پارتيا جەتەكشىسىن سايلاۋ پروتسەسى دەموكراتيالىق تالاپتارعا ساي اشىق ءارى باسەكەلى فورماتتا ءوتتى. «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ قاراعاندى وڭىرلىك فيليالى پارتيا توراعالىعىنا بالاما ۇمىتكەر رەتىندە ەرمەك ءابدىلديننىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنعان. داۋىس بەرۋ ناتيجەسىندە 170 دەلەگاتتىڭ 152-ءسى دانيا ەسپاەۆانى قولدادى.
ال ازات پەرۋاشەۆ جاڭا توراعانى قۇتتىقتاپ، ءوز ءوتىنىشىن بىلاي دەپ جەتكىزدى:
«سەزد دەلەگاتتارىنا جانە «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرىنە توراعالىق ەتكەن 15 جىل ىشىندە پارتيامىزدىڭ اتىنان ءوز ءبىلىمىم مەن تاجىريبەمدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ، ماعان سەنىم ارتقاندارى ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن. دانيا ەسپاەۆانى دا ءدال وسىلاي جۇمىلا قولدايىق. ول ابدەن لايىق ۇمىتكەر»، - دەدى.
ازات تۇرلىبەكۇلى ءوزىنىڭ سەزدەگى سوزىندە وتكەن كەزەڭدى قورىتىندىلاي كەلە:
«شىنىندا دا، وسى ۋاقىت ىشىندە ءبىز سىزدەرمەن بىرگە ۇلكەن جولدى ءجۇرىپ وتتىك. كىشى جانە ورتا بيزنەستىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ، وتاندىق ونەركاسىپتى قولداۋ، «الاش» ۇلتتىق يدەياسىن ىلگەرىلەتۋ، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس پەن كاپيتالدى ەلگە قايتارۋ، مۇناي كەلىسىمدەرىندەگى ۇلتتىق مۇددەنى قورعاۋ، ەكونوميكالىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى قىلمىستىق سيپاتتان ارىلتۋ جانە باسقا دا كوپتەگەن باعىتتاردا ۇلكەندى-كىشىلى ءبىرتالاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك»، - دەدى.
ازات پەرۋاشەۆ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى دەپۋتاتتارىنىڭ پارلامەنتتە نەمەسە جەرگىلىكتى ءماسليحاتتاردا كوتەرگەن ماسەلەلەرىنىڭ ناتيجەسىندە تالاي كاسىپكەر سوت زالىنان بوساپ شىققانىن، زاڭسىز سانكتسيالاردىڭ كۇشى جويىلعانىن، جابىلۋدىڭ از-اق الدىندا تۇرعان كاسىپورىندار قالىپتى جۇمىسىن قايتا جالعاستىرىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى:
«ءبىزدىڭ اتقارعان جۇمىستارىمىزدى ماقتان تۇتۋىمىزعا تولىق نەگىز بار. «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىن، التايدان اتىراۋعا، بەسكولدەن شارداراعا دەيىنگى بارشا سەرىكتەستەرىمىزدى جەكە باستىڭ پايداسى ەمەس، ورتاق مۇرات – ەلگە قىزمەت ەتۋ جانە وتانداستارىمىزدىڭ ءومىرىن جاقسارتىپ، ادىلەتتى ەتۋ ماقساتى بىرىكتىرەدى»، - دەدى.
سيەزدەگى سويلەگەن سوزىندە ازات پەرۋاشەۆ قوعامدى قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان كوپتەگەن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، پارتيا جەتەكشىلىگىنەن كەتۋىنىڭ سەبەبىن بىلاي دەپ ءتۇسىندىردى:
«الدىڭعى كۇنى مەنى پارتيا توراعاسى قىزمەتىندە بولعانىما 15 جىل تولۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاعاندارىڭىز مەنى سوڭعى ءبىر جىل بويى تولعاندىرعان شەشىمدى قابىلداۋعا تۇپكىلىكتى تۇرتكى بولدى. كەز كەلگەن، ءتىپتى ەڭ وزىق باسشىلىقتىڭ ءوزى ۋاقىتىلى جاڭارىپ وتىرماسا، مونوپولياعا اينالادى. ال مونوپوليا بالاما يدەيالاردى قابىلدامايدى، وزگەنىڭ باستامالارىن تۇنشىقتىرادى، اقىر سوڭىندا تۇلعاعا تابىنۋشىلىققا ۇلاسادى. مۇنىڭ سالدارىن ءبىز جۋىردا عانا تۇتاس مەملەكەت اۋقىمىندا كوردىك. ەگەر ادام ءومىرىنىڭ ءبىر بولىگىن ارناعان ءىسىنىڭ دامۋىنا شىن مانىندە مۇددەلى بولسا، دەر كەزىندە «راقمەت» ايتا ءبىلۋى كەرەك»، - دەدى.
ازات پەرۋاشەۆ پارتيا باسشىلىعىنداعى بۇل وزگەرىستەردى ەل ساياساتىنداعى ەلەۋلى وزگەرىستەرمەن بايلانىستىرادى. پەرۋاشەۆ ءوز سوزىندە ءبىر پالاتالى پارلامەنت قۇرۋ تۋرالى باستامانىڭ العاش بولىپ 2017 جىلى «اق جول» پارتياسى كوتەرگەنىن، سول كەزدەگى «نۇر وتان» پارلامەنتاريىمەن ساياسي ديسكۋسسياعا تۇسكەنىن ايتادى.
شىن مانىندە، «اق جول» دەمپارتياسى كوتەرگەن ءبىرسىپىرا باستامالاردىڭ سول كەزدە ءتۇرلى ادىلەتسىز سىنعا ۇشىراعانىمەن، بۇگىندە مويىنداۋعا ءماجبۇر رەاليزمگە اينالعانى وتىرىك ەمەس. سونداي باستامالاردىڭ ءبىرى – ارزان الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي مەن جاستار جاتاقحانالارىن سالۋ جونىندەگى ۇسىنىس. ال مۇنداي تۇرعىن ۇيلەر مەن جاتاقحانالار بۇگىنگە دەيىن جەتىسپەيدى.
«بۇگىندە قازاقستان تەك شيكىزات ەكسپورتتاۋشى ەل بولىپ قانا قويماي، مەتاللۋرگيالىق جانە جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەر وندىرەتىن الپاۋىت جوبالار جاسايتىن مەملەكەتكە اينالۋعا باعىت الىپ وتىر. ءبىز بارلىق ۋاقىتتا ماشينا جاساۋدىڭ الدىڭعى شەبى سانالاتىن اۆتوموبيل ونەركاسىبىن قولداپ كەلدىك.
ال قارقىندى دامۋ قالاسى رەتىندە قالىپتاسىپ جاتقان «الاتاۋ-سيتيدە» بۇگىندە ۇشقىشسىز اۋە تاكسيلەرى پايدا بولىپ، جاڭا تەحنولوگيالاردى اۆتونومدى رەتتەۋ تەتىكتەرى ەنگىزىلۋدە.
2017 جىلى ءبىز ۇلتتىق بانكپەن پىكىرتالاس جۇرگىزىپ، ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ قۇرالى رەتىندە كريپتويندۋستريانى دامىتۋدى تالاپ ەتتىك.
ال وتكەن جىلدان باستاپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن كريپتوۆاليۋتا قورى قۇرىلىپ، ستەيبلكويندار مەن ناقتى سەكتور كاسىپورىندارىنىڭ توكەندەرى ىسكە قوسىلۋدا.
2019 جىلى «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى ءوندىرىستى روبوتتاندىرۋدى دامىتۋدى ۇسىنعان بولاتىن. ال بيىلعى جىلدى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جاريالادى. كەشە عانا Digital Qazaqstan تسيفرلىق دامۋ ستراتەگياسى قابىلداندى. مۇنداي مىسالداردى تاعى دا كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى.
ساياسي جۇيەدەگى وزگەرىستەردىڭ تەرەڭ سيپاتىن وزگە پارتيالارداعى، سونىڭ ىشىندە بيلىك پارتياسىنداعى وزگەرىستەر دە ايقىن كورسەتىپ وتىر. كورىپ وتىرعانىمىزداي، ولار دا جاڭا جۇمىس فورماتتارىن ىزدەۋدە. بۇل – زاڭدى قۇبىلىس. ومىرشەڭ ساياسي ۇيىم ۇلتپەن بىرگە دامۋعا ءاردايىم دايىن بولۋى ءتيىس. «اق جول» دەمپارتياسى ۇلتتىق مادەنيەتىمىز بەن قۇندىلىقتارىمىزعا جات يدەيالار مەن ارەكەتتەرگە قارسى يممۋنيتەتىن تالاي رەت دالەلدەدى.
سونىمەن بىرگە پارتيانىڭ ۋاقىت تالابىنا ساي دامىپ، جاڭا ءارى وڭ وزگەرىستەردى قابىلداي ءبىلۋى دە ماڭىزدى. ءبىز وزگەرىستەردىڭ تابالدىرىعىندا ەمەس، قازىردىڭ وزىندە بۇگىنگى شىندىقتى وزگەرتىپ جاتقان وقيعالاردىڭ قاق ورتاسىندا تۇرمىز. بىراق مونوپوليا مۇنداي ۇدەرىستەرگە كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. ال مونوپوليانىڭ ەڭ ءتيىمدى ەمى – باسشىلىقتىڭ مەرزىمدى تۇردە جاڭارىپ وتىرۋى. سوندىقتان ءوزىمنىڭ دە «قولا مۇسىنگە» اينالماي، جاڭا يدەيالار مەن تىڭ سەرپىندەردىڭ جولىن بوگەمەۋىم ءۇشىن پارتيا توراعاسى وكىلەتتىگىن توقتاتۋىم تۋرالى شەشىم قابىلدادىم»، - دەدى.
ول پارتيانىڭ سۋ جاڭا جەتەكشىسى دانيا ەسپاەۆانى جاڭا قىزمەتىمەن قۇتتىقتاپ، الداعى جۇمىستارىندا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
سەزدىڭ نەگىزگى كۇن تارتىبىندە تالقىلانعان باستى ماسەلە – ەلىمىزدەگى جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋىنە بايلانىستى پارتيا قۇرىلىمىن اتا زاڭ نورمالارىنا سايكەستەندىرۋ بولدى. ازات پەرۋاشەۆ بۇل وزگەرىستەردىڭ ماڭىزدىلىعىن بىلايشا ءتۇسىندىردى:
«قۇرمەتتى دوستار! وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، بيىل قازاقستان حالقى جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلدادى. ونىڭ اياسىندا ساياسي مودەل مەن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى، سونداي-اق ساياسي ينستيتۋتتاردىڭ ءوزى تۇبەگەيلى وزگەرىپ جاتىر. سونىمەن قاتار، مەملەكەت باسشىسى، پرەزيدەنت ق.توقاەۆ بىرقاتار كونتسەپتۋالدى رەفورمالارعا باستاماشىلىق ەتتى. سول رەفورمالاردىڭ ناتيجەسىندە ساياسي ۇدەرىستىڭ بارلىق سۋبەكتىلەرى قىزمەتتىك جانە مازمۇندىق تۇرعىدان جاڭارىپ، قايتا سەرپىن الۋى ءتيىس. وسى تۇرعىدان، پارلامەنتتىك پارتيا رەتىندە ءبىزدىڭ الدىمىزدا وزگەرىستەردىڭ، كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ الدىڭعى شەبىندە ءجۇرۋ مىندەتى تۇر. ءبىز «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ قازاقستاننىڭ تەرەڭ تاريحي تامىرى بار زاماناۋي مەملەكەت، پروگرەسسيۆتى قوعام جانە بولاشاققا ۇمتىلعان ۇلت رەتىندە نىعايۋى مەن دامۋىنا وزىندىە ۇلەس قوسۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز قاجەت»، - دەدى.
سەزد بارىسىندا پارتيانىڭ جاڭا ساياسي باعدارلاماسىنىڭ جوباسى تالقىلانىپ، ونى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى جالعاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
Abai.kz