22 ماۋسىم، برەست. ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ باستاعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەلەگاتسياسى بەلارۋس رەسپۋبليكاسى برەست قالاسىندا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ باستالۋىنىڭ 85 جىلدىعىنا ارنالعان «ۇلى مۇرا – ورتاق بولاشاق» حالىقارالىق فورۋمىنا قاتىستى.

Cۋرەت: ج.جۇمابەكوۆ.

فورۋمعا بەلارۋس، رەسەي، وزبەكستان، ميانما، قىرعىزستان، ازەربايجان، تاجىكستان، ۆەتنام، سەربيا، ۆەنەسۋەلا، كۋبا، قىتاي، موڭعوليا جانە لاوس ەلدەرىنىڭ پارلامەنت دەلەگاتسيالارى مەن ديپلوماتيا وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارا 1941 جىلدىڭ ماۋسىمىندا فاشيستىك گەرمانيانىڭ تۇتقيىلدان جاساعان شابۋىلىن العاش بولىپ قابىلداعان برەست قالاسىندا ءوتتى.

Cۋرەت: ج.جۇمابەكوۆ.

فورۋمنىڭ جالپى وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە ەرلان قوشانوۆ 22 ماۋسىم – بۇل تەك قانا سۇراپىل سوعىستىڭ باستالعان ازالى كۇنى ەمەس، سونىمەن بىرگە تاريحتى تەرەڭ زەردەلەپ، سانسىز قۇرباندىقتىڭ ارقاسىندا كەلەر ۇرپاققا بەيبىت ءومىر ءسۇرۋ قۇقىعىن سىيلاعان جاندارعا العىس ءبىلدىرۋ كۇنى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءماجىلىس سپيكەرى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ العاشقى ءارى ەڭ اۋىر شايقاسىنىڭ ءبىرى – برەست قامالىن قورعاعان قازاقستاندىق جاۋىنگەرلەردىڭ ەرلىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى.

Cۋرەت: ج.جۇمابەكوۆ.

– برەست قامالىن كەڭەس وداعىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جاۋىنگەرلەر قورعادى. برەست گارنيزونىنداعى جەتى مىڭ اسكەري قىزمەتشىنىڭ شامامەن مىڭعا جۋىعى قازاقستاننان كەلگەن سارباز بولدى. ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك وسى جەردە قازا تاپتى. بۇگىندە الەم جاڭا سىن-قاتەرلەرگە تاپ بولىپ وتىرعان كەزدە ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – تاريحي جادىمىزدى ساقتاۋ جانە ونى جاس ۇرپاققا جەتكىزۋ. بىلتىر استانادا وتكەن اسكەري پارادتا سويلەگەن سوزىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سوعىس تۋرالى اقيقاتتى ساقتاۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى، ويتكەنى شىندىقتى بىلمەيىنشە بەيبىتشىلىكتىڭ باعاسىن ءتۇسىنۋ مۇمكىن ەمەس. ورتاق ەرلىكتى ەستە ساقتاۋ – حالىقتارىمىز اراسىنداعى دوستىقتىڭ، ءوزارا قۇرمەت پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ەڭ بەرىك ىرگەتاسى بولىپ قالا بەرەدى، – دەدى ەرلان قوشانوۆ.

Cۋرەت: ج.جۇمابەكوۆ.

ول ءوز سوزىندە بەلارۋس جەرىندە قازا تاپقان وتانداستارىمىزدىڭ ەسىمىن جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى قازاقستاندىق تاريحشىلاردىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتىپ، برەست قامالىن قورعاعان، ەسىمدەرى بۇگىنگە جەتكەن باتىرلاردى اتادى.

ءماجىلىس توراعاسى قازاق پارتيزاندارىنىڭ ەرلىگىنە دە جەكە توقتالدى. 65 بەلارۋس پارتيزان بريگادالارى مەن وتريادتارىنىڭ قۇرامىندا 1,5 مىڭنان استام قازاق شايقاسقان. سولاردىڭ ءبىرى – اڭىزعا اينالعان پارتيزان قولباسشى ءادي ءشارىپوۆ، ونىڭ ەسىمى مينسكىدەگى كوشەلەردىڭ بىرىنە بەرىلگەن.

– تاريحشىلاردىڭ زەرتتەۋلەرى بويىنشا، بەلارۋستى ازات ەتۋ ءۇشىن بولعان شايقاستارعا 120 مىڭنان استام قازاقستاندىق قاتىسقان. ولاردىڭ ءاربىر بەسىنشىسى وسى جەردە جەرلەنگەن. بەلارۋس جەرىندە كورسەتكەن ەرلىگى مەن باتىلدىعى ءۇشىن 84 قازاق جاۋىنگەرىكەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا يە بولدى. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى قازبەك نۇرجانوۆ پەن سۇندەتقالي ەسقاليەۆتىڭ ەسىمدەرى دە بەلارۋس جەرىندە ماڭگى قۇرمەتكە بولەنگەن. ءبىز قازا تاپقان جەرلەس باتىرلارىمىزدىڭ ەسىمىن ارداقتاعان باۋىرلاس بەلارۋس حالقىنا جانە ەل باسشىلىعىنا شىن جۇرەكتەن العىس بىلدىرەمىز، – دەدى ەرلان قوشانوۆ.

Cۋرەت: ج.جۇمابەكوۆ.

ءماجىلىس سپيكەرى قازاقستاننىڭ مايداندى مۇناي ونىمدەرىمەن، جانار-جاعارماي, كومىرمەن، قورعاسىنمەن، كيىم-كەشەكپەن، اياق كيىممەن جانە ازىق-تۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە قوسقان زور ۇلەسىن دە ەسكە سالدى. سونىمەن قاتار سوعىس جىلدارى ەلىمىز جارتى ميلليوننان استام ەۆاكۋاتسيالانعان ازاماتتاردى، سونىڭ ىشىندە بەلارۋستىڭ 110 مىڭنان استام تۇرعىنىن قابىلدادى. قازاق جەرىنە 111 بالالار ءۇيى كوشىرىلىپ اكەلىندى، بۇل – سوعىستان زارداپ شەككەن بارلىق رەسپۋبليكالاردان كەلگەن 13 مىڭ بالا. ەرلان قوشانوۆ وسى جاناشىرلىق پەن ىنتىماق حالىقتارىمىزدىڭ ەڭ ماڭىزدى ادامي ونەگەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ساپار بارىسىندا ءماجىلىس دەلەگاتسياسى برەست قامالىندا وتكەن ەسكە الۋ ءىس-شارالارىنا قاتىستى. دەپۋتاتتار «قاھارمان برەست قامالى» مەموريالدىق كەشەنىنە گۇل شوقتارىن قويدى. برەست قامالى گارنيزونى زيراتىنداعى ەستەلىك اللەيادا قازاقستاندىق جاۋىنگەرلەردى ەسكە الىپ، ولاردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتتى.

برەست قامالىن قورعاۋ مۋزەيىنە بارعان ەرلان قوشانوۆ ءماجىلىس پارلامەنتى اتىنان مۋزەيگە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ باتىرى، اتى اڭىزعا اينالعان قازاق ۇشقىشى – حيۋاز دوسپانوۆانىڭ ءمۇسىنىن سىيعا تارتتى. حيۋاز دوسپانوۆا ايگىلى 588-ءشى تۇنگى بومبالاۋشى اۆياتسيا پولكىنىڭ («تۇنگى مىستاندار» رەتىندە تانىلعان) قۇرامىندا وڭتۇستىك مايداندا، سولتۇستىك كاۆكازدا، ۋكراينادا، بەلارۋستە جانە پولشادا اسكەري ءىس-قيمىلدارعا قاتىستى. بۇل ەڭبەكتىڭ اۆتورى – ءمۇسىنشى باقىتبەك مۇحامەدجانوۆ.

Abai.kz