ەلىمىزدە شەگىرتكە زيانكەستەرىنە قارسى قورعانىس ءىس-شارالارى اياقتالدى: اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ زاقىمدالۋىنا جول بەرىلگەن جوق.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، ەكسپورتتىق الەۋەتتى كەڭەيتۋ جانە ەلىمىزدىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ارقىلى فيتوسانيتاريالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان جۇيەلى شارالار قابىلدانىپ كەلەدى. وسىمدىكتەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە قورعاۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن ەنگىزۋ، سونداي-اق وسى سالاداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە ەلىمىزدە شەگىرتكە زيانكەستەرىنە قارسى قورعانىس ءىس-شارالارى تولىق اياقتالدى.

سوڭعى ەكى جىلدا فيتوسانيتاريالىق قىزمەتتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭعىرتۋ، زاماناۋي مونيتورينگ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جانە قورعانىس جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋ ناتيجەسىندە حيميالىق وڭدەۋ جۇرگىزىلگەن القاپ كولەمى 3,1 ملن گەكتاردان 1,8 ملن گەكتارعا دەيىن قىسقارىپ، 42%-عا ازايدى. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ زاقىمدانۋىنا جول بەرىلگەن جوق.

قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەر زيانكەستەردىڭ جاپپاي تارالۋىنا دەن قويۋ تاسىلىنەن قاۋىپ-قاتەردى ەرتە انىقتاۋ، وشاقتاردى جەدەل وقشاۋلاۋعا جانە فيتوسانيتاريالىق تاۋەكەلدەردى الدىن الۋعا نەگىزدەلگەن زاماناۋي باسقارۋ جۇيەسىنە كوشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

بيىل حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارى اگروتەحنيكالىق تالاپتارعا سايكەس وڭتايلى مەرزىمدە 1,8 ملن گەكتار القاپتا جۇرگىزىلدى. بارلىق ءىس-شارالار ۇكىمەتتىڭ فيتوسانيتاريالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن قورعاۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە قولعا الىندى.

رەفورمالاۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىن جەتكىزۋدەن باستاپ، حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە دەيىنگى بارلىق كەزەڭدى قامتيتىن ساتىپ الۋدىڭ بىرىڭعاي كەشەندى فورماتىنا كوشۋ. بۇل تۇپكىلىكتى ناتيجەگە جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتى ءبىر مەردىگەرگە جۇكتەۋگە، قورعانىس ءىس-شارالارىن ۇيىمداستىرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە ولاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى.

سونىمەن بىرگە ايتارلىقتاي ەكونوميكالىق ناتيجەگە قول جەتكىزىلدى. 2026 جىلى بيۋدجەت شىعىستارى 2 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 25%-عا قىسقاردى.

سالانى جاڭعىرتۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى قادامى – تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋ. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە فيتوسانيتاريالىق احۋالدى باقىلاۋدى، فيتوسانيتاريالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن تسيفرلىق فورماتتا تىركەۋدى، زيانكەستەردىڭ تارالۋ وشاقتارىن باقىلاۋدى جانە جەدەل باسقارۋشىلىق شەشىمدەر قابىلداۋدى قامتاماسىز ەتەتىن FITOCENTRE گەواقپاراتتىق جۇيەسىن ازىرلەپ، قولدانىسقا ەنگىزدى.

سونىمەن قاتار ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا ايتارلىقتاي جاڭارتىلدى. مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارىن ورىنداۋ ءۇشىن، ونىڭ ىشىندە جەتۋى قيىن اۋماقتاردا پايدالانىلاتىن 103 پيلوتسىز ۇشۋ اپپاراتى ساتىپ الىندى. بۇركۋ تەحنيكاسىنىڭ سانى 427-دەن 556 بىرلىككە دەيىن ۇلعايتىلىپ، قورعانىس ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋدىڭ جەدەلدىگى ەداۋىر ارتتى.

قابىلدانعان شەشىمدەر ناتيجەسى تيىمدىلىگىن تولىقتاي دالەلدەدى. حيميالىق وڭدەۋ الاڭىنىڭ 42%-عا قىسقارۋى زيانكەستەردىڭ تارالۋ وشاقتارى ەرتە كەزەڭدە انىقتالىپ، ۋاقتىلى وقشاۋلاناتىنىن كورسەتەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قورعانىس شارالارى نەعۇرلىم نىسانالى جۇرگىزىلىپ، شىعىندار ازايىپ، مەملەكەتتىك رەسۋرستاردى پايدالانۋ تيىمدىلىگى ارتتى.

فيتوسانيتاريالىق قاۋىپسىزدىكتى ودان ءارى نىعايتۋ جونىندەگى جۇمىستار جالعاساتىن بولادى.

قازىرگى ۋاقىتتا شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتارداعى فيتوسانيتاريالىق جاعداي تۇراقتى. شەگىرتكە زيانكەستەرىنىڭ كوشۋ جاعدايلارى تىركەلگەن جوق. بارلىق قاجەتتى تەحنيكا شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتارعا شوعىرلانعان جانە قورعانىس ءىس-شارالارىن جەدەل جۇرگىزۋگە دايىن.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى فيتوسانيتاريالىق احۋالعا ۇزدىكسىز مونيتورينگ جۇرگىزىپ، جاعدايدى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر.

Abai.kz