بۇل سالاداعى وزگەرىستەر تۋرالى كوپ ايتىلا بەرمەيدى. بىراق ىشىندە جۇرگەن ماماندار جاقسى بىلەدى: سوڭعى جىلدارى ءدال وسى باعىتتا ەڭ جۇيەلى رەفورمالار جۇزەگە استى.

ەڭ الدىمەن، «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بانكتەر جانە بانك قىزمەتى تۋرالى» جاڭا زاڭ كۇشىنە ەندى.

جاڭا زاڭ ارقىلى:

• بازالىق جانە امبەباپ بانكتىك ليتسەنزيالار ەنگىزىلدى;
• بانك نارىعىنداعى باسەكەلەستىك كۇشەيتىلدى;
• كورپوراتيۆتىك باسقارۋعا قويىلاتىن تالاپتار ارتتى;
• حالىقارالىق بانك قاداعالاۋ ستاندارتتارى ەنگىزىلدى;
• يسلامدىق قارجىلاندىرۋدى دامىتۋعا مۇمكىندىك جاسالدى;
• تسيفرلىق قارجى اكتيۆتەرى مەن فينتەح قىزمەتتەرى قۇقىقتىق تۇرعىدان رەتتەلە باستادى
• بانك كليەنتتەرىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا بۇرىنعى جىلدارعا قاراعاندە ەرەكشە كوڭىل بولىنە باستادى.

كرەديتتىك الاياقتىققا قارسى جاڭا مەحانيزمدەر ەنگىزىلىپ جاتىر. بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ كەڭەيتىلدى، بوتەن ادامنىڭ اتىنا نەسيە راسىمدەۋدى قيىنداتاتىن قوسىمشا قورعانىس قۇرالدارى ەنگىزىلۋدە.

سوتتان تىس بانكروتتىق راسىمدەرى جەڭىلدەتىلدى، قارىزداردى قايتا قۇرىلىمداۋ مۇمكىندىكتەرى كەڭەيدى، جەكە تۇلعالاردىڭ پروبلەمالىق قارىزدارىن كوللەكتورلارعا ساتۋعا قويىلعان شەكتەۋلەر ۇزارتىلدى، حالىقتىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىن تومەندەتۋگە ارنالعان جاڭا قۇرالدار ەنگىزىلدى.

ارينە، الاياقتىق تولىق جويىلدى دەۋگە بولمايدى. بىراق قابىلدانعان زاڭداردىڭ ناتيجەسى ءبىر كۇندە كورىنبەيدى. بۇعان ۋاقىت قاجەت. سونىمەن قاتار حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ جۇمىستارى ءالى دە جالعاسۋى ءتيىس.

تاعى ءبىر ۇلكەن وزگەرىس – تسيفرلىق قارجى جۇيەسىنىڭ دامۋى. قازىر قازاقستان قولما-قول اقشاسىز تولەمدەر بويىنشا الەمدەگى كوشباسشىلاردىڭ بىرىنە اينالدى. قىسقا ۋاقىت ىشىندە:

• ءموبيلدى تولەمدەر;
• QR ارقىلى تولەم جاساۋ;
• ونلاين كرەديت بەرۋ;
• مەملەكەتتىك تسيفرلىق قىزمەتتەر;
• بانكتەردىڭ تسيفرلىق ەكوجۇيەلەرى قارقىندى دامىدى.
• بىرىڭعاي QR جۇيەسى ىسكە قوسىلدى.
• تسيفرلىق تەڭگە اينالىمعا ەنگىزىلدى.
• Alatau City جوباسىندا تسيفرلىق تولەم قۇرالدارىن ەنگىزۋ نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە ايقىندالدى.

بانكتەر مەن فينتەح-كومپانيالار اراسىنداعى باسەكەلەستىك ميلليونداعان قازاقستاندىق كۇندەلىكتى پايدالاناتىن ءارى الەمدە بالاماسى جوق جاڭا سەرۆيستەردىڭ پايدا بولۋىنا جول اشتى.

پرەزيدەنت جۇكتەگەن تاعى ءبىر مىندەت - بانك نارىعىنداعى جوعارى شوعىرلانۋدى ازايتۋ بولدى. سول ءۇشىن ەكى دەڭگەيلى ليتسەنزيالاۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ، جاڭا بانكتەردىڭ نارىققا كەلۋىنە جاعداي جاسالۋدا. ۇزاق ۋاقىتتااعى ۇزىلىستەن كەيىن العاشقى جاڭا بانكتىك ليتسەنزيالار بەرىلە باستادى.

پاندەمياعا، الەمدىك ينفلياتسياعا جانە گەوساياسي تۇراقسىزدىققا قاراماستان، قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسى تۇراقتىلىعىن ساقتاپ قالدى. قازىر بانك اكتيۆتەرى ءوسىپ كەلەدى، ەكونوميكانى كرەديتتەۋ كولەمى ارتىپ جاتىر، پروبلەمالىق كرەديتتەردىڭ ۇلەسى حالىقارالىق دەڭگەيمەن سالىستىرعاندا تومەن كۇيىندە قالىپ وتىر.

ارينە، شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر ءالى دە جەتكىلىكتى. دەگەنمەن سوڭعى بەس-جەتى جىلدا قازاقستاننىڭ قارجى جۇيەسى ايتارلىقتاي وزگەردى. مەنىڭشە، بۇل وزگەرىستەردىڭ باسىم بولىگى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتىگى كەزەڭىندە تىكەلەي تالاپ ەتۋىمەن جۇزەگە استى جانە قازىر جالعاسىپ جاتىر. مۇنى قابىلدانعان زاڭدار مەن ىسكە اسقان جوبالارعا سۇيەنگەن ناقتى رەفورمالاردىڭ ناتيجەسى رەتىندە قاراستىرعان دۇرىس.

باق، ساراپشىلار وسى ەكى سالاداعى وتە اۋقىمدى وزگەرىستەرگە اعىمداعى جاڭالىق تۇرىندە عانا ءمان بەرىپ، تياناقتى ايتىلماي جۇرگەندىكتەن، ءبارىنىڭ باسىن قوسىپ، وسىنداي ۇزىن پوست جازۋعا تۋرا كەلدى. ءدال وسى ەكى سالاداعى وزگەرىستەر كوبىرەك ايتىلۋى كەرەك.

ەربول ازانبەك

Abai.kz