اقتامبەردى سارىۇلىنا ارناۋ

ارناۋ ءۇش بولىككە جىكتەلدى. بىرىنشىسىندە – كەيىپكەر بولمىسى. ەكىنشىسىندە – ونىڭ ەل مەن جەر قورعاۋداعى ورنى. ۇشىنشىسىندە – بابالار اماناتىنىڭ ومىرشەڭدىگى مەن ۇرپاق ساباقتاستىعى.

I

اتامىز اقساۋىتتى – اقتامبەردى،
ازاتتىق جىرلارىنىڭ اقتاڭكەرى.
ۇرپاققا ۇلانعايىر جەر قالدىرعان،
ەرلىكتى جالعاستىرىپ ساقتان بەرگى.
زەر سالساق تاريحتىڭ تەرەڭىنە،
تاعدىر كوپ وقيعالار دەرەگىندە.
ول ناعىز بوز دالانىڭ ءباھادۇرى،
باس يگەن حاننىڭ ءوزى بەدەلىنە.
ءبىر ءوزى – بەرەن باتىر، ۇلى جىراۋ،
(ولاردى بىلگەن دۇرىس، قۇلىنىم-اۋ!)
مەيمانى مەيىرىنەن مەرەيلەنىپ،
قايمىققان قاھارىنان بۇعىنىپ جاۋ.
جىرلارى – ساپ تۇزەگەن سايىپقىران،
سانانى سىلكىلەگەن، ايىقتىرعان.
ەرلەرگە سەرتكە بەرىك قۇشاق اشىپ،
ۋادە بۇزعانداردى مايىپ قىلعان.
جاساققا جىگەر بەرگەن جورىق جىرى،
الاپات، جويقىن كۇشتەر – سونىڭ نۇرى.
جىراۋدىڭ توعىز تارام تولعاۋلارى،
حالىقتىڭ ازاتتىققا جولىن بۇردى.
ەرلىك پەن ەل ىسىندە زور تۇلعاسى،
باستالعان باتاسىمەن جولدىڭ باسى.
بويداعى بەس قارۋىدىڭ ورنى بولەك،
التىنشى قارۋى ونىڭ – دومبىراسى!

II

ادامنىڭ پەرىسى دە، ءبورىسى دە،
توپجارىپ تانىلماي ما توپ ىشىندە.
كەكتەنگەن جاستايىنان اقتامبەردى،
اتتانعان العاش جاۋعا ون ۇشىندە.
ەجەلدەن ەگەسكەن ەل قالىڭ قالماق،
الماقشى ماڭايىنىڭ ءبارىن جالماپ.
«اقتابان شۇبىرىندى» از بولعانداي،
قازاقتىڭ قالعان جەرىن تارتىپ الماق.
ەل ءىشى يە بولسا بىرلىگىنە،
تاپ بولىپ قالماس ەدى مۇڭلى كۇنگە.
كۇن تۋسا ەل باسىنا – ەر جاتا ما،
جيىلدى باتىر بىتكەن تۋ تۇبىنە.
بەكتەرىم باستامايدى بەكەر ءىستى،
ءبىر قولعا بىرىكتىرمەك جەكە كۇشتى.
قوسىلىپ قوسىنىمەن اقتامبەردى،
اق تۋىن ابىلايدىڭ كوتەرىستى.
ەڭسەسىن تىكتەۋ ءۇشىن ەلدىڭ اۋعان،
بوساتىپ الۋ كەرەك جەردى جاۋدان.
جوڭعاردىڭ جونىن ءتىلىپ، جونگە سالماي،
بەلگىلى ارىلماسىڭ ماڭگى داۋدان.
جورىقتار جوسپارلاندى سانالۋان،
شولعىنشى قۇتىلماستاي قاراۋىلدان.
جىرىمەن اقتامبەردى رۋحتانعان،
ەر بىتكەن اتقا قوندى ءار اۋىلدان.
ۇراندار كۇڭىرەنتتى كۇرەڭ بەلدى،
ءبىر تۋعا توعىستىردى تۇمەندەردى.
قابانباي، بوگەنبايلار تىزە قوسىپ،
قازاقتىڭ ءتورت تارابى تۇگەندەلدى.
ءبارىنىڭ اتامەكەن بار ارمانى،
وت-جالىن وق بوپ ۇشتى جانارداعى.
قاسقايىپ قالىڭ جاۋعا قارسى شاۋىپ،
جاپىردى جاۋ بەكىنگەن قامالداردى.
سوگىلدى، جاۋدىڭ شەبى قاقىرادى،
مىسالعا «اڭىراقاي» جاتىر ءانى.
ورداسى وتقا بوگىپ اتاجاۋدىڭ،
بوسادى اتاقونىس اتىرابى.
ساقتاعان بۇتىندىگىن سارى دالامنىڭ،
تاريحتا ورنى بولەك ءار بابامنىڭ.
ەل مەنەن جەر تاعدىرى سىنعا تۇسسە،
باتىرلار بيىك قويعان جاننان ارىن.
قالسا دا فانيدەگى تۇگەسىپ جول،
توقتاتپاس جىرى ارقىلى كۇرەسىن ول.
بوگدەلەر بولىسىنەن بايتاق جەردى،
قورعاۋدا اقتامبەردى ۇلەسى مول.

III

بابانىڭ باياندادىق دارالىعىن،
(قانشالىق قابىلدايدى سانا بۇگىن؟!)
جالعاپ تۇر ونەگەلى وسيەتى،
وتكەن مەن بولاشاقتىڭ ارالىعىن.
جەرىڭدى قورعاپ تۇرۋ – ءىرى سۇراق،
ۇلتىڭدى ساقتاپ قالۋ – ۇلى سىناق.
وزەگى وسيەتتىڭ وسىندا تۇر،
ءمان بەرسەك مايەگىنە دۇرىسراق.
توعىسسا ەرەن كۇش پەن تەرەڭ اقىل،
كوشباسشى قالا قويسىن نەگە قاپىل.
...بۇلجىتپاي بابالاردىڭ اماناتىن،
ارقالاپ بۇگىنگى ۇپاق كەلە جاتىر!

قايرات زەكەنۇلى،

سەمەي قالاسى.

قوسىمشا: اقتامبەردى جىراۋدىڭ 350 جىلدىعىنا ارنالعان ءمۇشايرا مارەسىنە جەتتى. بىراق، ءبىزدىڭ “بوز دالانىڭ ءباھادۇرى” جيۋريلەردىڭ ىرىكتەۋىنەن وتپەي قالىپتى…

Abai.kz