23 تامىزدا وتەتىن قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋى جاڭا كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپتى ىسكە اسىرۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى بولادى. ۇندىستاندىق ساياساتتانۋشى يندراني تالۋكداردىڭ پىكىرىنشە، جۇرگىزىلىپ جاتقان وزگەرىستەردىڭ ايرىقشا ماڭىزى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋمەن، سونداي-اق مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ حالىق مۇددەسىنە باعىتتالۋىمەن بايلانىستى.

يندراني تالۋكدار – ۇندىستاندىق عالىم، ساياساتتانۋشى جانە گەوساياسات پەن قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى حالىقارالىق ساراپشى. ول نيۋ-دەليدەگى تاۋەلسىز Chintan Research Foundation تالداۋ ورتالىعىندا عىلىمي قىزمەتكەر بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ساراپشى ءوز باعالاۋىندا الداعى سايلاۋدىڭ قازاقستان ءۇشىن ماڭىزىن جانە ءۇندىستان تاراپىنان بۇل وقيعاعا ءبىلدىرىلىپ وتىرعان قىزىعۋشىلىقتى قاراستىردى.

قازاقستانداعى سايلاۋعا حالىقارالىق قىزىعۋشىلىق

يندراني تالۋكدار الداعى سايلاۋدى قازاقستاندا عانا ەمەس، ودان تىس جەرلەردە دە قىزىعۋشىلىقپەن باقىلاپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.

«بۇگىن مەن 23 تامىزعا جوسپارلانعان سىزدەردىڭ تاماشا ەلدەرىڭىز – قازاقستانداعى الداعى سايلاۋ تۋرالى ءوز ويىممەن بولىسكىم كەلەدى. بۇل – قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن عانا ەمەس، ءبىز ءۇشىن، سونىڭ ىشىندە ءۇندىستان ءۇشىن دە شىن مانىندە وتە ماڭىزدى ءارى تولقىنىسقا تولى ءسات. ءبىز الداعى سايلاۋدى ۇلكەن وڭ كوزقاراسپەن جانە زور ىقىلاسپەن قابىلداپ وتىرمىز»، – دەدى يندراني تالۋكدار.

حالىقارالىق نازار جاڭا ءبىر پالاتالى قۇرىلتايدىڭ قۇرىلۋىمەن جانە جاڭارتىلعان ساياسي جۇيەنىڭ پراكتيكالىق جۇمىسىنىڭ باستالۋىمەن بايلانىستى. شەتەلدىك ساراپشىلار ءۇشىن داۋىس بەرۋ جاڭا كونستيتۋتسيا ەرەجەلەرىنىڭ وكىلدى ينستيتۋتتار ارقىلى قالاي جۇزەگە اسىرىلاتىنىن كورسەتەتىن ماڭىزدى كورسەتكىش بولماق.

جاڭا كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپ جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى

ساراپشى الداعى سايلاۋدى ناۋرىزداعى رەفەرەندۋمنان كەيىن باستالعان وزگەرىستەردىڭ جالعاسى رەتىندە قاراستىرادى.

«ناۋرىز ايىندا سىزدەر بولاشاقتارىڭىزدىڭ نەگىزى ءارى ىرگەتاسى بولۋعا ءتيىس جاڭا كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپتى قابىلداپ، ماڭىزدى قادام جاسادىڭىزدار»، – دەپ اتاپ ءوتتى ساياساتتانۋشى.

جاڭا كونستيتۋتسيا ءبىر پالاتالى قۇرىلتايعا كوشۋ ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز قالادى. 23 تامىزداعى داۋىس بەرۋ كونستيتۋتسيالىق ەرەجەلەردى ناقتى زاڭدار مەن شەشىمدەر ارقىلى جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ العاشقى قۇرامىن ايقىندايدى.

يندراني تالۋكدار جاڭا ينستيتۋتسيونالدىق جۇيەنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنا ەرەكشە نازار اۋداردى.

«قازاقستان جاڭا ينستيتۋتسيونالدىق جۇيە اياسىندا ەكى نەگىزگى قاعيداتقا – ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋعا جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا ەرەكشە ءمان بەردى»، – دەدى ساراپشى.

ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ قۇرىلتايدىڭ زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنداعى باستى باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالۋعا ءتيىس.

ازاماتتاردىڭ مۇددەسى – باستى باعدار

ءسوزىنىڭ سوڭىندا ۇندىستاندىق ساراپشى حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتالعان ساياساتتىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

«سوندىقتان سايلاۋدىڭ ءوزى وتپەي تۇرىپ-اق، سىزدەردى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. تاريح كورسەتكەندەي، مەملەكەت ءوز حالقىنىڭ مۇددەسىن باستى ورىنعا قويعان كەزدە، بۇل ءاردايىم وڭ ناتيجەلەرگە، ءال-اۋقات پەن تابىسقا الىپ كەلەدى»، – دەپ قورىتىندىلادى يندراني تالۋكدار.

قۇرىلتايدىڭ العاشقى قۇرامىنىڭ جاساقتالۋى ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىن بىلدىرەتىن جاڭا تەتىك قالىپتاستىرادى. ساياسي پارتيالار مەن دەپۋتاتتار قوعامدىق سۇرانىستاردى زاڭنامالىق باستامالار مەن ەلدىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن ناقتى شەشىمدەرگە اينالدىرۋى كەرەك.

يندراني تالۋكداردىڭ باعالاۋىنشا، 23 تامىزداعى سايلاۋ ىشكى جانە حالىقارالىق ماڭىزعا يە. ول كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ پراكتيكالىق جالعاسىنا اينالىپ، قۇرىلتايدىڭ العاشقى قۇرامىن ايقىندايدى جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنا، بوستاندىقتارى مەن مۇددەلەرىنە باعىتتالعان وكىلدى جۇيە جۇمىسىنىڭ جاڭا كەزەڭىن باستايدى.

Abai.kz