سونىمەن، العاشقى قۇرىلتاي سايلاۋى دا ءوتتى. 24 تامىزدا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ونىڭ الدىن الا ناتيجەلەرىن جاريالادى. سايلاۋدان كەيىن نە بولادى؟ بۇگىنگى ماتەريالدا سوعان جاۋاپ ىزدەيمىز.

ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي سايلاۋىنان كەيىن ەلدەگى باسقارۋ جۇيەسى قالاي وزگەرەتىنى جاڭا كونستيتۋتسيادا ايقىن جازىلعان.

1. وسك سايلاۋدىڭ تۇپكىلىكتى قورىتىندىسىن شىعارادى.

پارتيالار سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا يەلەنگەن ماندات سانىنا قاراي دەپۋتاتتىققا ىرىكتەلگەن تىزىمدەرىن ۇسىنادى. وسىدان كەيىن دەپۋتاتتار تىركەلەدى. سايلاۋ ءناتيجەسىنە قاتىستى داۋ بولسا، ونى بەلگىلەنگەن تارتىپپەن كونستيتۋتسيالىق سوت قاراي الادى. ازىرگە ونداي داۋ تۋىنداعان جوق.

2. قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى سەسسياسى شاقىرىلادى.

پرەزيدەنت ونى سايلاۋ قورىتىندىسى جاريالانعان كۇننەن باستاپ 30 كۇننەن كەشىكتىرمەي شاقىرۋعا ءتيىس. ءبىرىنشى سەسسيادا دەپۋتاتتار حالىققا انت بەرەدى.

3. العاشقىدا قۇرىلتاي توراعاسى سايلانادى.

توراعا دەپۋتاتتاردىڭ اراسىنان جاسىرىن داۋىس بەرۋمەن، جالپى قۇرامنىڭ كوپشىلىك داۋسىمەن سايلانادى. كانديداتۋرانى پرەزيدەنت ۇسىنادى. ءبىرىنشى سەسسيادا توراعا سايلانعانعا دەيىن وتىرىستى وسك توراعاسى جۇرگىزەدى.

4. توراعانىڭ ءۇش ورىنباسارى سايلانادى.

ولاردى پرەزيدەنت تاعايىندامايدى. قۇرىلتاي توراعاسىنىڭ ۇسىنىسىمەن دەپۋتاتتاردىڭ جالپى سانىنىڭ كوپشىلىگى سايلايدى.

5. ۆيتسە-پرەزيدەنتتى پرەزيدەنت تاعايىندايدى.

بىراق وعان قۇرىلتايدىڭ كەلىسىمى كەرەك. ءبىرىنشى شاقىرىلعان قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى سەسسياسى اشىلعان كۇننەن باستاپ ەكى اي ىشىندە پرەزيدەنت ۆيتسە-پرەزيدەنتتى تاعايىنداۋعا ءتيىس.

6. جاڭادان سايلانعان قۇرىلتاي الدىندا ۇكىمەت ءوز وكىلەتتىگىن توقتاتادى.

بىراق بۇل - ۇكىمەت بىردەن جۇمىسىن توقتاتادى دەگەن ءسوز ەمەس. جاڭا قۇرامى بەكىتىلگەنگە دەيىن قازىرگى ۇكىمەت مىندەتىن اتقارا بەرەدى.

7. پرەمەر-مينيستر.

پرەزيدەنت قۇرىلتايدا وكىلدىگى بار پارتيالاردىڭ فراكتسيالارىمەن كونسۋلتاتسيا وتكىزەدى. سودان كەيىن پرەمەر-مينيستر كانديداتۋراسىن قۇرىلتايعا كەلىسۋگە ۇسىنادى. قۇرىلتاي دەپۋتاتتارىنىڭ جالپى سانىنىڭ كوپشىلىگى كەلىسىم بەرگەن سوڭ پرەزيدەنت پرەمەر-ءمينيستردى تاعايىندايدى.

پرەزيدەنت ۇسىنعان، قۇرىلتايدىڭ كەلىسىمىن قاجەت ەتەتىن لاۋازىمعا كانديداتۋرانى قايتادان ماقۇلداماسا، پرەزيدەنت قۇرىلتايدى تاراتۋعا قۇقىلى. بۇل پرەمەر-مينيسترگە دە، ۆيتسە-پرەزيدەنتكە دە قاتىستى. قۇرىلتاي توراعاسىن سايلاۋدان ەكىنشى رەت باس تارتىلسا دا، پرەزيدەنتتىڭ قۇرىلتايدى تاراتۋىنا بولادى.

8. جاڭا مينيسترلەر كابينەتى جاساقتالادى.

پرەمەر-مينيستر تاعايىندالعاننان كەيىن 10 كۇن ىشىندە پرەزيدەنتكە ۇكىمەتتىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامى جونىندە ۇسىنىس ەنگىزەدى. پرەزيدەنت ۇكىمەتتىڭ قۇرىلىمىن ايقىنداپ، پرەمەر-مينيستر ۇسىنعان مينيسترلەردى قۇرىلتايمەن كونسۋلتاتسيادان كەيىن تاعايىندايدى. ال سىرتقى ىستەر، قورعانىس جانە ىشكى ىستەر مينيسترلەرىن پرەزيدەنت دەربەس تاعايىندايدى.

9. كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ جاڭا قۇرامى.

ءبىرىنشى شاقىرىلعان قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى سەسسياسى اشىلعان كۇننەن باستاپ ەكى اي ىشىندە كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى مەن سۋديالارى تاعايىندالۋعا ءتيىس.

قىسقا حرونولوگيا

23 تامىز – قۇرىلتاي سايلاۋى ءوتتى.

24 تامىز – وسك الدىن الا ناتيجەنى جاريالادى.

كەلەسى كەزەڭ – دەپۋتاتتاردى تىركەۋ.

ودان كەيىن 30 كۇنگە دەيىن – قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى سەسسياسى.

ءبىرىنشى سەسسيادا – انت قابىلداۋ، قۇرىلتاي توراعاسى، كەيىن ونىڭ ءۇش ورىنباسارى سايلانادى.

ءبىرىنشى سەسسيادان كەيىن 2 ايعا دەيىن – ۆيتسە-پرەزيدەنت تاعايىندالادى جانە كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ جاڭا قۇرامى جاساقتالادى.

جاڭا قۇرىلتاي الدىندا – ۇكىمەت وكىلەتتىگىن دوعارادى، بىراق جاڭا كابينەت بەكىتىلگەنشە جۇمىسىن جالعاستىرادى.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ كانديداتۋراسىن پرەزيدەنت ۇسىنادى → قۇرىلتاي كەلىسەدى → پرەزيدەنت تاعايىندايدى.

پرەمەر تاعايىندالعاننان كەيىن 10 كۇن ىشىندە – جاڭا ۇكىمەتتىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامى بويىنشا ۇسىنىس بەرىلەدى.

دەرەككوزى: قازاقپارات

Abai.kz